‘Strengste asielkoers ooit’ zaait onrust in Nederland.
Een Nederlandse rechter verbeidt de Nederlanders om alleenstaande mannelijke asielzoekers naar België terug te sturen. Zijn motivatie is - naar eigen zeggen - juridisch glashelder: het risico dat deze personen op straat belanden is in België te groot. Daarmee wordt de werking van de Europese Dublinregels – die bepalen dat asielzoekers moeten worden teruggestuurd naar het land waar ze voor het eerst een aanvraag indienden – stevig ondergraven.
In Den Haag klinkt steeds luider de kritiek dat België zijn Europese verplichtingen onvoldoende nakomt. Dat ligt gevoelig, zeker in een land als Nederland waar migratiebeleid als politieke kernbom fungeert. De Nederlandse regering krijgt almaar moeilijker uitgelegd waarom zij zich moet houden aan de regels, terwijl België volgens hen structureel in gebreke blijft. De verwijten blijven niet beperkt tot de juridische sfeer: Nederland hekelt ook het uitblijven van dwangsombetalingen en het chronisch tekort aan opvangplaatsen aan Belgische zijde.
Onevenwicht binnen het Dublinmechanisme
De cijfers illustreren het probleem. België stuurde vorig jaar 157 asielzoekers terug naar Nederland, terwijl Nederland slechts 45 mensen richting België repatrieerde. Met de rechterlijke uitspraak komt daar nu mogelijk een definitieve rem op. Dat versterkt de indruk bij Nederlandse beleidsmakers dat België te veel ruimte neemt in een systeem dat gebaseerd is op wederkerigheid.
De Belgische minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt (N-VA), schuift de verantwoordelijkheid voor de rechterlijke vaststellingen door naar haar voorgangers. Volgens haar is de opvangcrisis een erfenis van de vorige Vivaldi-coalitie. Tegelijk claimt ze dat haar recente beleidsmaatregelen door Europese collega’s als voorbeeldig worden beschouwd.
Belgische koers van de harde lijn als inspiratiebron
Ironisch genoeg fungeert net dat strenge Belgische migratiebeleid als inspiratiebron voor sommige partijen in Nederland. De recente maatregelen van de federale regering-De Wever – zoals het beperken van het recht op opvang, het afschaffen van het leefloon voor asielzoekers en strengere regels voor gezinshereniging – worden in de Nederlandse Kamer met groeiende interesse gevolgd.
Zo verwijzen partijen als het Nieuw Sociaal Contract en de rechts-radicale PVV naar België als bewijs dat een harde asielkoers wél mogelijk is. Dat is opvallend, aangezien PVV-leider Geert Wilders recent nog de stekker trok uit de Nederlandse regering precies omdat het beloofde “strengste asielbeleid ooit” volgens hem dode letter bleef.
Strak beleid, beperkte impact
Toch is er ook scepsis over de Belgische aanpak. Volgens migratie-experts blijft het harde discours in praktijk vaak dode letter. De juridische complexiteit en de internationale verdragsverplichtingen maken het bijzonder moeilijk om asielzoekers effectief terug te sturen, zeker als het land van eerste aanvraag – zoals Italië – weigert mee te werken.
Bovendien lijkt ook België zelf niet in staat om het eigen beleid consequent uit te voeren. De opvangcapaciteit blijft structureel tekortschieten, waardoor asielzoekers alsnog op straat belanden. En laat dat nu net het probleem zijn, waarvoor Nederland de deur dichtgooit. De aangekondigde “crisismaatregelen” van minister Van Bossuyt moeten daar verandering in brengen, maar hun juridische houdbaarheid zal pas na de zomer duidelijk worden.
Toenemende frictie binnen EU
We zien een bredere Europese tendens waarbij lidstaten de druk van asielopvang zoveel mogelijk proberen door te schuiven naar hun buren. De onderlinge solidariteit wankelt en het Dublinmechanisme botst steeds vaker met de realiteit op het terrein. De juridische reprimande aan België kan een precedent vormen. Als meerdere landen België onbetrouwbaar achten als eerste opvangstaat, komt het Europese terugkeerbeleid onder structurele druk te staan.
En zo zie je maar dat een politieke slogan vaak niet meer dan gebakken lucht is. "Het strengste asielbeleid ooit" dreigt vast te lopen in de juridische en diplomatieke realiteit. De rekening voor die slechte mop wordt straks niet alleen in Brussel, maar ook in Den Haag gepresenteerd.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
