Stop de verleiding: parlementslid voeding met nutriscore D en E geen reclame meer krijgt.
Wie niet werkt, krijgt geen uitkering. Wie ongezond leeft, rookt, drinkt of verkeerd eet, en ziek wordt, wordt daarvoor terugbetaald door de ziekenkas. Is dat te verantwoorden? Het is moeilijk te bewijzen bij veel aandoeningen, maar bij roken, alcohol en drugs lijkt een grens makkelijker te trekken. Waarom dan niet bij voeding, stelt Les Engagés, dat wijst op de rol van de voedingsindustrie in het systematisch ‘vergiftigen’ van de bevolking met suiker, vet en ultrabewerkte producten.
Van sigaretten naar hamburgers
Het Franstalige partijfront wil dat reclame voor ongezonde voeding net zo behandeld wordt als reclame voor tabak of gokken. Producten met een nutriscore D of E zouden niet langer gepromoot mogen worden. Het wetsvoorstel baseert zich op cijfers van de Hoge Gezondheidsraad uit 2022, die aantonen dat marketing een significante invloed heeft op eetpatronen van kinderen en jongeren, en zo bijdraagt aan obesitas, diabetes en bepaalde vormen van kanker.
Parlementslid Jean-François Gatelier benadrukt dat het inconsequent is om preventie te promoten en tegelijk toestaan dat reclame mensen actief aanzet tot ongezond gedrag.
De cijfers spreken voor zich
Onderzoek van consumentenorganisatie Testaankoop bevestigt dat bijna alle reclame gericht op jongeren ultrabewerkt is: 83 procent van 179 gecontroleerde producten viel in die categorie, en meer dan 70 procent had een nutriscore D of E. Zelfregulering van de voedingsindustrie bleek onvoldoende, aldus gezondheidsinstituut Sciensano. Ook minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke weigerde vorig jaar om de vrijwillige code te onderschrijven.
Voor Les Engagés ligt de oplossing voor de hand: dezelfde regels toepassen als op tabak en gokken. Reclame moet verboden worden voor producten die structureel bijdragen aan gezondheidsproblemen.
Nutriscore als instrument, niet als oplossing
Het nut van een dergelijk verbod hangt echter af van een betrouwbare classificatie van producten. De nutriscore biedt een overzicht, maar heeft beperkingen: het is geen absolute maat, maar een relatieve score binnen een productcategorie. Zo kan gerookte zalm ‘gezonder’ scoren dan diepvriespizza, terwijl frieten in de supermarkt een A-score krijgen omdat de score geen rekening houdt met de bereidingswijze thuis.
Bovendien is de nutriscore nog niet verplicht op verpakkingen, waardoor consumenten onvoldoende geïnformeerd zijn. Pas wanneer de score verplicht wordt vermeld, kan een reclameverbod effectief worden gehandhaafd.
Politiek en praktijk
Het voorstel van Les Engagés stuit op praktische en politieke haken: een verbod kan pas overwogen worden als de nutriscore wél verplicht wordt en als het parlement akkoord gaat. Minister Vandenbroucke benadrukt dat de score geen perfect instrument is, maar een nuttige samenvatting van de voedingswaarde.
Desondanks is de richting duidelijk: ongezonde voeding promoten via reclame staat steeds minder ter discussie. De vraag is niet óf het nodig is, maar hoe snel de politiek de stap durft te zetten om junkfood uit het zicht van kinderen te houden.
(Foto: Shutterstock)
