In het Mechelse stadsarchief zijn de voorbije maanden zeven dagboeken en documenten uit de Tweede Wereldoorlog binnengekomen. Een unieke kans om verhalen te bewaren die anders verloren zouden gaan — verteld door gewone mensen in buitengewone tijden.
Van zakagenda tot digitaal archief
Lucas Van de Leur bewaarde jarenlang de spullen van zijn vader Frans: een kleine zakagenda, tekeningen, brieven en een oude gamel. Frans nam in 1940 deel aan de Achttiendaagse Veldtocht, werd krijgsgevangen genomen en belandde in het kamp van Görlitz. Dag na dag schreef hij op wat hij meemaakte. Voor zijn zoon is dat dagboek onbetaalbaar.
"Sommige krijgsgevangenen werden uitgestuurd om te werken in de omgeving," vertelt Lucas. "Hij is terechtgekomen bij mensen in Reichenbach, in Duitsland, waar hij moest schilderen en allerlei karweitjes uitvoeren. Daar is hij door die mensen heel goed opgevangen en goed behandeld tijdens zijn krijgsgevangenschap."
Het dagboek toont twee kanten van de oorlog: het harde kampleven, maar ook de kleine menselijke momenten die het draaglijk maakten.
Mechelen als verzamelpunt
Na een oproep van de Vlaamse erfgoedorganisatie Archiefpunt bracht Lucas de voorwerpen binnen in het Mechelse stadsarchief. Mechelen fungeert als verzamelpunt voor de provincies Antwerpen en Limburg. In totaal werden zeven oorlogsdagboeken en aanverwante documenten binnengebracht. Ze worden gedigitaliseerd, waarna de eigenaars — vaak familieleden van toenmalige soldaten — ze terugkrijgen.
De locatie is symbolisch geladen. Het stadsarchief is gevestigd in de gebouwen van de oude kazerne Dossin, vanwaar tijdens de Tweede Wereldoorlog duizenden mensen naar Auschwitz-Birkenau werden gedeporteerd.
Nog steeds mogelijk
Wie zelf oorlogsdocumenten heeft, kan ze nog steeds binnenbrengen bij het Mechelse stadsarchief. Archiefpunt blijft op zoek naar dagboeken, brieven en andere persoonlijke documenten die het verhaal van gewone mensen in oorlogstijd bewaren.
