“Je moest je schamen!”
Een 1+1-gratisactie in het Brugse volwassenenonderwijs heeft Vlaams onderwijsminister Zuhal Demir (N-VA) in alle staten gebracht. De meeste ministers sturen een beleidsnota uit wanneer hen iets niet zint, Demir kiest voor een brief met dreigende ondertoon. Introduceert de minister hiermee een nieuwe bestuursstijl — die van beledigen, bestraffen en beschuldigen? Wat was er aan de hand?
Koopjes in het onderwijs
Het centrum voor volwassenenonderwijs SNT in Brugge wilde het nieuwe schooljaar positief inzetten. Omdat de prijzen voor zogeheten “hobbycursussen” verdrievoudigd zijn — een rechtstreeks gevolg van Demirs hervorming — bedacht het centrum een promotie: wie zich inschreef en een tweede cursist meebracht, kreeg het inschrijvingsgeld terug als de cursus succesvol werd afgerond. Geen belastinggeld, geen foefjes: de school betaalde de korting zelf, met inkomsten uit eigen activiteiten.
“Je moest je schamen”
Doch, die creativiteit schoot bij de minister in het verkeerde keelgat. Vanuit het kabinet volgde een brief die meer weghad van een dreigement van een boze buur dan van een overleg: het SNT zou “bij toekomstige steekproefcontroles prioritair geëvalueerd” worden. De directeur werd “met aandrang” verzocht zijn beslissing te herzien. En alsof dat nog niet duidelijk genoeg was, volgde later nog een mail waarin hij te horen kreeg dat hij zich “moest schamen”.
Dreigen als beleid
Demir voor de harde lijn. Ze verwijst in haar communicatie zelfs naar oude klachten over de directeur, hoewel die zaak al jaren bij de arbeidsauditeur ligt zonder resultaat. Noem het een gebrek aan stijl van een minister, die weinig aan de verbeelding overlaat: wie zich niet conformeert, wordt geviseerd. Nu ja, misschien triggert het de verbeelding juist wel. Het Brugse centrum kreeg de laatste jaren overigens enkel positieve doorlichtingen, wat de scherpe toon nog merkwaardiger maakt.
Van beleid naar persoonlijke afrekening
Het incident roept een ongemakkelijke vraag op: sinds wanneer is politieke communicatie een instrument van intimidatie geworden? “Wij zijn geen warenhuis,” klonk het op het kabinet, toen de ministeriële woede werd toegelicht. Een terechte opmerking?
Voor Vlaams Parlementslid Jasper Pillen (Open VLD) is de stijl ronduit beschamend. “Pure Trump-taal,” noemt hij het. En hij heeft een punt. Dreigen met doorlichtingen of persoonlijke aanvallen past niet echt bij een minister van onderwijs, een domein van respect, dialoog en vertrouwen vergt.
De prijs van principes
Demir verdedigt haar hervorming door te zeggen dat het volwassenenonderwijs efficiënter en eerlijker moet worden. Maar haar aanpak heeft intussen meer weg van een kruistocht dan van een beleidsplan. Ze wil 33 miljoen euro besparen, maar tegelijk lijkt ze vooral oorlog te voeren tegen scholen die proberen overleven in een systeem dat door haar eigen hervorming duurder en complexer werd.
(Foto:Philip Reynaers/Photo News)
