Bill Gates wil tegen 2045 zijn volledige fortuin weggeven.
Bill Gates komt met een testament om ‘u’ tegen te zeggen: in 2045 wil de Microsoft-stichter zijn filantropisch fonds van 200 miljard dollar volledig opgebrand hebben. Geen dynastie, geen mausoleum van aandelen – gewoon alles weg, tot de laatste cent. Elon Musk krijgt van zijn collega-miljardair ondertussen een ferme veeg uit de pan. Volgens Gates heeft hij met zijn besparingsdrift letterlijk kinderlevens op zijn geweten.
The money goes back to the rich
In een wereld waarin miljardairs doorgaans hun geld liever in raketten dan in ziekenhuizen pompen, kiest Bill Gates voor de zeldzame variant: de altruïstische miljardair die zijn erfenis het liefst in rook ziet opgaan. In een interview met ‘Fortune’ kondigt hij aan dat zijn Gates Foundation haar volledige vermogen van 200 miljard dollar (omgerekend 177 miljard euro) wil uitgeven tegen 2045. Daarna is het licht uit, de kas leeg en het kantoor gesloten.
“Wie sterft als rijk man, heeft iets verkeerd begrepen,” zegt Gates in een open brief. En dat zinnetje zal ongetwijfeld toegkomen zijn bij collega-miljardairs die alleen maar het woord ‘ik’ kennen. Aan zijn kinderen laat hij hooguit 1 procent na. Wie meer wil, zal moeten werken – of Twitter kopen en laten imploderen.
Prioriteit: kinderen, zieken en onderwijs – niet de beurs
De drie topprioriteiten van de Foundation tot aan de deadline zijn geen verrassing: de strijd tegen kindersterfte, de aanpak van dodelijke infectieziekten als polio, malaria en guineawormziekte, en de verbetering van onderwijs wereldwijd. De foundation heeft in haar bestaan al 54 miljard dollar over de wereld uitgestrooid en zet daar nu een groeispurt op.
Het verschil met andere fondsen? Gates speelt all-in. Waar andere ‘filantropen’ vooral belastingvoordelen najagen en hun kapitaal in stand houden, kiest Gates voor een controlled demolition van zijn vermogen. Dat mag dan naïef klinken, het is in elk geval radicaal. En het contrasteert scherp met de koers die de Amerikaanse overheid van verlichte schurken vaart.
USAID wordt drooggelegd, Gates is furieus
Want terwijl Gates zijn portefeuille opentrekt, draait Washington de geldkraan dicht. Onder impuls van onder meer Elon Musk - zelfbenoemd disruptiegod van alles wat blinkt - wil de VS haar ontwikkelingsagentschap USAID drastisch afslanken. Gates noemt het ronduit crimineel.
“Levensreddende medicijnen liggen nu te verstoffen in magazijnen,” zegt hij in de ‘Financial Times’. “Ziekten als mazelen, hiv en polio maken kans op een comeback, puur omdat iemand vond dat ontwikkelingshulp te duur werd.”
En hij noemt man en paard: Elon Musk. Die zou, volgens Gates, de beslissing mee beïnvloed hebben vanuit zijn ideologische obsessie met ‘efficiëntie’ en ‘cutting costs’. “Het beeld van de rijkste man op aarde die de armste kinderen ter wereld de dood injaagt, is niet fraai,” klinkt het snerend. “Ik zou willen dat hij de kinderen ontmoet die nu met hiv besmet raken, omdat hij vond dat het geld elders beter rendeert.”
Het is een frontale aanval. Een clash van miljardairsmoraal. Waar Gates zich langzaam ontpopt tot een soort witte ridder van de ontwikkelingssamenwerking, blijft Musk grossieren in libertair reductionisme: belasting is diefstal, solidariteit een bugsysteem en publieke gezondheid iets voor softies.
Van biotech in Gent tot malaria in Nigeria
De Gates Foundation is niet vies van risico of schaal. Ook in België vloeide er al geld uit de Seattle-kas: het Gentse agrotechbedrijf Biotalys, het gewasbeschermingsbedrijf Aphea.Bio en het Waalse Univercells kregen steun. De Foundation financiert bovendien delen van de WHO, een organisatie die door Trump nog voor communistisch werd versleten. Dat Gates de WHO mede draaiende houdt, spreekt boekdelen over zijn agenda – en over zijn vijanden.
Gates lijkt vastbesloten om zijn fortuin als politieke hefboom te gebruiken. Tegen 2045 moet niet enkel het geld weg zijn, maar ook de problemen die hij ermee bestrijdt. De boodschap is duidelijk: wat hem betreft is rijkdom géén erfenis, maar een tijdelijke last die je moet transformeren in structurele impact.
Of die aanpak op tijd komt, nu overheden de handen van mondiale solidariteit aftrekken, is een andere vraag. Zeker nu het ideologisch klimaat steeds vaker neigt naar isolationisme, harde grenzen en fiscale anorexia.
Gates vs Musk: filantropie tegen ego-industrie
De clash tussen Gates en Musk is er eentje voor de geschiedenisboeken. Beiden werden rijk in de techsector, beiden prediken 'verandering', maar waar Gates zijn dollars wil omzetten in vaccins en schoolboeken, blijft Musk liever dollars verbranden in spacesuits, chips in je hoofd en flame throwers voor wie zich verveelt.
En intussen? Tikt de klok.
Gates heeft zijn timer gezet: nog twintig jaar. Twintig jaar om alles te geven. Daarna, zo belooft hij, is hij alles kwijt. En misschien zijn we dan iets rijker geworden. Of gewoon wat minder cynisch.
(Foto: AI : P-magazine)
