We zijn met 82 miljoen mensen meer dan vorig jaar op onze planeet.
Wanneer we van 2024 naar 2025 switchen, tellen we maar liefst 8,156 miljard mensen op deze aardbol, een stijging van 82 miljoen in vergelijking met een jaar geleden. Dat is alsof er in één jaar tijd een heel Duitsland werd toegevoegd aan de wereldbevolking. Deze cijfers komen van de Duitse Stichting Wereldbevolking (DSW), die benadrukt dat de groei weliswaar gestaag blijft, maar dat de snelheid ervan afneemt.
Van 8 miljard naar de volgende mijlpaal
In november 2022 was het zover: toen werd de grens van 8 miljard mensen gehaald. Volgens de Verenigde Naties (VN) zal het aantal mensen wereldwijd in 2037 naar verwachting de grens van 9 miljard passeren. Tegen het einde van deze eeuw zou de teller zelfs de kaap van 10 miljard kunnen bereiken, maar dat is volgens voorspellingen ook meteen de limiet voor deze bol.
De DSW verwacht dat halverwege de jaren 2080 de bevolking haar piek zal bereiken met ongeveer 10 miljard mensen. Vanaf dat moment zou een afnemend geboortecijfer in combinatie met toenemende sterfte leiden tot een natuurlijke krimp. Vraag ons niet hoe ze aan die voorspellingen komen, het zijn wetenschappers, niet waar. Sinds corona weten we hoe die redeneren: als ze er straks naast zitten, roepen ze het voortschrijdend inzicht in. Momenteel ligt het wereldwijde vruchtbaarheidscijfer op gemiddeld 2,2 kinderen per vrouw, en dat is een daling ten opzichte van eerdere generaties. Vandaar de voorspelloing?
Afrika: de motor van de groei
De groei vertraagt wereldwijd, doch Afrika is de uitzondering op de regel. Hier tikt de bevolkingsgroei stevig aan. De DSW voorspelt dat de Afrikaanse bevolking in de komende twee decennia meer dan zal verdubbelen. Tegen het einde van deze eeuw zou het continent kunnen evolueren van de huidige 1,2 miljard inwoners naar een adembenemende 3,4 miljard. Wie gaat die allemaal eten geven?
De Afrikaanse groei zou zowel een uitdaging als een opportuniteit zijn. Afrika’s jonge, snelgroeiende bevolking heeft het potentieel om een economische motor te worden. Dan moet er wel fors worden geïnvesteerd in onderwijs, gezondheidszorg en werkgelegenheid. Zonder deze injecties dreigt er een scenario van nog meer armoede en ongelijkheid.
De sleutel ligt bij vrouwen
De DSW benadrukt dat onderwijs en seksuele voorlichting essentieel zijn om de bevolkingsgroei te stabiliseren. “Wanneer meisjes en jonge vrouwen kunnen beslissen wanneer, met wie en hoeveel kinderen ze willen krijgen, zien we vanzelf een daling in geboortecijfers,” legt Jan Kreutzberg, directeur van de DSW, uit.
Volgens Kreutzberg is de empowerment van vrouwen cruciaal: “Als vrouwen gelijke rechten hebben, toegang tot onderwijs en gezondheidszorg, economische onafhankelijkheid en politieke zeggenschap, kiezen gezinnen vaak automatisch voor minder kinderen.” Hij wijst op landen waar geboortebeperking hand in hand ging met betere economische kansen en waar dat leidde tot een drastische daling van de bevolkingsgroei.
Een vergrijzende wereld aan de horizon
Een ander opvallend aspect van de toekomstige wereldbevolking is de vergrijzing. Het geboortecijfer neemt af, de levensverwachting stijgt. Je hoeft geen ‘expert’ te zijn, om te beseffen dat dat op termijn een groot probleem wordt. De verhouding tussen werkenden en gepensioneerden komt scheef te zitten dat is meer dan een economische en sociale uitdaging .
De vraag is niet alleen hoe de groei van de wereldbevolking beheerst kan worden, maar ook hoe landen zich kunnen voorbereiden op een veranderende demografische balans. Vooral in Europa en Azië, waar de bevolking al krimpt of stagneert, zullen veroudering en dalende geboortecijfers het sociale weefsel onder druk zetten.
De wereld in balans brengen
De uitdagingen van een groeiende wereldbevolking zijn immens: van voedselzekerheid en klimaatverandering tot sociale ongelijkheid en migratie. Maar zoals Kreutzberg benadrukt, is de oplossing niet puur technocratisch. “De sleutel ligt bij de mensen, en vooral bij vrouwen.”
Cijfers zijn nuchter en abstract lijken, maar ze zijn meer dan een waarschuwende vinger. Of het nu gaat om een boer in Afrika, een jonge vrouw in Azië of een gepensioneerde in Europa, de demografische trends van vandaag vormen de toekomst van morgen. Als we de balans willen bewaren op een planeet die al kreunt en kraakt onder haar eigen gewicht, dan is actie nu essentieel. De vraag is welke actie?
(Foto: Shutterstock)
