Een akkoord is nog geen vrede.
Trump spreekt van een historische doorbraak. Hamas zou zich volledig moeten ontwapenen en Israëlische troepen zouden zich gefaseerd uit Gaza terugtrekken. Alleen is er één ongemakkelijke vaststelling: Israël heeft het akkoord nog niet ondertekend.
Donald Trump heeft opnieuw met veel tompetgeschal een diplomatieke overwinning aangekondigd. Volgens de Amerikaanse president heeft zijn zogenoemde Board of Peace een akkoord bereikt over de volledige ontwapening van Hamas en andere gewapende Palestijnse groepen in Gaza. In ruil daarvoor zouden Israëlische troepen zich gefaseerd uit de Gazastrook terugtrekken.
Trump presenteerde het nieuws op zijn eigen sociale mediakanaal meteen als een historische stap richting vrede. Dat past bij de Amerikaanse president, die van internationale conflicten graag persoonlijke successen maakt. Alleen is er voorlopig reden om de champagne nog even in de koelkast te laten staan.
Want het belangrijkste detail ontbreekt: Israël heeft het akkoord niet ondertekend.
Hamas zegt ja, Israël kijkt de kat uit de boom
Volgens Hamas-functionarissen is er wel degelijk overeenstemming bereikt over de grote lijnen van een regeling. De Palestijnse beweging zou akkoord gaan met ontwapening en verwacht dat internationale bemiddelaars erop toezien dat Israël zich vervolgens aan de afspraken houdt.
Ook Egypte, Qatar en Turkije speelden een rol bij de onderhandelingen.
Maar aan Israëlische kant klinkt er aanzienlijk minder enthousiasme. Een Israëlische functionaris liet weten dat het voorstel volgens Jeruzalem niet voldoet aan de eisen voor een volledige demilitarisering van Gaza. Israëlische media wijzen er bovendien op dat de regering-Netanyahu weinig geneigd lijkt om de door Trump aangekondigde regeling zomaar te aanvaarden.
Dat maakt de formulering "historisch akkoord" voorlopig vooral een politieke kwalificatie van Trump zelf.
Eerst ontwapenen, dan terugtrekken
De logica van het voorgestelde akkoord is op papier eenvoudig. Hamas en andere gewapende groepen leveren hun wapens in. Naarmate die ontwapening vordert, trekt het Israëlische leger zich in fases terug.
Daarna zou Gaza onder een nieuwe Palestijnse regering komen te staan. Een internationale stabilisatiemacht zou samen met een nieuwe Palestijnse politiemacht voor de veiligheid moeten zorgen.
Het klinkt overzichtelijk. De praktijk in Gaza is dat allerminst.
De vraag is bijvoorbeeld wie Hamas daadwerkelijk kan dwingen zijn militaire infrastructuur op te geven. En minstens even belangrijk: wie bepaalt wanneer Hamas voldoende ontwapend is om een volgende Israëlische terugtrekkingsfase te laten beginnen?
Dat zijn geen technische voetnoten, maar de kern van het hele akkoord.
Trump wil duidelijk de eer
De timing en communicatie zijn opmerkelijk. Nog voor alle betrokken partijen hun handtekening hebben gezet, heeft Trump de overwinning al publiekelijk opgeëist.
Dat is niet nieuw. De Amerikaanse president heeft er een gewoonte van gemaakt diplomatieke onderhandelingen te presenteren als persoonlijke prestaties. Zijn Board of Peace moet daarbij het vehikel worden waarmee hij zijn rol als internationale vredesbemiddelaar verder kan uitbouwen.
Dat de organisatie een akkoord aankondigt, betekent echter nog niet dat alle partijen het ook als een definitieve overeenkomst beschouwen.
Een eerder VN-rapport over de uitvoering van het bredere Gaza-plan benadrukte eveneens dat belangrijke onderhandelingen nog niet waren afgerond. Het voorgestelde model voorziet in volledige ontmanteling van militaire infrastructuur, internationale verificatie, een internationale stabilisatiemacht en een gefaseerde Israëlische terugtrekking.
Netanyahu zit met een lastig probleem
Voor de Israëlische premier Benjamin Netanyahu is het voorstel politiek bijzonder gevoelig.
Een volledige terugtrekking uit Gaza kan botsen met de standpunten van rechtse krachten binnen zijn regering. Verschillende Israëlische politici hebben zich eerder uitgesproken voor een blijvende Israëlische militaire aanwezigheid en zelfs voor een terugkeer van Israëlische nederzettingen in Gaza.
Netanyahu moet dus balanceren tussen een Amerikaanse president die zichzelf graag als vredesmaker presenteert en een binnenlandse politieke realiteit die een Israëlische terugtrekking allesbehalve vanzelfsprekend maakt.
Daar komt nog een tweede probleem bij: vertrouwen.
Hamas moet zijn wapens neerleggen in de wetenschap dat Israël zich daarna daadwerkelijk terugtrekt. Israël moet zich terugtrekken in de wetenschap dat Hamas daarna niet opnieuw militair wordt opgebouwd. Beide partijen moeten dus vertrouwen op garanties van anderen.
In het Midden-Oosten is dat ongeveer het diplomatieke equivalent van een huwelijk waarbij beide partners vooraf eisen dat de ander als eerste zijn trouw bewijst.
Een akkoord is nog geen vrede
Het is dus verstandig om de term "vredesakkoord" voorlopig met enige voorzichtigheid te gebruiken.
Er ligt een voorstel. Hamas zegt bereid te zijn mee te stappen in belangrijke onderdelen. Trump presenteert het als een historische doorbraak. Maar Israël heeft nog geen definitieve handtekening gezet en er bestaan nog fundamentele meningsverschillen over de voorwaarden.
De echte test begint dan ook pas wanneer de wapens daadwerkelijk worden ingeleverd, Israël daadwerkelijk begint terug te trekken en een nieuwe Palestijnse bestuursstructuur daadwerkelijk de controle over Gaza kan uitoefenen.
Tot die tijd heeft Trump vooral één ding bereikt: hij heeft de vredespluimen alvast op zijn hoed gezet.
Nu nog zorgen dat de vrede zelf volgt.
(Foto PD)
