Diependaele:"Je weet natuurlijk nooit hoe de wereld verandert."
Defensie-uitgaven opkrikken is een federale klus, klinkt het bij Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA). Vlaanderen zal dus niet in de buidel tasten om de NAVO-norm van 2 procent van het bbp te halen. Toch kijkt Diependaele met scherpe blik naar opportuniteiten: een bloeiende Vlaamse defensie-industrie en infrastructuurprojecten die militair én economisch gewin opleveren.
Geen Vlaamse besparingen voor federale ambities
Het geld voor de federale militaire kas zal niet uit de Vlaamse begroting komen, benadrukt Diependaele bij ‘Villa Politica’. Onderwijs, welzijn en andere Vlaamse bevoegdheden blijven buiten schot, ook al wil premier Bart De Wever (N-VA) België versneld naar de NAVO-norm van 2 procent van het bbp loodsen.
Momenteel schommelt ons land rond de 1,3 procent – goed voor zo’n 8 miljard euro per jaar. Om de doelstelling te halen, moet er nog eens 4,5 miljard euro extra gevonden worden. Maar Diependaele is formeel: “Dat is een federale bevoegdheid. Vlaanderen zal daar niet extra voor moeten besparen.”
Wat wél op tafel ligt? Een eigen Vlaams defensieplan.
Vlaanderen wil strategisch meespelen. Hoewel Vlaanderen niet rechtstreeks in de federale defensiepot bijlegt, ruikt Diependaele wél kansen. “Er zijn drie manieren om bij te dragen aan veiligheid,” zegt hij.
1. Het kopen van militair materieel
“Bommen, granaten, tanks en vliegtuigen? Dat is federale materie,” klinkt het. Daar moeit Vlaanderen zich niet mee.
2. Een Vlaamse defensie-industrie uitbouwen
Dit is waar Diependaele wél op inzet: een sterkere binnenlandse productie van militair materieel. “We moeten dringend de productiecapaciteit verhogen,” zegt hij. Tegen april wil de Vlaamse regering een Vlaams defensieplan op tafel hebben.
In dat plan wordt gekeken hoe vergunningen en regelgeving soepeler kunnen, zodat defensiebedrijven makkelijker kunnen uitbreiden. Daarnaast ligt ook de zogenaamde richtlijn-Muyters op de snijtafel. Die verbiedt Vlaamse overheidssteun voor onderzoek naar offensieve wapensystemen, iets wat partijen als CD&V en N-VA als een concurrentieel nadeel beschouwen.
3. Investeren in strategische infrastructuur
Niet alleen wapens, maar ook infrastructuur speelt een rol in militaire strategie. Vlaanderen wil daarom geld pompen in haveninfrastructuur en spoorverbindingen, zoals de IJzeren Rijn – een historische spoorlijn die België en Duitsland verbindt via Nederland. Die kan van pas komen voor snellere troepenverplaatsingen naar het oosten, mocht de geopolitieke situatie dat ooit vereisen.
Die investeringen zijn geen puur militaire zet. Ze zijn minstens even interessant voor de Vlaamse economie en passen binnen bestaande plannen. “Dit is win-win,” aldus Diependaele.
Geen extra schulden, tenzij…
Voorlopig blijft Vlaanderen dus bij zijn strikt financieel beleid. Er komen geen extra schulden om het defensiebudget van België op te krikken. Toch laat Diependaele een opening:
“Je weet natuurlijk nooit hoe de wereld verandert.”
Zolang de situatie stabiel blijft, houdt Vlaanderen de hand op de knip. Maar mocht de geopolitieke spanning verder oplopen, dan kan de koers alsnog wijzigen. Tot die tijd kiest Vlaanderen voor economisch slimme defensiestrategieën, zonder de eigen begroting te laten ontsporen.
(Foto: screenshot X/Villa Politica)