Logo P-magazine Regio Zoeken Rubrieken

Joodse gemeenschap wil eigen controle op rituele besnijders: zelfregulering als alternatief voor justitie?

Redactie - 12-05-2026

Joodse gemeenschap stelt medische commissie voor om besnijders te beoordelen: “Maar dan moet de criminalisering stoppen.”

De Joodse gemeenschap in België stelt voor om zelf een controlemechanisme op te zetten voor rituele besnijders, de zogenaamde moheels. Daarmee wil ze tegemoetkomen aan bezorgdheden over de medische bekwaamheid van uitvoerders van besnijdenissen. Tegelijk vraagt ze dat de huidige strafrechtelijke aanpak wordt stopgezet.

Het Antwerpse parket wil twee mannen voor de rechter brengen in een onderzoek naar mogelijke illegale besnijdenissen. Dat veroorzaakt onrust binnen de gemeenschap, die vreest dat een eeuwenoude religieuze praktijk onder druk komt te staan.

Besnijdenis blijft volgens de wet een medische ingreep

Volgens de Belgische wetgeving is een besnijdenis een medische handeling. Dat betekent dat ze moet worden uitgevoerd binnen een juridisch kader dat geldt voor iedereen, ongeacht de religieuze context.

Philippe Markiewicz, de voorzitter van het Centraal ­Israëlitisch Consistorie van België, stelt daarom voor om binnen het Consistorie een commissie van artsen op te richten, samengesteld uit kinderartsen en urologen. Die commissie zou de rituele besnijders beoordelen en een officiële lijst opstellen van personen die door de gemeenschap worden erkend.

Wie niet op die lijst staat, zou geen erkenning krijgen.

Zelfregulering als compromis

Het voorstel is bedoeld als een pragmatische oplossing om langdurige juridische procedures te vermijden. Volgens Markiewicz kan zo’n systeem garanties bieden over de technische bekwaamheid van de betrokken uitvoerders.

De Joodse gemeenschap benadrukt dat ouders vrijwillig voor deze religieuze praktijk kiezen en dat de procedure geen verborgen karakter heeft.

De vraag is echter of interne controle volstaat wanneer het gaat om een handeling die wettelijk als medische ingreep wordt beschouwd.

Religieuze vrijheid versus algemene rechtsregels

Het debat raakt aan een fundamentele spanning tussen godsdienstvrijheid en de toepassing van uniforme wettelijke normen.

Religieuze gemeenschappen hebben vanzelfsprekend het recht hun tradities te beleven. Maar zodra een praktijk medische gevolgen heeft, ligt het voor de hand dat dezelfde regels gelden als voor andere medische handelingen.

Zelfregulering kan daarbij een nuttige aanvulling zijn, - om het geen compromis te noemen - maar vervangt niet automatisch het publieke toezicht of de bevoegdheid van justitie. Het zo eventjes onder mekaar regelen, staat volgens ons in geen enkel juridisch naslagwerk.

Politiek houdt afstand

De regeringspartijen willen voorlopig niet tussenkomen zolang het gerechtelijk onderzoek loopt. Op 18 juni beslist de raadkamer of de twee betrokken mannen worden doorverwezen naar de correctionele rechtbank.

Daarmee blijft de kernvraag onbeantwoord: in welke mate kan een religieuze gemeenschap zelf bepalen hoe een wettelijk gereguleerde medische handeling wordt gecontroleerd?

Juridisch conflict dreigt

Als het dossier effectief voor de rechtbank komt, dreigt een lange juridische procedure die mogelijk tot de hoogste Europese rechtsinstanties wordt uitgevochten.

Het voorstel van de Joodse gemeenschap kan dan worden gezien als een poging om tot een werkbaar compromis te komen.

Maar één principe blijft overeind: in een rechtsstaat bepaalt uiteindelijk niet een gemeenschap zelf welke regels gelden, maar de wet die voor iedereen van toepassing is.

(Foto: Shutterstock)

Politiek houdt afstand

De regeringspartijen willen voorlopig niet tussenkomen zolang het gerechtelijk onderzoek loopt. Op 18 juni beslist de raadkamer of de twee betrokken mannen worden doorverwezen naar de correctionele rechtbank.

Daarmee blijft de kernvraag onbeantwoord: in welke mate kan een religieuze gemeenschap zelf bepalen hoe een wettelijk gereguleerde medische handeling wordt gecontroleerd?

Juridisch conflict dreigt

Als het dossier effectief voor de rechtbank komt, dreigt een lange juridische procedure die mogelijk tot de hoogste Europese rechtsinstanties wordt uitgevochten.

Het voorstel van de Joodse gemeenschap kan dan worden gezien als een poging om tot een werkbaar compromis te komen.

Maar één principe blijft overeind: in een rechtsstaat bepaalt uiteindelijk niet een gemeenschap zelf welke regels gelden, maar de wet die voor iedereen van toepassing is.

(Foto: Shutterstock)

Reacties

Resterende karakters 500

Lees meer

Nieuwsbrief Mis nooit meer het laatste nieuws, exclusieve aanbiedingen en boeiende verhalen van P-magazine! Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.
Zoeken