“We krijgen ze niet meer in een kist, mijnheer.”
In de oudejaarsconference van 1995 van Youp van ‘t hek, maakt hij een grapje over mensen met overgewicht. Hij laat een begrafenisondernemer aan het woord, en die zou gezegd hebben: "De mensen zijn tegenwoordig vaak te dik voor een kist: we moeten ze erin duwen." Leuke grap, dachten wij. Doch, 30 jaar later is het bittere ernst. Mensen zijn inderdaad vaak te dik om ze nog in een kist te krijgen en te breed voor een standaardput.
Te dik, dat is dan 20 procent duurder
In de Britse stad Wolverhampton zorgt die nieuwe realiteit een nieuwe maatregel op de gemeentelijke begraafplaats Danescourt. Families die een breder graf nodig hebben vanwege het gewicht van de overledene, moeten voortaan 20 procent extra betalen. Critici spreken van een discriminerende “vetbelasting”, terwijl de gemeente wijst op stijgende obesitascijfers en de praktische kosten van grotere graven.
Op Danescourt kost een graf van 1,80 meter breed nu ongeveer 2.700 pond(omgerekend circa 3.140 euro), tegenover 2.250 pond voor een standaardgraf van 1,50 meter. Volgens de gemeenteraad zijn de hogere tarieven noodzakelijk: bredere graven nemen meer ruimte in, vereisen intensiever graafwerk en zorgen voor hogere afvoerkosten van de aarde.
Wolverhampton kampt met een obesitasgraad van 33,3 procent, ruim boven het nationale gemiddelde van 25,9 procent (onderzoek 2021). De stad benadrukt dat de maatregel geen uitzondering is; ook in Birmingham, Walsall en andere regio’s bestaan hogere tarieven voor grotere graven. Bovendien blijven de kosten in Wolverhampton relatief laag vergeleken met sommige buurgemeenten.
Kritiek
Toch klinkt er felle kritiek. “Mensen hebben hun hele leven bijgedragen aan belastingen in Wolverhampton, en nu blijkt dat de omvang van een dierbare het graf 20 procent duurder maakt. Dat is problematisch.”
Ook inwoners uit Tettenhall – what’s in a name – uiten hun ongenoegen. Buurtbewoonster Rosemarie McLaren voelt zich persoonlijk aangesproken: “Ik word gestraft omdat ik te zwaar ben.” Selena Harris wijst op de sociaaleconomische gevolgen: “Hoe moeten mensen uit armere wijken deze extra kosten dragen? Het lijkt een makkelijke manier voor de gemeente om financiële tekorten op te vangen.”
Niet iedereen ziet het als een probleem. Inwoner Russell Smallman merkt droog op: “Er is tegenwoordig veel obesitas, vaak door eigen keuzes. Daar heb ik geen medelijden mee.”
De discussie in Wolverhampton legt de spanning bloot tussen praktische kosten en ethische overwegingen, en zet het debat over financiële ongelijkheid en gezondheidsbeleid in de publieke ruimte opnieuw op scherp.
(foto: Shutterstock)