Geen geld voor je pensioen, wel voor de transfer van je club: waar blijft het fatsoen?
Werklozen zien hun uitkering beperkt in de tijd, wie vervroegd met pensioen gaat zonder aan de juiste loopbaanvoorwaarden te voldoen, krijgt een malus en de indexering wordt afgevlakt met een centenindex. Want iedereen moet besparen? Wel, in het profvoetbal ligt een vette pot geld voor het rapen, maar daar begint de harde hand van de regering plots te trillen.
Een voetballer die drie miljoen euro per jaar verdient, houdt dankzij een gunstregime ruim honderdduizend euro meer over dan een gewone werknemer met hetzelfde loon, en zijn club bespaart er nog eens een miljoen bovenop. Wie aan dat voordeel wil raken, krijgt van clubvoorzitters, sportbonden en politici met een seizoenskaart steevast hetzelfde flauwe antwoord: dan sterft het voetbal.
Een cadeau uit de tijd van de koperen bal
Het stelsel werd bedacht in de jaren zeventig, in een andere wereld. Een voetballer verdiende toen ongeveer evenveel als een ploegbaas in de fabriek, een gebroken scheenbeen kon zijn loopbaan na drie seizoenen beëindigen en de clubs waren verenigingen zonder winstoogmerk die op de opbrengst van de kantine draaiden. Wie toen een vangnet wilde voor sporters, had een punt.
Vijftig jaar later zijn heel wat clubs naamloze vennootschappen in handen van buitenlandse fondsen en miljonairs, en tekenen spelers contracten voor bedragen waarvoor een gewone werknemer een heel leven moet werken. Het vangnet bleef hangen en groeide intussen uit tot een hangmat.
Wie er vandaag het meest aan verdient, is de club. Op het loon van een speler betaalt ze een fractie van de sociale bijdragen die een bakker, een aannemer of een ziekenhuis betaalt: op de werkgeversbijdrage aan de sociale zekerheid krijgt ze een korting van 65 procent. Van de bedrijfsvoorheffing, het geld dat elke werkgever inhoudt en doorstort aan de fiscus, mag de club drie kwart zelf houden. Voor spelers jonger dan 26 mag ze dat geld besteden zoals ze wil, ook aan nieuwe transfers. Bij oudere spelers moet een deel naar de jeugdwerking. In feite betaalt de belastingbetaler dus mee aan de spitsen die zijn ploeg op de transfermarkt koopt.
De speler zelf krijgt ook zijn deel. Tot 2022 werden zijn sociale bijdragen berekend alsof hij zo'n 2.350 euro per maand verdiende, ongeacht wat er werkelijk op zijn loonbrief stond. Doelman Simon Mignolet, met een brutojaaroon van 3,4 miljoen euro, droeg zo nauwelijks meer bij aan de sociale zekerheid dan een winkelbediende. Vincent Van Peteghem (CD&V) wilde daar toen een einde aan maken, vond binnen de Vivaldiregering geen meerderheid en moest tevreden zijn met een besparing van 35 tot 40 miljoen euro.
Fiscaal advocaat Thomas De Jonckheere van Bloom Law rekende voor HLN uit hoe groot het verschil vandaag is: 110.000 euro voor een speler die drie miljoen verdient, en ruim een miljoen voor zijn club. Over de hele sector gaat het volgens De Morgen om zo'n 227 miljoen euro per jaar, waarvan meer dan negentig procent naar het profvoetbal vloeit. Club Brugge alleen zou er jaarlijks meer dan dertig miljoen euro aan overhouden.
Twintig miljoen, of wat prullen in de marge
De regering-De Wever wil die korting wat bijknippen, met de voorzichtigheid van een chirurg die zijn patiënt niet wakker wil maken. De korting op de werkgeversbijdrage zakt van 65 naar 50 procent, het deel van de bedrijfsvoorheffing dat clubs mogen houden daalt in drie jaar tijd van 75 naar 70 procent. Opbrengst: ongeveer twintig miljoen euro per jaar, op een voordeel van meer dan tweehonderd miljoen. Dan ben je maar wat aan het prullen in de marge. Vooruit vindt het te weinig en Frank Vandenbroucke spreekt van ‘sinterklaaspolitiek voor voetballers’.
Op de rem staat Georges-Louis Bouchez. De MR-voorzitter is ook voorzitter van tweedeklasser Francs Borains. Dat de man die mee over de begroting onderhandelt tegelijk een club leidt die rechtstreeks van dit regime profiteert, lijkt in de Wetstraat niemand nog te storen.
De rekening die niet in de begroting staat
Het gunstregime is slechts een deel van wat voetbal de gemeenschap kost. Elk weekend staan honderden agenten rond stadions, in stations en op parkings, met paarden, honden, drones en bij risicowedstrijden zelfs een helikopter. De laatste keer dat die inzet becijferd werd, kostte ze bijna elf miljoen euro per seizoen, tegenover 6,2 miljoen twee jaar eerder. Die agenten betaal jij, en ze zijn intussen niet beschikbaar om zich met de inbraken in je straat bezig te houden.
Daarbij komen de rellen. Na de bekerfinale tussen Club Brugge en Anderlecht in mei 2025 vochten supporters en buurtbewoners in Molenbeek en Jette tot diep in de nacht, werden handelszaken aangevallen en metrostellen vernield, en werden meer dan zestig mensen opgepakt. De stad Brussel stelde in het Koning Boudewijnstadion voor bijna 70.000 euro aan schade vast. Een jaar later, bij de finale tussen Union en Anderlecht, rukten Anderlecht-supporters bijna driehonderd stoeltjes los. Brussel zegt de factuur naar de club te sturen. Maar wie betaalt de politie-uren, de ambulances, de herstelling van vernielde winkelruiten en de werkuren van de brandweer?
Eerlijkheidshalve: het gaat beter. Volgens de Pro League en de voetbalbond werd vorig seizoen nog bij zeventien wedstrijden een veiligheidsprocedure opgestart, tegenover vijfenvijftig het seizoen daarvoor, en werd de voetbalwet verstrengd. Maar een sector die minder vaak met rellen te maken krijgt, verdient daarom nog geen belastingkorting.
Driehonderd gepensioneerden voor één spits
Leg dat nu eens naast wat er dit jaar met de pensioenen gebeurde. Eind mei keurde de Kamer de hervorming van minister Jan Jambon goed. Sterke Jan veranderde de spelregels midden in het spel: geen probleem. Wie vanaf 2027 vervroegd met pensioen gaat zonder aan de nieuwe loopbaanvoorwaarden te voldoen, krijgt een malus die kan oplopen tot 5 procent per jaar. Volgens berekeningen die de Federale Pensioendienst vorig najaar maakte, merken zeven op de tien mensen er niets van, maar wie wel getroffen wordt, verliest gemiddeld bijna een kwart van zijn pensioen: van 1.390 naar 1.072 euro per maand. Dat is ruim 3.800 euro per jaar. Het Planbureau voorspelt lagere pensioenen, meer ongelijkheid en meer armoede.
Reken het even uit. Het persoonlijke voordeel van één voetballer met een loon van drie miljoen euro is gelijk aan wat bijna dertig getroffen gepensioneerden per jaar inleveren. Tel de korting van de club erbij en je zit aan bijna driehonderd.
De weldoener van het voetbal
Een van de vurigste verdedigers van het gunstregime is Roland Duchâtelet, ondernemer, ex-politicus en voormalig eigenaar van Standard. Volgens hem kost het voetbal de overheid niets: goedbetaalde spelers geven hun geld hier uit en betalen btw, en zonder het gunstregime verdwijnt het talent naar het buitenland.
Diezelfde Duchâtelet had begin november in ‘De tafel van Ruben’ een andere besparing klaar. ‘Als je kijkt naar de sociale zekerheid kost het laatste levensjaar van de mens 10.000 euro per jaar’, zei hij. ‘Maar als mensen heel oud zijn en liever zouden doodgaan, blijven we ze nog medicatie toedienen en opereren.’ Hij voegde eraan toe dat hij ‘niet bedoelt dat je aan mensen moet zeggen dat ze moeten doodgaan’, maar zag in die medische kosten wel een deel van de tien miljard die de regering zoekt. Wat zei hij dan eigenlijk wél? Zijn rekensom klopte overigens niet: tienduizend euro maal honderdduizend mensen geeft één miljard, geen tien. Sammy Mahdi noemde het voorstel ‘degoutant’, Conner Rousseau ‘compleet gaga’.
Daar heb je het wereldbeeld van één man. Wie op zijn tachtigste nog een operatie nodig heeft, moet zich afvragen of hij de gemeenschap niet te veel kost. Wie op zijn vijfentwintigste drie miljoen verdient met een bal, moet beschermd worden tegen de fiscus, anders vertrekt hij naar Spanje.
(Foto: P-magazine)