Werkloosheidsuitkering wordt (slechts) een tijdelijk recht.
De federale hervorming van de werkloosheidsuitkering komt in een beslissende fase. Vanaf midden september verstuurt de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) de eerste verwittigingsbrieven waarin staat dat het recht op uitkeringen in de tijd wordt beperkt. De operatie start met langdurig werkzoekenden die al meer dan twintig jaar van een uitkering leven. Voor hen valt het doek op 1 januari.
Breuk met het verleden
Waar werkloosheidsuitkeringen in België tot nu toe onbeperkt konden worden gecasht, voert de regering nu een fundamentele breuk in dat systeem door. Het recht wordt beperkt in functie van de duur van de werkloosheid en het arbeidsverleden. Voor de betrokkenen betekent dat niet alleen een administratieve verandering, maar een existentiële ommezwaai. Zij ontvangen vanaf half september een brief via post of eBox die ondubbelzinnig aangeeft dat hun uitkering eindigt.
In de eerste golf gaat het om zo’n 10.700 mensen die al minstens twintig jaar volledig werkloos zijn. Hun recht stopt vanaf 1 januari. Daarnaast krijgen 18.100 werkzoekenden met een inschakelingsuitkering – voornamelijk jongeren die nog geen werkervaring konden opbouwen – eveneens een verwittiging. Wie op 1 januari langer dan een jaar een inschakelingsuitkering ontvangt, valt eveneens uit het stelsel.
Gefaseerde aanpak
Het blijft niet bij één golf. Midden oktober en midden november volgen nog verzendingsrondes, telkens gericht op mensen die hun recht verliezen op 1 maart en 1 april 2026. De RVA kondigt later nog bijkomende verzenddata aan. Werkzoekenden die een brief krijgen, worden doorverwezen naar hun uitbetalingsinstelling – de vakbond of de Hulpkas – voor verdere vragen en begeleiding.
VDAB in versnelling
Ook de Vlaamse arbeidsbemiddelingsdienst VDAB bereidt zich voor op de gevolgen. Sinds juli werden al meer dan 25.000 werkzoekenden geïnformeerd over de nieuwe regelgeving. In het najaar schakelt de VDAB een versnelling hoger met provinciale actieplannen, jobbeurzen en infosessies. Bedrijven worden aangesproken om kandidaten op te leiden, terwijl mensen met medische of sociale beperkingen worden doorverwezen naar andere instanties.
De boodschap van gedelegeerd bestuurder Wim Adriaens laat weinig aan de verbeelding over: uitkeringen moeten lonen worden. Het beleid kiest voor activering, gedaan met de passieve ondersteuning zonder horizon.
Signaalpolitiek of structurele hervorming?
Met de beperking van het recht op werkloosheidsuitkeringen zet de regering een symbolische stap die diep ingrijpt in het sociale vangnet. Voor de ene is dit een broodnodige prikkel om werkzoekenden opnieuw richting arbeidsmarkt te duwen. Voor de andere een harde bestraffing van mensen die vaak al jaren vastzitten in uitzichtloze situaties. Feit is dat België afscheid neemt van een systeem dat generaties lang uniek was in Europa: een onbeperkt recht op werkloosheidssteun.
(Foto: Shutterstock)
