Weinig Europees enthousiasme over ‘pijnlijk compromis’ tussen Ursula en the Donald.
De Europese Commissie heeft een voorlopig handelsakkoord gesloten met de Verenigde Staten onder leiding van president Donald Trump. De deal lijkt een acute handelsoorlog af te wenden, maar oogst nauwelijks bijval. Europese politici en sectorfederaties reageren verdeeld op wat zij omschrijven als een pijnlijk compromis. Terwijl Washington zich verzekerd weet van miljardeninvesteringen en energiecontracten, blijft Europa achter met een invoertarief van 15 procent op het gros van zijn exportgoederen.
Tussen crisisbeheer en gezichtsverlies
Wat officieel een “strategisch handelsraamwerk” heet, voelt voor velen als een strategische nederlaag. De overeenkomst, die Commissievoorzitter Ursula von der Leyen afgelopen weekend afklopte met het Witte Huis, voorkomt op het eerste gezicht een tariefescalatie. De dreiging van invoerheffingen tot 50 procent op Europese producten wordt afgewend, maar het compromis dwingt Europese bedrijven wel tot het slikken van een structureel tarief van 15 procent — fors hoger dan de vroegere 2,5 procent.
In Europese hoofdsteden klinkt dan ook weinig enthousiasme. ING-hoofdeconoom Carsten Brzeski vatte het sentiment droog samen: “We vermijden het ergste, maar winnen niets.” Zelfs dat understatement klinkt optimistisch, afgaande op de reacties van Franse en Hongaarse regeringsleiders, die respectievelijk spraken van een “onderwerping” en een “ontbijtje voor Trump”.
Investeringen met losse eindjes
Het akkoord bevat naast de invoerheffingen ook twee opvallende engagementen: ten eerste belooft de EU jaarlijks voor 250 miljard dollar Amerikaanse energie te importeren — vloeibaar gas, olie, kernbrandstof en nucleaire technologie. Ten tweede zouden Europese bedrijven hun investeringen in de VS met 600 miljard dollar optrekken.
Beide elementen worden breed in twijfel getrokken. De huidige import uit de VS ligt ver onder de beoogde volumes, en er is geen garantie dat Europese bedrijven het opgelegde investeringsniveau überhaupt willen of kunnen halen. Anders dan China beschikt de Europese Commissie namelijk niet over staatsmechanismen om privékapitaal te dirigeren. Het bedrag lijkt dan ook vooral symbolisch, een politieke geste zonder contractuele onderbouw.
Bovendien vrezen critici dat deze miljardenverschuiving richting de VS ten koste zal gaan van investeringen binnen de EU zelf — met name in de industrie. En dat terwijl vorig jaar nog rapporten van Draghi en Letta pleitten voor een herindustrialisering van Europa om haar concurrentiekracht te vrijwaren in een wereld die almaar assertiever optreedt.
Instemmen of escaleren?
Het akkoord ligt nu op tafel in de Europese instellingen en de parlementen van de 27 lidstaten. De keuze is weinig benijdenswaardig: ofwel stemmen de Europese verkozenen in met wat men beschouwt als het “minst slechte scenario”, ofwel verwerpen ze het akkoord en riskeren ze een volledige handelsescalatie met de grootste economie ter wereld.
De onzekerheid slaat ook over op de financiële markten. Europese beurzen openden maandag met lichte winst, maar zakten in de loop van de dag weg onder het gewicht van het akkoord. De Euro Stoxx 50 sloot 0,4 procent lager, de Bel20 daalde met 0,3 procent. De euro kreeg een klap en zakte van 1,1779 naar 1,1626 dollar — de slechtste dagkoers sinds mei.
Een akkoord zonder applaus
In naam van stabiliteit heeft Europa een forse prijs betaald. De Europese Commissie probeert het akkoord te serveren als een buffer tegen chaos, maar de perceptie van een structurele toegeving aan Trump overheerst. Wat bedoeld was als handelsvredesakkoord, is voor velen een voorzet voor interne politieke spanningen en groeiende twijfel over de rol en slagkracht van Europa op het wereldtoneel.
(Foto: Photonews)
