TikTok dichttimmeren voor tieners.
Jacqueline Galant (MR), minister van Media in de Franse Gemeenschap, wil jonge tieners verbieden om nog langer vrolijk te scrollen, swipen en zichzelf te filteren op sociale media. Onder de 15 jaar? Dat betekent: geen TikTok, Snapchat of Instagram meer. En dat allemaal, zegt ze, "om ze te beschermen". Alleen: de bevoegdheid ontbreekt, het plan is dun en het effect waarschijnlijk nul. Maar hé, de media-aandacht is binnen.
Moeder Galant weet wat goed is voor u
In een interview met het Franstalige Sudinfo stelde Galant zonder blozen dat ze “niet wil verbieden om het verbieden”. Nee hoor, ze wil jongeren alleen maar beschermen tegen fake news en cyberpesten. Lief toch? Maar haar redenering is even rechtlijnig als een dronken scheidsrechter: tot vijftien zijn jongeren blijkbaar niet in staat om kritisch na te denken, en dus moeten we ze weghouden van sociale media. Zou kunnen?
Volgens Galant zijn netwerken als TikTok een soort digitale jungle vol loerende gevaren. Jongeren zouden nog geen onderscheid kunnen maken tussen waarheid en onzin, en dus moeten ze beschermd worden tegen zichzelf – zoals een peuter die met een vork richting stopcontact kruipt. Alleen, pubers van vandaag zijn geen peuters - denk wij bescheiden - en zelfs als dat wel zo was, zou dit verbod eerder lijken op een ouder die de vork afpakt, maar het stopcontact openlaat.
Een verbod dat ze zelf niet mag uitvaardigen
Er is echter één probleem: Galant heeft geen jota te zeggen over zulke verboden. Sociale media-regels vallen namelijk niet onder de Franse Gemeenschap, maar onder de federale bevoegdheden. Of: de minister die het verbod wil, mag het niet uitvoeren. En dus doet ze wat alle ministers doen die iets willen maar het niet mogen: sensibiliseren.
Ze heeft al koffieklets gepland met Vanessa Matz (Les Engagés), de federale minister van Digitalisering, om haar voorstel te pitchen. Wat Matz daarvan denkt, is voorlopig niet duidelijk, maar grote kans dat er vooral beleefd geknikt zal worden voor de vorm.
Vlaanderen: ‘grijze zone’ is het nieuwe normaal
In Vlaanderen reageren ze lauw. Cieltje Van Achter (N-VA), bevoegd voor Media, noemt een verbod tot zestien “onhaalbaar”. Volgens haar duw je jongeren net in een digitale schaduwzone waarin niemand nog iets onder controle heeft. En als er iets is dat Vlaamse ministers haten, dan is het wel controleverlies. Ze geeft toe dat het debat nuttig is, maar noemt een verbod een "holle maatregel".
Andere Vlaamse stemmen klinken enthousiaster. Caroline Gennez (Vooruit) en Hilde Crevits (CD&V) zijn wel gewonnen voor een verbod en verwijzen naar een open brief van Belgische experts. Die brief pleit voor een strenger beleid rond smartphones, schermtijd en sociale media. Klinkt goed op papier. Maar of een brief ooit een puber van TikTok houdt, is iets anders.
Wie schermt met verbod, krijgt schermtijd in de media
De hele discussie lijkt vooral een klassieker in Belgische stijl: veel ministers, veel meningen, nul beslissingskracht. De ene wil iets verbieden zonder bevoegdheid, de andere noemt het onuitvoerbaar, en nog een derde verwijst naar brieven van experten. En ondertussen? Blijft generatie Z vrolijk scrollen, likes verzamelen en filmpjes maken waarin ze uitleggen hoe je VPN’s gebruikt om blokkades te omzeilen.
Wat er overblijft, is een mediastunt die vooral lijkt te draaien rond politieke zichtbaarheid. Dit is niet het begin van een beleid, maar het einde van een ideeënreserve. Wat je niet kan controleren, verbied je gewoon. Toch?
(Foto: Shutterstock)