Toen president George W. Bush zich voorbereidde op een invasie van Irak in maart 2003, ontving hij een waarschuwing van president Poetin.
Wat Bush zou doen was een "significante" schending van het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht.
Het was een krachtige boodschap die volgens SpyTalk vandaag relevant is nu een andere Amerikaanse president, Donald Trump, belooft Venezuela te "besturen" en Groenland over te nemen—indien nodig met geweld, aldus zijn persvoorlichter.
De datum is 18 maart 2003. Op 20 maart 2003 begon de invasie en daarmee de Irakoorlog, met beperkte aanvallen op de Iraakse hoofdstad Bagdad om 5.30 uur (plaatselijke tijd). Het Iraakse verzet was aanvankelijk zwaarder dan verwacht, maar stortte vrij plotseling in.
Het telefoongesprek tussen Bush jr en Poetin is op een bepaalde manier een culminatie van vele telefoongesprekken die lang voor maart 2003 begonnen, waarin Poetin probeert Bush te overtuigen Irak niet binnen te vallen.
De Russische leider geloofde dat hij door overtuiging, volledige medewerking en het delen van inlichtingeninformatie een Amerikaanse invasie van een belangrijke Russische cliënt in het Midden-Oosten kon voorkomen, wat de Russische commerciële belangen zou schaden en de Russische invloed in de regio zou verminderen, waar de rol al was verminderd na het einde van de Koude Oorlog.
Tegelijkertijd is Poetin erop gebrand een nauwe relatie met Bush voort te zetten en niet toe te staan dat meningsverschillen over de oorlog deze nieuwe samenwerking ondermijnen.
Bush behandelt hem als partner, deelt zijn gedachten over Irak en zegt dat hij rekent op Poetins medewerking. Slechts twee weken eerder, op 6 maart 2003, belde de Amerikaanse president Poetin om hem te vragen de VN-resolutie die het gebruik van militair geweld tegen Irak toestond niet te vetoën. Maar Poetin vertelde Bush dat hij deze grens niet kon overschrijden en dat Rusland zo'n resolutie zou vetoën (de VS trok deze op het laatste moment in).
Hoewel Bush Poetin niet zover kreeg om mee te gaan met de Irak-resolutie, wil hij de relatie positief houden. Bush belt Poetin op 18 maart, de dag voor de lancering van Operatie Iraqi Freedom, en zegt hem dat “we onze relatie niet in gevaar mogen brengen.”
Bush zegt dat "het VN-proces voor mij voorbij is," bedankt Poetin voor het niet "aanwakkeren van anti-Amerikaanse sentimenten," en zegt dat hij zijn standpunt waardeert: “U bent standvastig geweest in uw mening maar respectvol tegenover onze relatie en ik wil u daarvoor bedanken.”
Poetin probeert opnieuw de invasie te stoppen en spreekt over de positieve resultaten die zijn behaald als gevolg van diplomatie en de Amerikaans-Russische samenwerking in het Midden-Oosten. Hij benadrukt dat, hoezeer ze het ook oneens zijn, "de fundamentele betekenis van onze relatie tussen staten belangrijker is. Nog belangrijker voor mij zijn onze persoonlijke relaties." Verbazingwekkend genoeg staat Poetin erop de Verenigde Naties en het internationaal recht serieus te nemen, en herinnert Bush eraan dat hij zei: “het doel is een regimewisseling; dit is echter niet voorzien in het VN-Handvest of het internationaal recht.”
Om zijn punt nog sterker te maken, zegt Poetin tegen Bush: "Het belangrijkste, en ik heb dit al genoemd, is dat we het geweldsrecht niet in de plaats van het internationaal recht moeten vervangen." Hij gelooft nog steeds in internationale instellingen: “We moeten gezamenlijk kijken hoe we de schade aan de VN kunnen minimaliseren. Ik wil dit graag herhalen. Ik ken de gevoelens van uw medewerkers, en ik vind dat we het proces terug moeten brengen naar de VN.”
De twee leiders komen overeen om het oneens te zijn, maar ook hun partnerschap te behouden. Aan het einde van het gesprek herhaalt Poetin zijn uitnodiging aan Bush om naar Sint-Petersburg te komen "ongeacht hoe de situatie in Irak zich ontwikkelt." Bush zegt dat hij hoopt te kunnen komen en voegt eraan toe: "Sint-Petersburg is een van de grootste steden ter wereld."
Bush zou op 31 mei de stad bezoeken ter viering van het 300-jarig jubileum van Sint-Petersburg en om te proberen de schade van de invasie te herstellen. Maar unilateralisme van de VS over Irak, en veel meer, zou uiteindelijk elk partnerschap beëindigen.
