Beleid à la tête du client.
Als het van de federale regering afhangt, kunnen werkgevers en werknemers vanaf het voorjaar van 2026 opnieuw gebruikmaken van een proefperiode. Tijdens de eerste zes maanden van een arbeidsovereenkomst zou het contract kunnen worden beëindigd met een opzegtermijn van één week. Minister van Werk David Clarinval (MR) bevestigt dat er een akkoord is binnen de regering. Maar wat betekent dit in de praktijk, en voor wie is dit goed nieuws?
Hoe werkt de proefperiode?
Het voorstel bepaalt dat beide partijen — werkgever én werknemer — in het eerste halfjaar van de tewerkstelling het contract kunnen beëindigen met slechts één week opzeg. Dat betekent een forse versoepeling ten opzichte van de huidige regeling, waarbij de opzegtermijn oploopt naarmate de anciënniteit stijgt. Vandaag heeft iemand met zes tot negen maanden dienst recht op zes weken opzeg bij ontslag, of drie weken wanneer hij zelf vertrekt.
Met een proefperiode wordt die drempel aanzienlijk verlaagd. Zowel werknemers die merken dat de functie niet bevalt, als werkgevers die vaststellen dat iemand niet in het team past, kunnen sneller afhaken.
Een oude maatregel in een nieuw jasje
De proefperiode is geen nieuw fenomeen. Tot 2014 bestond het systeem al, maar werd het geschrapt in het kader van de hervorming van het arbeidsrecht onder de regering-Di Rupo. Die hervorming maakte onder meer een einde aan het onderscheid tussen arbeiders en bedienden en hertekende de opzegtermijnen.
Waarom nu opnieuw?
Volgens Clarinval biedt de proefperiode “een essentiële hefboom” om de arbeidsmarkt vlotter te laten functioneren. Ze moet de drempel naar een eerste job verlagen, vooral voor jongeren. Bedrijven zouden sneller durven aanwerven wanneer de risico’s tijdens de beginperiode beperkt blijven.
De maatregel zit vervat in een voorontwerp van wet dat nog door de Raad van State moet worden beoordeeld alvorens het naar het parlement gaat. De invoering wordt ten vroegste in het voorjaar van 2026 verwacht.
Lopende contracten blijven buiten schot: de proefperiode geldt uitsluitend voor arbeidsovereenkomsten die na de inwerkingtreding worden afgesloten.
Werkgevers tevreden, vakbonden kritisch
Ondernemersorganisatie Unizo reageert opgelucht. De organisatie noemt de maatregel “een gamechanger” voor kmo’s, die vaak terughoudend zijn om bijkomende medewerkers aan te werven. De kortere ontslagtermijn zou volgens hen de stap naar extra personeel verkleinen.
Aan vakbondszijde klinkt het tegenovergestelde geluid. Zowel ACV als ABVV zien de maatregel als een nieuwe stap richting flexibilisering in het voordeel van werkgevers. Volgens het ACV komt er “meer onzekerheid voor werknemers”, omdat hun ontslagbescherming wordt verlaagd. De bond pleit ervoor om minstens te garanderen dat ervaring uit uitzendarbeid of tijdelijke contracten meetelt wanneer later een contract van onbepaalde duur volgt.
Bij het ABVV is vooral het gebrek aan sociaal overleg een doorn in het oog. De bond ziet in het voorstel een “drastische inperking van de ontslagkost” en noemt een proefperiode van zes maanden voor arbeiders “buiten proportie”.
Wat zeggen de experts?
Arbeidseconoom Stijn Baert (UGent) plaatst de maatregel in het kader van het klassieke “insider-outsider”-model. Voor werknemers die al binnen zijn in een bedrijf — de insiders — betekent de proefperiode minder jobzekerheid in de beginfase. Zij leveren comfort in en worden daardoor kwetsbaarder, stelt Baert, wat verklaart waarom vakbonden zich tegen de maatregel verzetten.
Maar wie heeft er nu gelijk, als iedereen gelijk heeft?
(Foto: Pixabay)
