Boeven in 5G, parket in faxmodus.
De boeven worden slimmer, sneller en internationaler. Maar bij het federaal parket blijft de personeelsbezetting steken in een pre-digitale woestijn. Het jaarverslag van het federaal parket leest als een wanhoopskreet met stempel en handtekening: cybercrime, corruptie en spionage rijzen de pan uit, maar de mensen die ze moeten bestrijden, zijn op twee handen te tellen. En zelfs dan hou je nog vingers over.
Rampspoed in PDF-vorm
"Een ononderbroken belangrijk tekort aan federale magistraten." Met die sobere, ambtelijke woorden begint het federale jaarverslag. Wat volgt, leest als de rouwbrief van de rechtsstaat. Terwijl Rusland met trollen en euro’s in onze democratie graait, cybercriminelen zich virtueel een weg hakken naar onze staatsgeheimen, en corrupte netwerken onze instellingen aantasten als schimmel op nat karton, zijn er... te weinig mensen om er iets tegen te doen.
Eén constante: te weinig volk, te weinig tijd, te veel shit. En als protest tegen de pensioenplannen van de regering gooit het federaal parket er nog een boycot bovenop. Geen parlementaire vragen meer beantwoorden, geen werkgroepen, geen adviezen. Even pauze, tenzij er bloed of bommen aan te pas komen.
Cybercrime: zware dossiers, lege bureaus
De toestand bij de Cyber Unit is intussen om van te huilen. Letterlijk drie mensen zijn er nog over: twee Nederlandstalige magistraten en een halve Franstalige juriste. Eén voltijdse magistraat koos eieren voor z’n geld en trok naar Europa, de ander moest overschakelen naar andere dossiers wegens personeelstekort. Het niveau is volgens het parket "teruggevallen tot het laagste sinds de oprichting in 2018". En dat terwijl het darknet ondertussen een walhalla is voor wie drugs, wapens of paswoorden wil scoren zonder de deur uit te moeten.
Darkweb? Daar is niemand bij het parket in gespecialiseerd. Nul. Nada. Terwijl daar net de sleutel ligt tot onderzoeken naar ransomware, massale datalekken en anonieme cyberaanvallen. In 2024 alleen al werden de Staatsveiligheid, Buitenlandse Zaken, Defensie, de Federale Politie én de NMBS digitaal onder vuur genomen. Maar de Cyber Unit heeft niet eens genoeg volk om een deftige reply-all te sturen, laat staan een forensisch onderzoek te voeren.
Toch zijn er ook successen. Zo werd een Russisch koppel ontmaskerd dat duizenden computers besmette met gijzelsoftware. Het parket eist tot 13 jaar cel. En een paar kopstukken van een phishingbende kregen ook de handboeien om. Maar dat zijn schamele trofeeën in een slagveld waar het gros van de vijand gewoon passeert zonder tegenstand.
SKY ECC: de kraak die blijft nazinderen
Eén lichtpuntje: SKY ECC. In 2023 alleen al werden er nog 52 nieuwe onderzoeken opgestart met SKY-data. De teller staat intussen op 643 dossiers, waarvan er 180 nog volop lopen. Het bewijs dat de juiste digitale tools bergen kunnen verzetten – maar dan moet je wél iemand hebben die ze kan bedienen.
Corruptie en spionage: geen volk, dus geen vaart
Ook in de strijd tegen corruptie en buitenlandse inmenging is de balans pijnlijk. Voor deze gevoelige dossiers heb je doorgewinterde speurders nodig, geen studenten rechten met een Google-account. En net daar wringt het schoentje. Het personeelstekort vertraagt alles – en dat is een groot risico in een tijd waarin buitenlandse regimes steeds openlijker proberen onze instellingen te ondermijnen.
Het parket waarschuwt expliciet voor Russische inmenging, met name via het propaganda-vehikel Voice of Europe. Volgens de speurders zijn er "clandestiene middelen" ingezet om Europese politici te manipuleren en publieke opinies te besmetten met desinformatie. De onderzoeken lopen, maar informatie blijft schaars – "Lezers zullen de behoefte aan discretie begrijpen", klinkt het in het verslag. Wat zoveel betekent als: het is erg, maar we kunnen er weinig over kwijt. Of over doen.
Terrorisme en drugs: het spook blijft rondwaren
Hoewel de acute terreurdreiging tussen 2011 en 2019 wat geluwd lijkt, blijft waakzaamheid geboden. En opvallend: de terrorismeverdachten worden almaar jonger. In 2022 telde men 16 minderjarigen. In 2023? 55. Dat is geen trend, dat is een alarmsignaal met loeiende sirenes.
Ook de internationale drugshandel blijft een open zenuw. Het federaal parket probeert nieuwe smokkelroutes bloot te leggen, onzichtbare bendes zichtbaar te maken en stevig in te zetten op het verbeurdverklaren van drugsgeld. Maar zulke megadossiers vragen tijd, expertise én uithouding. Alleen: waar zijn de mensen?
Dossiers als het proces tegen de Albanese maffia of Flor Bressers slepen jaren aan. Terecht, want het zijn mastodonten van misdaad. Maar zonder mankracht dreigen die dossiers niet alleen traag, maar ook broos te worden.
En dan zijn er nog de dinosaurussen…
Operatie Kelk en de Bende van Nijvel: twee juridische zwerfjachten die als vetgedrukte littekens in het collectieve geheugen staan. In de eerste zaak, over misbruik in de kerk, komt er geen proces: de verdachten zijn dood, verjaard of al veroordeeld. Het onderzoek duurde 15 jaar. Vijftien. Jaar.
En de Bende van Nijvel? Dat dossier werd in juni 2023 officieel stopgezet. Officieel, want er wordt alsnog verder gezocht naar ‘nieuwe sporen’. Spoiler: de vorige leverden niets op. Wie er nog aan werkt, verdient minstens een standbeeld – of een psycholoog.
Conclusie? De criminaliteit van vandaag rijdt in een Tesla, het parket moet het doen met een versleten DAF zonder ruitenwissers. Er zijn geen mensen, geen middelen, geen rust. En dat terwijl de vijand almaar sluwer wordt.
Wie zich geroepen voelt om ons juridische bastion te versterken: de vacature staat open. Ervaring in cybercrime, infiltratie, ondervraging, en Kafka-interpretatie is een plus. Of op zijn P-magazines: “Gezocht: crimefighters met digitale spierballen. Moeilijke dossiers, onderbetaald werk, nul applaus. Maar wel broodnodig.”
(Foto: Shutterstock)
