Ze is alleen thuis. De deur is dicht, er is geen partner in de buurt en niemand die je kan zien. Je zou dus denken dat alle onzekerheid op zo'n moment even verdwijnt. Toch blijkt dat opvallend veel vrouwen zelfs dan nog bezig zijn met... dit ene ding. En nee, daar is volgens seksuologen helemaal niets vreemds aan.
Je zou verwachten dat een intiem moment waarop je helemaal alleen bent zowat het enige moment van de dag is waarop je volledig jezelf kunt zijn. Geen verwachtingen. Geen oordeel. Geen prestatiedruk. Gewoon jij.
Toch blijkt uit een internationaal onderzoek dat heel wat vrouwen, maar ook sommige mannen, zelfs tijdens zo'n solomomentje onbewust een soort voorstelling opvoeren. Alsof er ergens een denkbeeldige camera meedraait.
Een publiek dat niet bestaat
Voor het onderzoek werden meer dan 2.000 mensen uit 63 landen anoniem ondervraagd over hun seksleven en hun intieme gewoontes. Daaruit kwam een opvallende vaststelling naar voren.
Bijna de helft van de deelnemers zegt zichzelf er weleens op te betrappen dat ze tijdens hun solomoment niet volledig opgaan in wat ze voelen, maar ook nadenken over hoe ze eruitzien, hoe ze klinken of hoe ze zich "horen" te gedragen.
Bij Generatie Z loopt dat cijfer zelfs op tot meer dan de helft. Seksuologen spreken daarom van een 'performance trap'.
Vooral vrouwen herkennen het
Volgens seksuoloog Becky Crepsley-Fox komt dat bij vrouwen vaak voort uit een boodschap die ze jarenlang – meestal onbewust – hebben meegekregen. Dat seks niet alleen iets is wat je beleeft, maar ook iets wat er aantrekkelijk moet uitzien.
Daardoor blijken sommige vrouwen zichzelf tijdens zo'n intiem moment af te vragen of hun lichaam er wel mooi uitziet, trekken ze gezichtsuitdrukkingen die ze sexy vinden of maken ze geluiden waarvan ze denken dat die "horen".
Niet omdat dat prettiger voelt, maar omdat ergens in hun achterhoofd een denkbeeldig publiek meekijkt.
Dat klinkt misschien vreemd. Maar als je jarenlang films, series, sociale media en pornofilms ziet waarin seksualiteit voortdurend op een bepaalde manier wordt voorgesteld, is het eigenlijk niet zo vreemd dat je brein daar iets van oppikt.
Mannen ontsnappen er ook niet aan
Wie denkt dat dit uitsluitend een vrouwenprobleem is, heeft het mis. Ook mannen blijken geregeld in diezelfde val te lopen. Alleen ziet die er volgens de onderzoekers vaak iets anders uit. Waar vrouwen vaker bezig zijn met hoe ze eruitzien, zouden mannen eerder onbewust het tempo, de bewegingen of de overdreven reacties uit pornofilms kopiëren.
Met andere woorden: ook zij voeren soms een voorstelling op. Niet voor een partner, maar voor een publiek dat alleen in hun hoofd bestaat.
De schuld van porno?
De onderzoekers wijzen niet met een beschuldigende vinger naar pornofilms. Wel stellen ze vast dat vooral jongere generaties ermee zijn opgegroeid. Wie jarenlang duizenden keren hetzelfde soort beelden ziet, kan onbewust gaan geloven dat seks er nu eenmaal zo uitziet. Dat je op een bepaalde manier beweegt. Dat je bepaalde geluiden maakt. Dat passie er altijd spectaculair uitziet. Alleen is de werkelijkheid meestal een stuk minder geregisseerd.
Is dat eigenlijk wel een probleem?
Niet noodzakelijk. Volgens de seksuologen hoeft dat zogenaamde "acteren" helemaal niet slecht te zijn. Sommige mensen worden net extra opgewonden doordat ze fantaseren of zichzelf even in een bepaalde rol plaatsen. Het wordt pas een probleem wanneer je meer bezig bent met hoe het eruitziet dan met hoe het daadwerkelijk voelt.
Wanneer je jezelf als het ware van buitenaf bekijkt, in plaats van gewoon van het moment te genieten.
We leggen de lat overal hoger
Misschien zegt dit onderzoek uiteindelijk zelfs meer over onze maatschappij dan over seksualiteit. We fotograferen ons eten. We denken na over hoe we op foto's overkomen. We posten vakantiekiekjes waarvan de werkelijkheid soms nét iets minder idyllisch was. En blijkbaar nemen we datzelfde gedrag zelfs mee naar de slaapkamer.
Of beter gezegd… naar momenten waarop we helemaal alleen zijn.
Dat is misschien nog de opmerkelijkste conclusie van het hele onderzoek. Blijkbaar heb je tegenwoordig zelfs voor prestatiedruk geen partner meer nodig. Je eigen brein doet het werk ondertussen met plezier helemaal zelf.
