Op dinsdag 13 mei van dit gezegende jaar 2025 hield het Liberaal Vlaams Verbond in Brussel een ‘Staten Generaal van het Vlaams Liberalisme’. Een evenement dat doorging in de gebouwen van… De VLD aan de Melsenstraat. Wie we daar aantroffen was Michael Verstraeten. De man die in 2020 de VLD de rug toekeerde naar aanleiding van de coronapolitiek en die later ‘Voor U’ oprichtte samen met Els Ampe en nog een paar andere vernieuwers. What’s going on?
Je treedt opnieuw toe tot de VLD?
Michael Verstraeten: (lacht) “Het was geen bijeenkomst van de VLD hé. Maar van het LVV. Ze hadden alle liberalen van het land opgeroepen om te komen, ook als ze niet bij de VLD zitten. En gezien ik een bij uitstek liberale partij Vrijheid heb opgericht wilde ik graag luisteren wat de daar te vertellen hadden. Het liberalisme in Vlaanderen zit op zijn spreekwoordelijk gat. En Bart De Wever heeft de liberale kiezers bedrogen zoals hij zijn nationalistische kiezers al 20 jaar bedriegt.”
Waren er veel mensen van buiten de VLD aanwezig eigenlijk?
Michael Verstraeten: “Dat viel nogal tegen. Vooral van binnen de VLD waren er amendementen en de inbreng kwam vooral van VLD-leden of onderdelen van de VLD. Zoals de vrouwen of de jeugdigen. Ik had een stoel gevonden vlak achter De Croo en De Wael en vlak voor de tafel waar De Bleeker alles gadesloeg. Je voelde zo tijdens die staten-generaal dat die oude garde nog altijd denkt van zichzelf dat ze het zaakje wel gaan oplossen. Ongeacht wat daar gezegd wordt op dat evenement. Meteen viel ook op dat diezelfde oud garde bijzonder verdeeld stemde over toch wel redelijk fundamentele amendementen. Want dat moet je die VLD-ers nageven: ze kunnen mooie filosofische teksten schrijven over het liberalisme.”
Gaan ze daar verkiezingen mee winnen, met die teksten?
Michael Verstraeten: “Absoluut niet. Een kleine drie uur teksten aanpassen met amendementen, dat is echt niet wat de VLD moet doen om het te halen. Trouwens, er wordt gepleit voor een vernieuwd liberalisme, maar ik hoorde vooral de oude recepten. Minder overheid, minder belastingen, minder vrije markt, kerntaken,… Hoewel de basistekst goed is, ontbreekt het aan nieuw, actueel liberalisme. Het liberalisme zou duidelijk de kaart moeten trekken van het humanistisch liberalisme. De vrije mens die door vrij te zijn zichzelf kan ontplooien. De overheid is in wezen bijzonder asociaal, want zij beperkt de mens. Controleert de mens en knecht hem in het ‘systeem’. Deze week was ik in shock om te lezen dat zelf een man als Jean Marie Dedecker de strijd met het ‘systeem’ opgegeven heeft. Hij is al blij als De Wever hier en daar iets kan veranderen.”
“We rijden in sneltreinvaart naar een totale crash van dat systeem als we zo doorgaan. De overheid wordt oncontroleerbaar en onbetaalbaar. Het democratisch deficit wordt steeds groter. Diplomatie en deep state ambtenarij bepaalt de macht. Terwijl het liberalisme van de toekomst erop gericht is die ketens af te werpen. Radicaal te kiezen voor de basisdemocratie waar Agalev vroeger zo’n aanhanger van was. Met een systeem zoals in Zwitserland. De macht zo dicht mogelijk bij de mensen. Maar dan voel je de weerstand opkomen vanuit die achterban van de VLD die vergroeid is met de staatsmacht.”
De linkse VLD-ers.
Michael Verstraeten: “Er is een ander probleem. De VLD is vergroeid geraakt met de macht en zit met personeel dat boterhammen eet van de staat. Ze hebben er al een pak moeten ontslaan maar zij die zijn gebleven houden krampachtig vast aan hun boterhammen. Het étatisme is op die manier binnengeslopen en heeft het liberalisme verdrongen. Dat moet je radicaal omgooien. Als de VLD zich terug wil uitvinden moet ze roofbouw plegen op haar eigen foute verwezenlijkingen. Je kan niet geloofwaardig zeggen dat de VLD een ander koers gaat varen - gaat doen wat ze zeggen - en aan de andere kant de twee socialistische VLD-Burgemeesters Somers en De Clercq verder de socialist laten uithangen. Als het de VLD menens is dan stoppen ze gewoon met die twee coalities in Gent en Mechelen. Met onmiddellijke ingang. Veel keuze is er niet. Doet de VLD dat niet dan lost ze haar probleem van geloofwaardigheid niet op.
Er moeten offers gemaakt worden.
Michael Verstraeten: “Dat zijn geen offers. Dat is consequent zijn. Vanaf nu doet de VLD niet meer mee aan het uitmelken van overheid. Ook niet lokaal. Pas dat liberalisme toe in Gent en in Mechelen en je kan die coalities niet meer verderzetten. Ik twijfel sterk of de durf aanwezig is om dat te doen. Ik zie in het gedrag van die kopstukken niets dat wijst op een echte verandering. Windowdressing, ja. Een ‘nieuw programma’, zelfs niet eens. Straks misschien een nieuwe naam. Maar echt veranderen, dat moeten ze bij de VLD nog bewijzen.”
“Ik geef een voorbeeld. Hoe goed bedoeld en hoe schoon die teksten van het L.V.V. ook zijn, ze gaan de politiek niet omkeren. Niemand wordt warm of koud van de ‘boodschap’. Het is vooral verdediging en zeggen waarom het liberalisme zo hard nodig is. Als morgen Trump een strategische move zet heeft dat zo’n impact dat de papiertjes van het L.V.V. worden weggeblazen.”
“De formule van het evenement zat ook helemaal fout. Met al die amendementen kan je geen hechte groep maken die met de neuzen in dezelfde richting gaat werken. Er gebeurt niets dat begeestert. Je wordt daar niet warm van. Ik ben gaan luisteren maar als het aan mij lag, dan had ik als kopstuk van de VLD recht gestaan en die format helemaal anders aangepakt. Iedereen in een kring gezet - ze waren maar met een kleine honderd - en eens flink met elkaar gesproken. Hoe kan de VLD terug geloofwaardig zijn? Wat moet er gebeuren? Want dat is de essentie. Leuke teksten, maar geen kat gelooft nog dat de VLD die na de volgende verkiezingen gaat realiseren. Hoe kan de VLD zeggen wat ze doet en doen wat ze zegt? Hoe kunnen de dissidenten van de VLD terug aan boord gehesen worden? Hoe gaan we onze mensen vertellen dat ze hun boterhammen gaan verliezen voor de goede zaak? Hoe gaan de kopstukken publiek bekennen dat ze de voorbije jaren verkeerd zaten en wat ze allemaal hebben misprutst.”
“Maar geen één van die kopstukken staat daar recht en toont leiderschap. Als een bende boekhouders zitten ze daar amendementen te schrijven.”
Is die wil er? Is die moed er om dat te doen?
Michael Verstraeten: “Neen. Die is er nu niet. Als ik daar een mevrouw op dat evenement hoor zeggen dat de coronapolitiek een ramp zou zijn geweest mocht de macht lokaal verspreid zijn, dan komt mijn haar recht. Dat is pleiten voor het grote, centrale gezag dat de maatregelen van bovenaf oplegt. Terwijl we juist in de individuele ziekenhuizen waar artsen zochten naar goede behandelingsmethodes enorme vooruitgang gemaakt hebben. De centrale maatregelen hebben niet gewerkt, maar de vrijheid van de artsen wel. We hadden die artsen en zorgverstrekkers - ook in de eerste lijn - moeten ondersteunen en helpen om nog creatiever te zoeken naar goede oplossingen. Uit die diversiteit kunnen we leren. Het zijn precies die mensen die pleiten voor diversiteit, die dan geloven in de sterke centrale staat die geen diversiteit toelaat. Het geloof in die grote sterke centrale staat die onfeilbaar is, is ook bij de VLD behoorlijk ingeburgerd. Ondanks de flinke theorieën over de afbouw van diezelfde staat. Vandaar mijn stelling dat zo’n nieuw programma windowdressing dreigt te worden. Dan worden de mensen nog een keer bedrogen. Voor de zoveelste keer.”
Wat moet er nu gebeuren?
Michael Verstraeten: “Eigenlijk zouden we de VLD moeten overnemen. Al wie de VLD heeft verlaten, terug in de partij. De echte liberalen nemen het over van de etatisten. Tenslotte zijn wij, vrijheidsstrijders, de erfgenamen van het liberalisme. Niet de halve socialisten die daar de voorbije jaren de plak zwaaiden. Liberalen zullen de moed hebben om zichzelf weg te cijferen voor de goede zaak, of ze zullen niet zijn. Dus gooien we die socialistische liberalen van hun pluchen zetels.”
“Grote kuis in de partij. Gedaan met de boekhoudcongressen. Spreken met de mensen en één team vormen. Alle neuzen in één richting. En dat is echt wel dringend nodig. Als we er niet in kunnen slagen een sterke liberale partij te maken in Vlaanderen, een partij die doet wat ze zegt, dan dreigt het systeem van de veel te dikke overheid in elkaar te klappen. Die overheid wordt oncontroleerbaar. Zo duur dat de belastingspiraal niet meer ophoudt. De mens verliest zichzelf in de regeltjes, de controle en de betutteling van de overheid. Zorgen voor de vrije mens is onze eerste sociale taak.”
“Wat we moeten doen is allemaal samen de andere partijen ervan overtuigen dat de terugplooiing van de staat op zijn kerntaken de enige oplossing is. De dikke, falende en ongezonde staat is voor niets goed. Hij kan trouwens bij de volgende verkiezingen worden overgenomen door Trumpachtige politici of andere verrassingen. De socialisten die denken dat ze een grote staat maken alleen voor de socialisten kijken nu wel raar op met wat er in de VS gebeurt. Wel dat kan hier ook. Als morgen het VB een absolute meerderheid haalt, dan geven de socialisten aan het Belang een stevige, controlerende staat. Neen, we moeten zeer dringend werk maken van een sterke liberale stroming die doet wat absoluut noodzakelijk is: een staatsvermindering om een kleine democratische vrije en efficiënte staat op poten te zetten.”
Met of zonder de VLD?
Michael Verstraeten: “Dat hangt af van de VLD zelf. Durven ze veranderen en doen wat ze zeggen? Dat is de cruciale vraag.”
