Stel je voor: Brussel wil straks in ál je privéberichten neuzen. Ja, echt álle. Van dat onschuldige grapje in de WhatsApp-groep met je maten tot dat stiekeme sextje dat je om 2u ’s nachts stuurde: niets blijft veilig. Het heet ChatControl en klinkt als een overijverige spamfilter, maar is in werkelijkheid Big Brother in maatpak.
En het mooiste? Terwijl jij straks geen digitaal scheetje kan laten zonder dat de EU meeleest, houdt Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zélf haar berichten verborgen. Niet zomaar sms’jes, maar die over een deal van 1,8 miljard coronavaccins. Het Hof van Justitie zegt dat ze openbaar moeten, maar Ursula doet alsof haar telefoon op vliegtuigstand staat.
Je privacy in de uitverkoop
De EU verkoopt het idee alsof het allemaal voor jouw veiligheid is: berichten scannen om kindermisbruik op te sporen. Klinkt nobel, maar in de praktijk betekent het dat een algoritme straks mee zit te gluren in elk woord dat je typt. Het maakt niet uit of je je moeder vraagt hoe laat het eten klaar is of dat je je lief een pikant berichtje stuurt: alles wordt door de digitale mangel gehaald.
En geloof ons: als een systeem er eenmaal is, wordt het nooit alleen gebruikt waarvoor het ‘bedoeld’ was. Vandaag zijn het zogenaamde ‘veiligheidsredenen’, morgen wil men ‘extremisme’ eruit filteren, en voor je het weet krijg je een boete of vlieg je in 't gevang omdat je in een meme iets lelijks over een politicus zei.
Ondertussen in het kabinet van Ursula…
Terwijl jij straks geen enkel geheim meer mag hebben, speelt Ursula van der Leyen de geheimzinnige weduwe. Haar sms-verkeer met Pfizer-topman Albert Bourla over een miljardencontract voor coronavaccins, blijft potdicht. Transparantie? Enkel voor jou, niet voor hen.
En het wordt nog mooier: het Hof van Justitie van de EU heeft inmiddels geoordeeld dat die berichten openbaar moeten. Maar Ursula houdt voet bij stuk en doet alsof het allemaal ‘per ongeluk’ verdwenen is. Een klein technisch probleempje, toevallig precies bij de berichten die het meest politiek gevoelig liggen.
In Rusland en China kunnen ze hier nog wat van leren
Het is ironisch: Europese politici wijzen graag naar Rusland en China als het over staatscontrole en censuur gaat. Maar met ChatControl kunnen Poetin en Xi Jinping straks nog wat komen bijleren in Brussel. Het verschil? In China doen ze het openlijk. Hier wordt het verkocht als ‘voor je eigen veiligheid’.
Je hoeft geen complotdenker te zijn om te zien dat dit niet de richting is waarin we willen gaan. Vandaag scannen ze je berichten zogezegd voor de goede zaak. Morgen wordt het hele internet één grote veiligheidszone waar niets meer kan zonder dat iemand meekijkt.
Waar stopt het?
Misschien wordt het tijd dat we ons afvragen wie hier nu eigenlijk beschermd moet worden: wij, of de machthebbers die liever hun eigen vuile was niet buiten hangen. Want zolang de EU vrolijk in jouw privéleven mag spitten, maar tegelijk haar eigen vuile sms’jes achter slot en grendel houdt, klopt er iets fundamenteel niet.