Washington hertekent zijn machtskaart: olie, bondgenootschappen en territoriale druk.
De Verenigde Staten voeren de druk op hun buitenlandse agenda fors op. In de nasleep van de gedwongen verwijdering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro kondigde president Donald Trump aan dat Venezuela tussen de 30 en 50 miljoen vaten olie zal overdragen aan de VS. Tegelijk eist Washington een volledige geopolitieke heroriëntatie van Caracas en sluit het militair ingrijpen niet uit om ook elders strategische doelen te realiseren, waaronder Groenland.
Venezolaanse olie onder Amerikaans beheer
Volgens Trump zal de overgedragen Venezolaanse olie tegen marktprijs worden verkocht. De opbrengsten zouden door de Amerikaanse regering worden beheerd, met als doel die middelen aan te wenden ten gunste van zowel de Amerikaanse als de Venezolaanse bevolking. De aankondiging volgt kort na een Amerikaanse militaire operatie waarbij Maduro en zijn echtgenote in Caracas werden opgepakt en overgebracht naar de Verenigde Staten, waar ze werden aangeklaagd op onder meer verdenking van narcoterrorisme.
De nieuwe interim-regering in Venezuela, geleid door Delcy Rodríguez, kreeg van Washington ondertussen duidelijke voorwaarden opgelegd. De Verenigde Staten eisen dat Venezuela zijn banden verbreekt met China, Rusland, Iran en Cuba. Die landen vormden de voorbije twee decennia de economische en veiligheidsruggengraat van het regime van zowel Hugo Chávez als Nicolás Maduro. Een breuk zou neerkomen op een fundamentele koerswijziging in het buitenlands beleid van het Zuid-Amerikaanse land.
Daarnaast zou Venezuela voortaan uitsluitend met de VS mogen samenwerken op het vlak van olieproductie, waarbij Amerikaanse bedrijven voorrang krijgen bij de afname van zware ruwe olie. In welke mate China en Rusland effectief uit de Venezolaanse economie worden geweerd, blijft voorlopig onduidelijk.
Escalatie rond Groenland
Parallel met de ontwikkelingen in Latijns-Amerika voert Washington ook de druk op in het Noordpoolgebied. Het Witte Huis liet weten dat het toevoegen van Groenland aan de Verenigde Staten wordt beschouwd als een prioriteit voor de nationale veiligheid. Volgens Amerikaanse regeringswoordvoerders liggen meerdere scenario’s op tafel, waaronder het gebruik van militaire middelen.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio temperde die toon gedeeltelijk en stelde dat Trump in eerste instantie inzet op een diplomatiek traject. Volgens bronnen rond de Amerikaanse regering zou de president Groenland willen verwerven via onderhandelingen, in lijn met zijn voorkeur voor bilaterale akkoorden.
Groenland is een semiautonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken en huisvest reeds een Amerikaanse militaire basis, in overleg met Kopenhagen. Trump benadrukt al langer het strategische belang van het eiland voor de controle over de poolcirkel en het weren van rivaliserende grootmachten.
Europese terughoudendheid
Europa reageerde tot dusver terughoudend op zowel de Amerikaanse actie in Venezuela als de oplopende spanningen rond Groenland. Eerder spraken verschillende Europese landen, met steun van België, wel hun steun uit voor het zelfbeschikkingsrecht van Groenland en benadrukten ze dat beslissingen over het eiland uitsluitend aan Denemarken en de Groenlandse bevolking toekomen.
Washington koppelt zijn buitenlandse beleid dus steeds explicieter aan grondstoffen, strategische ligging en geopolitieke loyaliteit. Afwachten of de diplomatie het zal halen van het machtsvertoon.
(Foto: YouTube)
