Horen we hier een echo van de donkerste jaren van deze planeet?
Er zijn uitspraken die je nog eens leest omdat je nauwelijks kunt geloven dat een regeringslid ze daadwerkelijk heeft uitgesproken. En dan zijn er uitspraken die juist door hun eenvoud angstaanjagend zijn.
In een podcast verklaarde de Israëlische minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir dat Israël volgens hem elke nacht 30 tot 40 Gazanen doelgericht moet doden, ook wanneer die mensen geen concrete bedreiging vormen. Vervolgens komt hij met een zin die iedere alarmbel tegelijk zou moeten doen afgaan: “Het zijn geen mensen.”
Daarmee verdwijnt niet alleen een grens, maar ook het laatste restje morele terughoudendheid uit de discussie.
Niet langer alleen Hamas
Israël heeft uiteraard het recht zijn bevolking te beschermen tegen Hamas en andere gewapende groeperingen. De terreuraanval van 7 oktober 2023, waarbij Israëlische burgers werden vermoord en gijzelaars werden meegenomen, was gruwelijk. Ook het persoonlijke verhaal van Rom Braslavski, die na zijn ontvoering getuigde over seksueel geweld tijdens zijn gevangenschap, maakt duidelijk hoe diep het trauma zit.
Maar precies daar ligt de fundamentele grens.
Een terreurdaad kan geen vrijgeleide worden om vervolgens een volledige bevolking als doelwit te beschouwen. Wie zegt dat mensen mogen worden gedood omdat ze volgens hem geen mensen zijn, verlaat het terrein van noodzakelijke militaire actie en betreedt dat van collectieve ontmenselijking.
Van vergelding naar vernietiging
Ben-Gvir spreekt bovendien niet alleen over doden. Hij spreekt over de toekomst van Gaza als gebied.
Hij zegt Gaza volledig te willen innemen, te willen koloniseren en Israëlische nederzettingen in het gebied te willen bouwen. Palestijnen zouden volgens hem naar andere Arabische landen moeten worden gestuurd.
Dat is geen verhaal meer over een tijdelijke militaire operatie. Het gaat over een fundamentele hertekening van een gebied en over de vraag wie er volgens bepaalde Israëlische ministers nog mag wonen.
Ook minister van Financiën Bezalel Smotrich en defensieminister Yisrael Katz hebben zich eerder uitgesproken voor een permanente Israëlische aanwezigheid en nederzettingen in Gaza.
Dat maakt de uitspraken van Ben-Gvir des te relevanter. Ze staan niet helemaal op zichzelf.
De taal van de ontmenselijking
Het meest verontrustende aspect is misschien niet eens het genoemde aantal doden.
Het is de taal.
De geschiedenis heeft meer dan eens laten zien waar het begint wanneer politieke leiders bevolkingsgroepen reduceren tot een categorie die minderwaardig, onwaardig of zelfs onmenselijk wordt verklaard. Eerst verandert de taal. Daarna veranderen de grenzen van wat maatschappelijk aanvaardbaar wordt gevonden.
Dat is precies waarom zulke uitspraken niet mogen worden afgedaan als een zoveelste provocatie van een extreemrechtse politicus.
Wie zegt dat een groep mensen “geen mensen” zijn, neemt hen in gedachten al buiten de normale morele bescherming van de samenleving.
En wat met de wereld?
Daarmee komt ook de internationale gemeenschap voor een ongemakkelijke vraag te staan.
Hoeveel van dit soort uitspraken zijn er nodig voordat er niet meer wordt gesproken over “controversiële retoriek”, maar over een politieke ideologie die ernstig moet worden veroordeeld?
Want ook dat is een merkwaardige evolutie. Wanneer een vijand Israëlische burgers vermoordt, spreken we terecht over terrorisme en oorlogsmisdaden. Wanneer Israëlische politici spreken over het doelgericht doden van mensen die geen concrete bedreiging vormen en over het verdrijven van een bevolking, kan dat niet plots onder een andere morele meetlat worden gelegd.
Het ene misdrijf maakt het andere niet minder misdadig.
De geschiedenis kijkt mee
Misschien is dat uiteindelijk de meest ongemakkelijke vaststelling.
Europa heeft in zijn eigen geschiedenis gezien waartoe ontmenselijking kan leiden. Het begon nooit met de ovens. Het begon met woorden. Met mensen die niet langer als individuen werden beschouwd, maar als een probleem, een besmetting, een vijandige massa.
Daarom zijn woorden van regeringsleden niet vrijblijvend.
Zeker niet wanneer ze spreken over tientallen doden per nacht.
Zeker niet wanneer ze zeggen dat die mensen geen mensen zijn.
En zeker niet wanneer daar plannen voor permanente bezetting, nederzettingen en verdrijving naast worden gelegd.
Wie beweert dat dit noodzakelijk is om Israël veilig te maken, moet één simpele vraag beantwoorden: hoeveel onschuldige mensen mogen er worden gedood voordat veiligheid verandert in vergelding, en vergelding in vernietiging?
Want als 30 tot 40 doden per nacht het nieuwe politieke streefgetal wordt, horen we misschien niet alleen het geluid van een oorlog.
Dan horen we een echo uit de donkerste jaren van deze planeet.
(Foto: Instagram)
