Logo P-magazine Regio Zoeken Rubrieken

Arizona-regering teruggefloten: werklozen krijgen maanden later te horen dat hun uitkering onterecht werd stopgezet

Redactie - 18-11-2026

Je uitkering loopt af, maanden later krijg je te horen dat je er toch langer recht op had. De Arizona-regering wilde de werkloosheidsuitkeringen sneller stopzetten voor wie al het langst zonder werk zat, maar werd op dat punt teruggefloten door het Grondwettelijk Hof. Nu volgt de administratieve rekening. En die belandt niet alleen bij de overheid, maar ook bij de mensen die intussen zonder uitkering vielen.

Ergens in Vlaanderen viel deze week een brief van de RVA in de bus. Daarin staat, in het onnavolgbare proza van een overheidsdienst, dat het recht op uitkeringen van de geadresseerde ‘omgezet’ werd van acht naar twaalf maanden en dat de nieuwe einddatum 30 juni 2026 is. De brief is gedateerd op 12 november.

Je leest het goed: de overheid laat je in november weten dat je tot eind juni nog recht had op een uitkering die eerder al was stopgezet. Voor de RVA is dat een administratieve rechtzetting. Voor wie intussen zijn huur moest betalen, ligt dat mogelijk iets gevoeliger.

Het is het resultaat van arrest nr. 96/2026 van het Grondwettelijk Hof, dat een deel van de overgangsregeling bij de werkloosheidshervorming discriminerend vond. Een regering die haast wilde maken met haar hervormingen, moet nu voor een grote groep mensen de einddatum opnieuw berekenen.

Wat het Hof precies zei

De beperking van de werkloosheid in de tijd is een van de paradepaardjes van de regering-De Wever. Sinds dit jaar krijg je in principe twaalf maanden een uitkering, met afhankelijk van je loopbaan maximaal twaalf maanden extra. Daarna is het gedaan, behoudens de wettelijke uitzonderingen.

De vakbonden en armoedeorganisaties trokken naar het Grondwettelijk Hof en kregen op 10 september grotendeels ongelijk. Het principe van de beperking in de tijd bleef overeind. Het Hof erkende wel, net als eerder de Raad van State, dat de maatregel een aanzienlijke achteruitgang van de sociale bescherming betekent, maar achtte die verantwoord door de doelstellingen van de regering op het vlak van begroting en werkgelegenheid.

Op één punt ging het Hof niet mee. Voor wie al het langst werkloos was, had de regering een strengere overgangsregeling bedacht. Die mensen kregen vanaf 1 juli 2025 nog maar negen, acht of zes maanden recht op een uitkering. Wie twintig jaar werkloos was, moest dus sneller vertrekken dan iemand die pas een jaar zonder werk zat.

Het Hof vond dat onderscheid niet verantwoord en verwees daarbij onder meer naar de studies waarop de regering zich zelf baseerde. Net die groep heeft de kleinste kans om opnieuw werk te vinden en heeft dus niet minder tijd nodig om zich aan te passen.

Wie in de eerste golf viel, krijgt nu zes maanden extra, de tweede golf vier maanden en de derde golf drie maanden.

In mensentaal: de regering had een overgangsregeling uitgewerkt die de groep met de kleinste kansen op de arbeidsmarkt het hardst trof. Het Grondwettelijk Hof moest eraan herinneren dat ook een besparingsmaatregel aan het gelijkheidsbeginsel moet voldoen.

Terugbetalen aan wie je eerst buitenzette

Het gevolg is een administratief kluwen om ‘u’ tegen te zeggen. Volgens de RVA verloren in de eerste zes maanden van dit jaar ongeveer 88.000 mensen hun uitkering. Zo'n 7.500 van hen kwamen terecht in de ziekteverzekering of het pensioen, bijna 40.000 klopten aan bij het OCMW voor een leefloon. Ruim 40.000 anderen kregen in die periode geen enkele vervangende uitkering.

Voor de betrokkenen van wie de einddatum nu opschuift, moet de RVA nagaan op welke uitkeringen ze alsnog recht hebben. Dat kan leiden tot nabetalingen met terugwerkende kracht, die volgens de beschikbare informatie ten vroegste in november zouden volgen.

Wie intussen een leefloon kreeg, kan niet zomaar twee volledige uitkeringen voor dezelfde periode behouden. In die dossiers moet worden verrekend wat al werd betaald. Het OCMW betaalde, de federale overheid kwam tussenbeide in de financiering en nu komt de RVA met een herberekening. Verschillende overheidsdiensten moeten dus geld en gegevens met elkaar afstemmen, over de hoofden van mensen die intussen vooral wilden weten hoe ze hun huur moesten betalen.

De OCMW-federaties vroegen al dat de administratieve last niet op hun bord zou belanden. De RVA antwoordt dat ze elk dossier individueel bekijkt en de betrokkenen zelf contacteert.

Wat het kost, weet niemand

Hoeveel de rechtzettingen de begroting uiteindelijk zullen kosten, is voorlopig niet duidelijk. De rekening kan pas nauwkeurig worden gemaakt wanneer de RVA de betrokken dossiers heeft herberekend. Twee maanden na het arrest is er nog geen volledig kostenplaatje bekend.

In een week waarin de regering op elke eurocent probeert te besparen, is dat op zijn minst een opmerkelijke bijkomende onzekerheid.

Het is bovendien niet de eerste financiële tegenvaller bij de hervorming. De regering ging ervan uit dat ongeveer een derde van de werklozen die hun uitkering verloren, bij het OCMW zou aankloppen. Volgens de aangehaalde cijfers werd dat 43 procent. Het budget van 300 miljoen euro om de OCMW's te compenseren was in september al opgebruikt en de regering moest er deze maand 210 miljoen euro bijleggen.

Molenbeek liet al weten dat het de kosten niet meer kan dragen. Anderlecht vreest drie tot vier miljoen euro extra nodig te hebben. De besparing die de federale regering in haar tabellen inschrijft, kan dus gedeeltelijk elders opduiken, bij de gemeenten en hun OCMW's.

Dat is natuurlijk het handige aan verschillende overheidsniveaus: wat op de ene begroting verdwijnt, kan op een andere gewoon weer verschijnen.

Wie hier wordt teruggefloten

Het is verleidelijk om Jan Jambon de schuld te geven, maar de hervorming is het werk van minister van Werk David Clarinval (MR), met Anneleen Van Bossuyt (N-VA) als bevoegd minister voor Maatschappelijke Integratie. Jambon mag als minister van Financiën vooral mee naar de rekening kijken.

Let wel: het Hof gaf de regering op de hoofdzaak gelijk. Wie de werkloosheid in de tijd wil beperken, mag dat volgens het hoogste rechtscollege van het land, zolang de concrete regeling de grondwettelijke toets doorstaat. De regering kan zich daarop beroepen en doet dat ook: de structurele hervorming blijft overeind, de rechtzettingen hebben betrekking op de overgangsregeling.

Toch is dat voor de betrokkenen een magere troost. Een regering die de groep met de kleinste kansen op werk een strengere overgangsregeling oplegt en die pas na een arrest moet aanpassen, mag zich afvragen of ze bij het uitwerken van de maatregel voldoende rekening heeft gehouden met de gevolgen voor die mensen.

Er liggen bovendien nog drie beroepen bij het Hof. Het verhaal is dus niet af.

Waarom je er zo weinig over las

Het opmerkelijkste aan dit dossier is misschien wel de stilte. Op 10 september kopten de media vooral dat de hervorming ‘overeind blijft’. Daarmee leek het verhaal voor veel redacties af.

Dat tienduizenden mensen mogelijk met terugwerkende kracht geld krijgen, dat OCMW's en de RVA betalingen moeten verrekenen en dat het uiteindelijke kostenplaatje nog niet bekend is, kreeg veel minder aandacht. Vooral Franstalige en Brusselse media gingen dieper in op de gevolgen.

Tiens?

Daar hoeft geen samenzwering achter te zitten. Langdurig werklozen hebben doorgaans geen persdienst en geen vaste plaats aan de tafel van de talkshows. Hun verhaal is ingewikkeld, de bedragen per persoon lijken misschien klein en het nieuws kwam midden in een begrotingsdrama dat de politieke berichtgeving opslorpte.

Maar voor iemand die in november een brief ontvangt waarin staat dat hij in juni nog recht had op een uitkering, is dat geen administratief detail. Het is een bijzonder wrange kennismaking met de manier waarop een overheid soms werkt: eerst de geldkraan dichtdraaien, daarna vaststellen dat ze iets te voortvarend was en vervolgens maanden later een brief sturen om het uit te leggen.

Sterke schouders, iemand?

(Foto: Photonews: Bert Van Den Broucke/Didier Lebrun/Bert Van Den Broucke)

Jambon Werkloosheid David clarinval Nieuws nationaal Anneleen van bossuyt

Reacties

Resterende karakters 500

Lees meer

Nieuwsbrief Mis nooit meer het laatste nieuws, exclusieve aanbiedingen en boeiende verhalen van P-magazine! Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.
Zoeken