AI: een godsgeschenk zonder ziel.
De preekstoel was ooit het propagandainstrument van mijnheer pastoor. Maar de bezielde woorden en bevlogen voordrachten worden stilaan de openbaring van ChatGPT. Kunstmatige intelligentie sluipt de kerk binnen met beloftes van tijdswinst, inspiratie en foutloze grammatica — maar tussen de Bijbel en de bits rijst de vraag: kan een ziel door een server gepreekt worden?
Volgens het Vaticaan is technologie in se een godsgeschenk, via de omweg van menselijke genialiteit. Maar — en hier komt de preek — AI mag nooit de geestelijke voeling vervangen. “Zonder wijsheid wordt het leven flauw,” aldus wijlen paus Franciscus, die er fijntjes aan toevoegde dat die wijsheid toch echt niet in het silicium van een computerchip woont.
Ai en woord van god
Toch worden sommige zondagspreken intussen al deels of volledig gefabriceerd door AI. Niet uit heiligschennis, maar uit tijdsdruk. Moderner pastoors - opgejaagd door administratie, logistiek en liefdadigheid - grijpen naar digitale bijstand om commentaar te geven op het woord. Maar waar blijft de goddelijke inspiratie?
Professor Jerusha Neal van Duke Divinity School slaat alarm: “Een homilie is geen college theologie, het is een ontmoeting met God, gemedieerd via de gemeenschap.” Of eenvoudiger gezegd: een AI kent je kudde niet, voelt hun pijn niet, hoort hun twijfel niet — en kan dus ook geen troost bieden die beklijft.
Een herder die zijn schapen niet kent
De gevaren zijn legio: oppervlakkigheid, plagiaat, verlies van morele nuance. Maar vooral: de band tussen spreker en luisteraar — de pastoor als herder, niet als zendmast van het internet — komt onder druk. De kans is reëel dat de gelovige zijn zondagse verlossing ontvangt uit de kille bron van een dataset, niet uit het hart van een bezielde ziel.
Toch is het niet allemaal hel en verdoemenis. Sommige prdikers gebruiken AI om citaten te zoeken, vertalingen te maken of zelfs visuele elementen te genereren. Ze zien het als een digitale hulpkoster. Niet om te spreken in hun plaats, maar om hun stem krachtiger te maken.
Hoe dan ook het Vaticaan ziet de zondagsrede niet als een PowerPoint met wat ‘Jezuswoorden’ erboven. Het is een sacrament, een liturgische liefdesbrief aan een gemeenschap. En die schrijf je niet door op ‘enter’ te duwen. Maar of ze het digitale woord van god kunnen tegenhouden, lijkt ons een verloren zaak.
(Foto: Shutterstock)
