Logo P-magazine Regio Zoeken Rubrieken

Vlaamse kranten weten perfect wat hun lezers moeten denken, alleen lopen die lezers weg

Stefan Lambrechts - 18-11-2026

Bij Mediahuis staan opnieuw tientallen jobs op de tocht. De kosten stijgen, de advertentie-inkomsten staan onder druk en verschillende kranten verliezen lezers. Er komt dus een transformatieplan, want tegenwoordig heet besparen niet meer besparen. Maar tussen alle vergaderingen over digitale groei, kostenbeheersing en nieuwe verdienmodellen door, zou iemand misschien ook eens een lezer kunnen uitnodigen.

Bij Mediahuis, de uitgever van onder meer Gazet van Antwerpen, Het Nieuwsblad, De Standaard en Het Belang van Limburg, dreigen maximaal 35 werknemers hun job te verliezen. Eind oktober kondigde de mediagroep aan dat ze 29 voltijdse banen wil schrappen. De distributiekosten zijn in drie jaar tijd met zo'n 25 miljoen euro gestegen, de loonkosten in vijf jaar tijd met ongeveer 30 procent en ondertussen gaan steeds meer advertentie-inkomsten richting internationale internetreuzen.

Dat zijn reële problemen. Een journalist moet aan het einde van de maand ook zijn hypotheek betalen en een krantenbezorger rijdt niet op liefdadigheid. Maar er is nog iemand in dat hele verhaal die aan het einde van de maand zijn rekeningen moet betalen: de lezer. En die begint zich steeds vaker af te vragen waarom er iedere maand een bedrag van zijn rekening verdwijnt voor een krant die hem steeds minder te bieden heeft.

Vier kranten voor de prijs van één?

Wie vroeger bij de krantenwinkel binnenstapte, wist doorgaans welke krant hij wilde hebben. Niet alleen omdat hij in Antwerpen of Limburg woonde, maar ook omdat iedere krant haar eigen smoel had. Je kon aan de manier waarop een artikel geschreven was soms zelfs raden uit welke krant het kwam, zonder dat je de naam bovenaan de pagina had gezien.

Probeer dat vandaag nog eens. Open de websites van een paar Vlaamse kranten naast elkaar en de kans is behoorlijk groot dat je dezelfde onderwerpen, dezelfde foto's, dezelfde interviews en soms zelfs letterlijk dezelfde artikels tegenkomt. Voor een mediabedrijf is dat efficiënt: waarom zou je vier journalisten betalen om vier verschillende artikels te schrijven als je er ook eentje vier keer kunt publiceren? Alleen kan de lezer diezelfde redenering maken. Waarom zou hij vier abonnementen betalen om vier keer hetzelfde te lezen?

Dat verschillende kranten binnen een mediagroep samenwerken, is op zich niet verkeerd. Maar wanneer je voortdurend de eigenheid van je producten wegbezuinigt, moet je niet verbaasd zijn dat de klant op een bepaald moment ook begint te besparen.

De klant heeft ongelijk

Er is nog iets veranderd in de relatie tussen de media en hun publiek. Een krant was ooit in de eerste plaats een middel om te weten te komen wat er in de wereld gebeurde. Vandaag krijg je er soms ook gratis bijgeleverd wat je daar precies van moet vinden.

Dat journalisten een mening hebben, is prima. Wij hebben er bij P-magazine ook een paar, soms zelfs meer dan goed voor ons is. Maar er is een verschil tussen een opiniestuk waarin een journalist zijn visie geeft en een nieuwsartikel waarin de lezer haast ongemerkt in de richting van de gewenste conclusie wordt geduwd.

Wie zich niet herkent in de berichtgeving, hoeft tegenwoordig niet eens meer een boze lezersbrief te schrijven. Hij kan zijn abonnement opzeggen en elders op zoek gaan naar informatie. Dat die informatie elders niet noodzakelijk beter of betrouwbaarder is, klopt. Maar het zou de klassieke media toch aan het denken moeten zetten dat mensen soms liever luisteren naar een man met een webcam in zijn tuinhuis dan naar een redactie met honderd professionele journalisten.

Je kunt die mensen natuurlijk Vlaamse krant-gewijs wegzetten als slecht geïnformeerd, vatbaar voor desinformatie of onvoldoende kritisch. Alleen blijkt dat voorlopig geen bijzonder succesvolle marketingstrategie. In weinig andere sectoren zou men het een goed idee vinden om de klanten die afhaken eerst nog eens uit te leggen waarom ze ongelijk hebben.

Van journalist naar verkoper van muisklikken

Tegelijk zitten de traditionele media met een bijzonder vreemde spreidstand. Enerzijds willen ze dat de lezer betaalt voor kwaliteitsjournalistiek, anderzijds moeten ze op het internet concurreren om iedere muisklik. En dus staat naast een diepgravende analyse over de Belgische begroting een artikel over een BV die eindelijk vertelt waarom ze al drie maanden geen foto's meer van haar man op Instagram zet.

Het ene moet bewijzen dat de krant maatschappelijk onmisbaar is, het andere moet ervoor zorgen dat er voldoende mensen op de website komen om de facturen te betalen. Het resultaat is soms een krant die 's ochtends het gezicht van de premier probeert te redden en tegen de middag wil weten waarom je komkommer beter niet in de koelkast bewaart.

Daar is overigens niets mis mee. Een mens mag naast zijn dagelijkse portie wereldellende ook weleens iets luchtigs lezen. Alleen wordt het problematisch wanneer de krant haar eigen journalistieke identiteit laat bepalen door wat op dat ogenblik het meeste verkeer oplevert. Zeker wanneer dat verkeer vervolgens niet kan worden omgezet in betalende lezers.

Misschien hebben de Limburgers iets begrepen

Opvallend is dat niet alle kranten van Mediahuis in hetzelfde bedje ziek zijn. Uit de recentste bereikcijfers van het Centrum voor Informatie over de Media blijkt dat Het Belang van Limburg tegen de stroom in roeit. Volgens de uitgever groeide het bereik van de papieren krant en de pdf-versie met 7,6 procent.

Misschien heeft dat wel iets te maken met het feit dat Het Belang van Limburg nog bijzonder herkenbaar is voor zijn eigen publiek. Een Limburger wil niet alleen weten wat Donald Trump vannacht heeft uitgespookt, maar ook waarom de burgemeester van zijn gemeente plots drie straten laat openbreken, wie de nieuwe eigenaar van zijn favoriete café is en waarom de plaatselijke voetbalclub alweer een trainer ontslaat.

Voor het nieuws over Donald Trump kan hij op honderden websites terecht. Voor het nieuws over zijn eigen gemeente zijn er een pak minder mogelijkheden. Dat is precies waar een regionale krant haar bestaansrecht aan ontleent. Het lijkt een bijzonder eenvoudige vaststelling, maar je kunt er ongetwijfeld ook een consultant voor inhuren.

De lezer is geen noodzakelijk kwaad

Laat ons vooral niet doen alsof wij bij P-magazine de wijsheid in pacht hebben. Ook wij moeten ons iedere dag afvragen welke verhalen onze lezers willen lezen en welke richting we uitgaan. Ook kleinere media ondervinden aan den lijve hoe snel het medialandschap verandert en hoe moeilijk het is om een publiek op te bouwen én te behouden.

Het is bovendien verleidelijk om bij tegenvallende cijfers naar allerlei externe factoren te wijzen. Naar Facebook, Google, de economische crisis, veranderende leesgewoonten of de zoveelste aanpassing van een algoritme. Allemaal terechte argumenten, maar er is ook een vraag die iets minder comfortabel is: maken we nog wel het product waarvoor onze lezers destijds naar ons zijn gekomen?

Dat betekent niet dat je je publiek altijd naar de mond moet praten. Een goede journalist moet zijn lezers ook durven tegenspreken, verrassen en confronteren met zaken die ze liever niet horen. Maar hij moet hen wel ernstig nemen. Een lezer is geen leerling die iedere ochtend een lesje maatschappelijke vorming nodig heeft, noch een wandelende portefeuille waarmee je de volgende digitale transformatie kunt financieren...

Reacties

2026-11-18 14:24:32 Prima artikel. Anne T
Resterende karakters 500

Lees meer

Nieuwsbrief Mis nooit meer het laatste nieuws, exclusieve aanbiedingen en boeiende verhalen van P-magazine! Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.
Zoeken