Minister De Ridder draait stil flitsbeleid van haar voorganger terug.
De geplande afschaffing van waarschuwingsborden bij trajectcontroles op Vlaamse gewestwegen wordt teruggedraaid. Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) maakt komaf met het beleid van haar voorganger, dat sinds 2021 in stilte leidde tot een sluipende verwijdering van signalisatie. Volgens De Ridder is transparantie een fundamentele voorwaarde voor een geloofwaardig en gedragen verkeersveiligheidsbeleid. De trajectcontroles blijven, maar dan wel zichtbaar en aangekondigd.
Van flitsdiscipline naar beleid met draagvlak
Trajectcontroles worden al jaren uitgerold als instrument in de strijd tegen overdreven snelheid en verkeersonveiligheid, vooral op gewestwegen waar het risico op zware ongevallen hoger ligt. Tot voor kort werden deze controles nog door sommigen beschouwd als een bijna administratieve automatisering van verkeershandhaving: camera’s worden geplaatst, borden verdwijnen, boetes volgen. Dat verdienmodel komt met deze beleidsomslag ten einde.
“We mogen handhaving niet reduceren tot een onzichtbaar strafsysteem,” stelt De Ridder. “Als we willen dat trajectcontroles effect hebben, moeten mensen begrijpen waarom ze er zijn en waar ze zich bevinden.” Het is een duidelijke breuk met het vorige beleid, dat bewust koos voor minder zichtbaarheid in de hoop op grotere pakkans. Maar dat model botste op groeiend maatschappelijk wantrouwen, waarbij het onderscheid tussen verkeersveiligheid en boetefiscaliteit steeds vager werd.
Verwijderde borden keren terug, nieuwe komen erbij
De beslissing van De Ridder betekent concreet dat op plaatsen waar sinds 2021 waarschuwingsborden zijn weggehaald, deze opnieuw zullen worden geplaatst. Ook nieuwe trajectcontroles die intussen zonder signalisatie in werking traden, krijgen alsnog de vereiste aanduiding. Vlaanderen keert daarmee terug naar een systeem waarin handhaving gekoppeld is aan voorspelbaarheid.
De keuze is volgens de minister gebaseerd op een combinatie van verkeersdata: trajectcontroles worden pas overwogen als zowel de ongevallencijfers als het aantal snelheidsovertredingen in een zone hoog liggen. Maar, zo voegt ze eraan toe: “Infrastructuuringrepen blijven de voorkeur genieten.” Waar heraanleg mogelijk is, blijft dat de eerste optie. Controle is het vangnet - zo moeten we geloven - niet de standaard.
Vertrouwen als voorwaarde voor naleving
Het maatschappelijke draagvlak is voor De Ridder meer dan een voetnoot. Ze wijst erop dat burgers controles sneller aanvaarden wanneer ze logisch, zichtbaar en uitlegbaar zijn. “Wanneer mensen weten waar en waarom gecontroleerd wordt, zien ze dat niet als pesterij, maar als verantwoordelijkheid van de overheid. Dat verhoogt het vertrouwen en heeft ook op andere plaatsen een positief effect op het verkeersgedrag.”
Dat inzicht staat in schril contrast met het eerder technocratisch geïnspireerde beleid dat uitging van het principe ‘hoe minder men weet, hoe efficiënter de controle’. De Ridder kant zich tegen die logica. “Echte veiligheid ontstaat niet uit verrassing, maar uit bewustzijn,” klinkt het. Geen afrekenmodel, maar een correctiemodel.
Herstel van geloofwaardigheid in verkeersbeleid
Met deze koerswijziging stuurt De Ridder aan op een ruimer herstel van vertrouwen in het verkeersveiligheidsbeleid van de Vlaamse overheid. In een tijd waarin snelheidsboetes vaak worden ervaren als anonieme digitale transacties zonder zichtbare menselijke afweging, benadrukt ze het belang van eerlijkheid en redelijkheid.
Dat betekent ook dat niet elke vorm van handhaving zomaar kan. Enkel waar het echt nodig is – waar de verkeersveiligheid in het gedrang komt en andere oplossingen ontbreken – moet controle overwogen worden. En altijd met signalisatie. Want wie naleving wil, moet eerst legitimiteit opbouwen.
Controle als sluitstuk, niet als verdienmodel?
De beslissing van De Ridder is tegelijk technisch, politiek én ideologisch. Het is - naar eigen zeggen - een signaal dat Vlaanderen af wil van een cultuur waarin verkeersveiligheid en fiscale opbrengsten te vaak hand in hand gingen zonder maatschappelijke instemming. Doch, hoe De Ridder het ook draait of keert, Vlaanderen blijft wereldkampion trajectcontroles.
(Foto: Shutterstock)
