Kippen, konijnen, cavia’s en paarden op het menu.
Zo nu en dan passeert er nieuws dat je niet kan bedenken. In Denemarken heeft Aalborg Zoo voor beroering gezorgd met een opmerkelijke oproep aan het publiek. De dierentuin vraagt eigenaars van kleine huisdieren en vee om gezonde dieren te doneren als voedsel voor de roofdieren binnen haar muren. Het gaat daarbij niet alleen om kippen, konijnen en cavia’s, maar opvallend genoeg ook om paarden. Hoe liet Shakepseare het zijn Hamlet alweer zeggen? juist: “Ther's something rotten in the state of denmark.”
Volgens de zoo past de oproep in een bewuste keuze om het dieet van de roofdieren te voorzien van prooien die overeenstemmen met hun natuurlijke voedingspatroon. In een verklaring op sociale media motiveert het dierenpark de beslissing als volgt: “We hebben de verantwoordelijkheid om onze roofdieren een zo natuurlijk mogelijke voedselketen aan te bieden.” De geserveerde prooidieren worden volgens de zoo niet levend aan de roofdieren gevoerd, maar eerst “op humane wijze” geëuthanaseerd door daartoe opgeleid personeel. Die opleiding zouden wij wel eens willen zien.
Voedselbeleid onder de loep
Aalborg Zoo - gelegen in het noorden van Denemarken - is niet aan haar proefstuk toe. De dierentuin staat bekend om haar expliciete en wetenschappelijk onderbouwde benadering van dierenwelzijn, waarbij het gedrag en de voedingsbehoeften van haar roofdieren – waaronder leeuwen, tijgers en grote katachtigen – zo natuurgetrouw mogelijk worden benaderd. Dierentuinen gebruiken wereldwijd dode dieren als voer, maar het actief oproepen tot het schenken van gezelschapsdieren als onderdeel van die voedselstrategie, is een unicum.
De donatievoorwaarden zijn strikt. Enkel gezonde dieren worden aanvaard. Pardon? Bij paarden is bovendien een officieel paardenpaspoort vereist, conform de Europese regelgeving inzake diergezondheid en traceerbaarheid. Klinkt heel ‘humaan’ , toch?
Verontwaardiging versus begrip
De publieke reacties op de oproep zijn verdeeld en intens. Op sociale media regent het kritiek van mensen die het initiatief moreel verwerpelijk vinden. Tegenstanders hekelen vooral het idee dat mensen hun huisdieren kunnen “afstaan als afval” en vinden dat Aalborg Zoo met deze oproep de grens tussen verzorging en wreedheid overschrijdt. “Wie zijn konijn als cadeau naar de slachtbank brengt, heeft niets begrepen van dierenliefde,” aldus een veel gedeelde reactie.
Aan de andere kant zijn er ook geluiden van steun. Sommige donateurs getuigen van positieve ervaringen met het personeel van de zoo en beschrijven het proces als respectvol en sereen. Voorstanders wijzen erop dat het alternatief – afgemaakt worden zonder nut – minder ecologisch en ethisch verdedigbaar is dan bijdragen aan een natuurlijke voedingscyclus binnen een gecontroleerde omgeving. En als dat niet waar is, is het goed gevonden.
Natuurgetrouw of commercieel risico?
Hoewel Aalborg Zoo stelt dat het initiatief uitsluitend bedoeld is om in te spelen op de voedingsnoden van de dieren, roept de actie onvermijdelijk bredere vragen op over de rol en de verantwoordelijkheid van dierentuinen. In hoeverre kunnen instellingen die het welzijn van dieren vooropstellen, tegelijk optreden als ontvanger van gedomesticeerde dieren bestemd voor consumptie? En welke boodschap geeft dit aan het publiek, dat vaak een emotionele band heeft met huisdieren?
Het is nog afwachten of andere Europese dierentuinen dit model zullen volgen, maar dat de discussie over dierenwelzijn, ethiek en het evenwicht tussen natuurgetrouwheid en publieke acceptatie opnieuw is aangewakkerd, staat buiten kijf.
Wordt het niet eens tijd dat we stoppen met dierentuinen?
(Foto: Shutterstock)
