Kamer zet rem op instroom asielzoekers met nieuwe maatregelen.
De Kamer heeft donderdagavond in eerste lezing het licht op groen gezet voor een reeks maatregelen die de instroom in het overbelaste opvangnetwerk moeten indijken. Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) kreeg daarbij de steun van de meerderheid, Open VLD en Vlaams Belang. De rest van de oppositie stemde tegen.
De hervorming kadert in een nooddossier dat al jaren op ontploffen staat: de overbelasting van het asielsysteem, de chronische tekorten in de opvang en het groeiend misbruik van de procedures. Deze keer wil de regering niet meer pleisteren, maar saneren. De porfiteurs eruit, zodat er opnieuw ruimte komt voor de mensen die wél bescherming nodig hebben.
Geen opvang meer voor wie elders al geholpen werd
Eerste stap in die hertekening: mensen die al bescherming kregen in een andere EU-lidstaat, of die via een achterpoortje met een minderjarig kind een nieuwe aanvraag indienen zonder nieuwe feiten, verliezen hun recht op opvang.
Volgens cijfers van Van Bossuyt gaat het om meer dan 3.300 mensen – goed voor 10 procent van het huidige opvangnetwerk – die ondanks een beschermingsstatuut elders in Europa toch in België een plek opeisen. “Dat is geen asiel, dat is shoppen”, aldus de minister. “Asiel gaat over bescherming, niet over het uitkiezen van het gunstigste vangnet.”
Tegelijk wordt een belangrijke anomalie in het systeem aangepakt: de parallelle circuits tussen Fedasil en de lokale OCMW’s worden gesloten. Voortaan is enkel Fedasil bevoegd om materiële hulp te bieden aan asielzoekers. De automatische toegang tot financiële bijstand via het OCMW valt weg, in lijn met de Grondwet die stelt dat sociaaleconomische rechten bij nieuwe situaties herzien mogen worden. Bestaande dossiers blijven onaangeroerd.
Herhaalde aanvragen sneller gefilterd
Ook de veelheid aan herhaalde aanvragen krijgt een stevige correctie. Wie in een ander EU-land al een negatieve beslissing kreeg over een verzoek tot bescherming, zal bij een nieuwe aanvraag in België automatisch het statuut krijgen van ‘volgend verzoek’.
De impact is niet gering: in 2023 ging het om 15.000 van de bijna 40.000 asielaanvragen – dus bijna de helft – waarbij al elders in Europa een dossier liep of afgerond was. België fungeerde al te vaak als herstartland voor wie elders strandde.
De Kamer legt daarmee de basis voor een strenger, eerlijker en meer beheersbaar asielsysteem. Wie echt op de vlucht is voor oorlog of vervolging, zal bescherming blijven krijgen. Maar wie het systeem gebruikt als route naar financiële bijstand of als alternatief voor economische migratie, wordt eruit gefilterd.
Nog strenger op komst
Deze hervorming is nog maar de eerste fase. Volgende week buigt de plenaire Kamer zich over bijkomende beperkingen in het kader van gezinshereniging. Ook daar klinkt de toon: wie de regels omzeilt, moet niet rekenen op medewerking.
Het beleid van Van Bossuyt stuurt aan op een duidelijke scheiding tussen noden en wensen. De opvang is er voor wie moet, niet voor wie kan kiezen. De politiek lijkt, voor het eerst in jaren, klaar om de tekentafel te verkiezen boven het brandjes blussen.
(Fotomontage: Philip Reynaers/ /Photo News)
