Voor geld is bijna alles, bijna overal te koop.
Heb je het gehad met ‘Belg’ zijn – of wil je gewoon een document dat de wereld sneller voor je opent – dan kan je je geluk beproeven in een nichemarkt die discreet maar lucratief draait: de handel in paspoorten. Volgens cijfers van het advocatenkantoor Henley & Partners bieden wereldwijd een dozijn landen hun burgerschap te koop aan, vaak zonder dat de koper er ook maar één voet hoeft te zetten.
Caribische eilanden als paspoortfabrieken
Vooral kleine eilandstaten in het Caribisch gebied hebben het systeem omarmd. In ruil voor een investering van gemiddeld 200.000 tot 250.000 dollar bieden zij toegang tot een indrukwekkend aantal visumvrije bestemmingen. Zo opent een paspoort van St. Kitts en Nevis de deur tot 154 landen – nauwelijks minder dan het wereldrecord van Singapore met 193. Andere voorbeelden: Antigua en Barbuda (152 landen), Grenada (147), St. Lucia (146) en Dominica (143). Buiten de regio doen ook Noord-Macedonië (130 landen), Turkije (114) en het piepkleine Nauru (87) mee, waarbij dat laatste voor “slechts” 130.000 dollar te koop is.
Grotere spelers, hogere tarieven
Niet alleen microstaten doen mee. Landen als Egypte en Jordanië gebruiken het systeem om buitenlandse investeerders te lokken, waarbij het paspoort wordt verkocht als toegangsticket tot lokale markten en handelsroutes. De prijzen liggen er hoger: Jordanië en Turkije rekenen meer dan de Caribische standaardtarieven, terwijl Egypte met 250.000 dollar aan de bovengrens zit.
Europa: exclusief en duur
In de Europese Unie zijn slechts twee landen actief op deze markt, maar hun aanpak is strenger én duurder. Malta eist drie jaar verblijf en een investering die minstens vijf jaar aangehouden moet worden. Oostenrijk heeft geen vaste regels en is berucht als de moeilijkste optie – een duidelijk signaal dat het eerder om diplomatieke uitzonderingen gaat dan om open verkoop. Beide landen bieden ook verblijfsvergunningen via investeringen aan, een populairder model waarbij de investeerder eerst residentie krijgt en pas later eventueel burgerschap.
De prijsladder voor residenties
Voor wie genoegen neemt met een verblijfsstatus zijn er wereldwijd meer opties, maar de prijzen lopen sterk uiteen. In de EU begint het rond de half miljoen dollar, in de VS kost het minstens een miljoen (en dan alleen voor ondernemers), terwijl landen als Singapore, Nieuw-Zeeland of Hongkong tarieven hanteren die oplopen tot meerdere miljoenen.
De markt voor paspoorten is daarmee uitgegroeid tot een legaal parallelcircuit voor wie grenzen wil overslaan. Officieel gaat het om economische stimulans, maar in de praktijk koopt wie genoeg middelen heeft gewoon een nieuwe identiteit – zonder dat daar een migratieverhaal aan te pas komt.
(Foto: Pixabay)
