Waarom Vandenbroucke de dokters razend maakt.
Frank Vandenbroucke doet het weer. In zijn kruistocht tegen de ‘excessen’ in de gezondheidszorg heeft de minister van Volksgezondheid (Vooruit) de witte jassen de bomen in gejaagd. De artsenvakbonden staan op hun achterste poten. Het woord “staking” valt luidop. Wat de verlichte socialist op tafel legt, leest volgens sommigen als een draaiboek voor staatsgeneeskunde. Eén man aan de knoppen, en dat is Frank zelf.
De plannen die vorige week uitlekten, veroorzaakten geen golfje maar een tsunami van woede in de medische sector. Het ging dan ook niet om een technische bijsturing van het tarievenboekje. Nee, wat Vandenbroucke wil, is een fundamentele hertekening van het machtsevenwicht in de zorg. In zijn schema staan de dokters niet langer op de eerste rij — ze worden ondergeschikt gemaakt aan wat vakbonden omschrijven als “dictaten”.
Ereloonsupplementen onder vuur: einde van de vrije dokterstarieven
Centraal in het voorstel staat een plafonnering van de ereloonsupplementen. Buiten het ziekenhuis zou dat maximaal 25 procent extra mogen zijn, binnen het ziekenhuis 125 procent. Dat is volgens Vandenbroucke een logische stap: te veel artsen zouden patiënten opzadelen met bedragen die niet te verantwoorden zijn.
In het kamp van de artsen klinkt het uiteraard anders: chantage, noemt men het daar. “Een duizelingwekkende lijst van dwangmaatregelen, opgelegde termijnen en controlemechanismen,” aldus artsenvakbond De Specialist. De vrijheid om tarieven zelf te bepalen is een kernpunt van het medische beroep, en wordt de facto aan banden gelegd.
De duw richting conventionering: premie als wortel, sanctie als stok
Vandenbroucke wil ook komaf maken met het vrijwillige karakter van het akkoordensysteem. Wie niet volledig geconventioneerd is — en dus supplementen aanrekent bovenop de officiële tarieven — mag straks fluiten naar premies. Geen groepspraktijksteun meer, geen kwaliteitsbonus. De boodschap is duidelijk: wie niet meedoet, krijgt niets.
Dat moet, zo zegt de grote Frank, de zorg betaalbaar houden. Maar volgens Thomas Gevaert van artsenvakbond Het Kartel, zal het net het tegenovergestelde effect hebben. Meer artsen zullen zich volledig deconventioneren, waardoor supplementen net wél de norm worden. “Wat je krijgt, is een opbod van privétarieven waar de patiënt uiteindelijk de dupe van wordt,” waarschuwt hij.
Ziekenhuizen in de vuurlinie: “Dit haalt onze financiële ruggengraat weg”
Vandenbroucke heeft een broertje dood aan supplementen, maar vergeet volgens critici één detail: die vormen ook een essentieel stuk van de ziekenhuisfinanciering. Een groot deel van de vergoedingen die artsen innen, wordt namelijk doorgesluisd naar de ziekenhuizen. Minder supplementen betekent dus: minder cash voor instellingen die al op hun tandvlees lopen.
Vandenbroucke vindt dat geen reden tot paniek. Hij kondigt aan ook daar een hervorming te willen doorvoeren — richting “structurele financiering”. Alleen heeft niemand nog enig zicht op wat dat precies betekent. Wat vaststaat: hij wil de financiële navelstreng tussen artsen en ziekenhuizen doorknippen. Alleen laat hij na om duidelijk te maken wat er in de plaats komt.
Machtsovername in de sector? Artsen zien 'autoritaire lijn' opdoemen
De artsenvakbonden hebben het intussen niet alleen over geld, maar vooral over macht. En die dreigt gecentraliseerd te worden op Vandenbrouckes kabinet. Als zijn plannen doorgaan, zou hij in de toekomst zelf de tarieven mogen opleggen wanneer onderhandelingen mislukken, erkenningsnummers kunnen intrekken, en vakbonden kunnen sanctioneren als ze niet genoeg dokters aan het akkoord binden.
“Een minister die eigenhandig tarieven vastlegt, subsidies intrekt en erkenningen schrapt? Dat is geen overleg meer, dat is staatsgeneeskunde,” fulmineren de vakbonden. Maar volgens Vandenbroucke gaat het net om “verantwoordelijkheid nemen” en “excessen vermijden”. In een avondlijke nota verdedigde hij zijn plannen als een noodzakelijke modernisering. “Er zijn vandaag supplementen van meer dan 300 procent. Dat kan je aan niemand uitleggen.”
Overleg als rookgordijn
Het conflict met de artsen is niet nieuw. In de vorige regeerperiode lagen Vandenbroucke en de witte jassen al stevig overhoop. En ook nu luidt het verwijt: overleg is slechts schijn. “Hij doet alsof hij luistert, maar zijn plannen liggen allang vast,” aldus Gevaert. “Hij schuift zijn hervormingen vlak voor de deadline naar voren, waardoor er amper ruimte is voor aanpassingen. Dat is geen onderhandeling, dat is een eenzijdig dictaat.”
Vandenbroucke wil zijn hervorming rond krijgen voor het zomerreces. Een deadline die hij zelf heeft opgelegd, maar die de facto elke serieuze bespreking fnuikt. En dat zorgt ook binnen de regering voor onvrede. “Bepaalde voorstellen zijn simpelweg niet conform het regeerakkoord,” waarschuwt N-VA-Kamerlid Kathleen Depoorter.
Staking in zicht? De lont is nat, de lucifer brandt
We zitten met een sector die zich in het nauw gedreven voelt — en waar het woord staking steeds luider klinkt. Het zou de eerste keer zijn sinds de jaren '80 dat artsen daadwerkelijk het werk neerleggen. En dat in een sector waar de wachtkamers nu al uitpuilen en de burn-outs zich opstapelen.
Of het zover komt, is nog niet zeker. Maar één ding staat vast: de oorlog tussen Vandenbroucke en de artsen is opnieuw in alle hevigheid losgebarsten. De vraag is niet langer of het botst, maar hoe hard — en wie straks de rekening betaalt.
De geschiedenis herhaalt zich
Uit een enquête van de Artsenkrant en Le Journal du Médecin, bleek dat Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke grandioos had gefaald in zijn beleid. De grote hervormer haalde povere 2,7 op 10. Je kan je de vraag stellen hoe het komt, dat een man die zo ‘gehaat’ is in de sector na de verkiezingen opnieuw aan de knoppen mocht zitten.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
