Correctie op gebrek aan transparantie.
De federale regering voert ingrijpende wijzigingen door in de manier waarop energiecontracten van onbepaalde duur mogen worden aangeboden. Doel is de transparantie voor huishoudelijke afnemers en kmo’s te vergroten en misleidende prijsmechanismen aan banden te leggen. Vooral het vrij kunnen aanpassen van tarieven binnen lopende contracten ligt daarbij onder vuur.
Tot vandaag gingen veel consumenten ervan uit dat een contract van onbepaalde duur impliciet ook een stabiele energieprijs inhield. In de praktijk bleek dat niet het geval. Leveranciers konden de toegepaste prijsformules na enkele maanden aanpassen, waardoor het contract steeds moeilijker vergelijkbaar werd met alternatieven op de markt. Dat gebrek aan transparantie wil de regering nu corrigeren.
Eén contract, één prijs
Kern van de hervorming is het principe van “één contract, één prijs”. Voor huishoudelijke klanten wordt het voortaan verboden om tijdens de looptijd van een energiecontract de prijs of prijsformule te wijzigen, ook wanneer het contract geen vaste einddatum heeft. Daarmee verdwijnt een belangrijk instrument dat leveranciers toeliet om prijsstijgingen snel door te rekenen aan bestaande klanten.
Voor variabele contracten blijft het mechanisme van prijsfluctuatie bestaan, maar ook daar worden de regels aangescherpt. De formule op basis waarvan de prijs evolueert, mag tijdens de contractduur niet meer worden aangepast. De schommelingen zelf blijven toegestaan, maar de spelregels moeten vooraf vastliggen en vergelijkbaar blijven.
Volgens de overheid is dat noodzakelijk om consumenten opnieuw een duidelijk referentiekader te geven. Contracten die door tussentijdse ingrepen voortdurend van karakter veranderen, ondermijnen volgens de regering de marktwerking en bemoeilijken bewuste keuzes.
Slapende contracten uit het schemergebied
Naast prijswijzigingen pakt de regering ook stilzwijgende verlengingen aan. Zogenaamde slapende contracten – overeenkomsten die jarenlang doorlopen zonder actieve bevestiging van de klant – worden strenger gereguleerd. Leveranciers zullen consumenten en kmo’s voortaan minstens twee maanden vóór een verlenging expliciet moeten informeren.
Die kennisgeving moet niet alleen tijdig gebeuren, maar ook helder en ondubbelzinnig zijn, inclusief eventuele prijswijzigingen. De bedoeling is dat klanten voldoende ruimte krijgen om hun contract te herbekijken en, indien gewenst, over te stappen naar een goedkoper of beter passend aanbod.
Markt onder druk
De energiesector reageert terughoudend. Leveranciersfederatie Febeg waarschuwt dat de nieuwe regels de flexibiliteit van het aanbod beperken en innovatie kunnen afremmen. Volgens de sector dreigen maatwerkoplossingen voor klanten met een veranderend of elektrificerend verbruiksprofiel moeilijker te worden.
De regering erkent die bezorgdheid, maar schuift ze niet op de voorgrond. De hervorming past binnen een bredere strategie om consumentenbescherming te versterken en een einde te maken aan contractvormen die vooral in het voordeel van de aanbieder werken.
Inwerkingtreding
De nieuwe regels voor energiecontracten van onbepaalde duur en automatische verlengingen treden in werking op 1 januari 2027. Tot dan krijgen leveranciers de tijd om hun contractmodellen aan te passen. Voor consumenten betekent de hervorming vooral meer voorspelbaarheid, maar ook een duidelijke aansporing om hun energiecontract actiever op te volgen.
(Foto: Pixabay)
