Op 11 juni 2009 signeert Albert een koninklijk besluit houdende wijzigingen in de samenstelling van het Commissariaat-Generaal van de Belgische Regering bij de Internationale Tentoonstelling van Shanghai in 2010.
Artikel 3 bepaalt dat Luc Joris benoemd wordt tot Adjunct Commissaris (zie onder).
De beslissing om een Belgisch paviljoen te bouwen op de wereldtentoonstelling 2010 in Shanghai kwam er niet zonder slag of stoot. De Vlaamse regering weigerde in eerste instantie om te investeren in de expo. 'Het kost veel te veel en het brengt in verhouding niet genoeg op', verklaarde minister-president Kris Peeters (CD&V) toen.
Expo 2010 (vereenvoudigd Chinees: 2010上海世界博览会) was een Wereldtentoonstelling die van 1 mei tot 31 oktober 2010 werd gehouden in Shanghai, de grootste stad van China. Het thema van de tentoonstelling was Betere Stad - Beter Leven (Better City – Better Life, 城市，让生活更美好).
Uiteindelijk draaide de Vlaamse regering bij en kwam ze met 2,2 miljoen euro over de brug. Het totale budget bedraagt dan 14 miljoen. Het federale niveau investeert 5,5 miljoen, Wallonië 960.000 euro en Brussel 650.000. Sponsors zorgen voor de rest.
Maar geld alleen volstaat volgens De Standaard niet om een paviljoen uit de grond te stampen. In 2006 benoemde de regering Verhofstadt II met PS-politicus Robert Urbain een commissaris-generaal om het project te leiden. Omdat een man niet alles alleen kan doen - en er naast een Franstalige altijd een Vlaming moet komen - werd ook een adjunct-commissaris-generaal geplaatst. Het ging om Sherif Abdoelrahman, een medewerker van toenmalig voogdijminister Marc Verwilghen (Open VLD).
Wat Urbain en Abdoelrahman in die drie jaar precies deden, is volgens De Standaard dan niet duidelijk. Nochtans ontvingen ze beiden maand na maand een belastingvrije kostenvergoeding van naar verluidt 3.600 euro. Daarnaast werden alle reis-, hotel- en restaurantkosten terugbetaald.
Delcroix
Uiteindelijk besliste toenmalig premier Yves Leterme (CD&V) iets later om Leo Delcroix aan te spreken. De gewezen CD&V-minister die moest opstappen na een leugen over zijn vakantieverblijf heeft uitstekende contacten in China en werd benoemd tot adjunct-commissaris-generaal.
Toen Delcroix van start ging, bleek er volgens De Standaard nog niets op poten te zijn gezet. Urbain bleek zelfs maar twee keer naar China te zijn afgezakt.
Omdat de zaken onder zijn impuls wel vooruitgingen, werd de CD&V'er door minister Vincent Van Quickenborne (Open VLD), die Verwilghen opvolgde als voogdijminister, gepromoveerd tot commissaris-generaal. De 78-jarige Urbain nam officieel ontslag om 'persoonlijke redenen'. Delcroix was opgetogen met zijn benoeming, die in het Staatsblad verscheen. 'Dit is misschien wel de grootste en mooiste uitdaging uit mijn carrière', klonk het.
Maar de postjescarrousel stopte niet met draaien na die wissel. Door de promotie van Delcroix kwam er immers een plaats vrij als adjunct-commissaris-generaal. Aangezien de PS iemand had opgeofferd, kwam die positie toe aan een Franstalige socialist. De keuze viel op Luc Joris, een “gepensioneerde militaire arts“ die dicht zou staan bij PS-voorzitter Elio Di Rupo. Joris later bij ons: “Ik ben een gewone arts, geen militaire“.
Spanningen
PS'er Urbain vond dat Delcroix te veel bevoegdheden had gekregen. "De benoeming van Leo Delcroix tot adjunct was een toegift aan Vlaanderen, opdat de Vlaamse regering het Belgische paviljoen op de tentoonstelling financieel zou steunen", verklaarde een ontgoochelde Urbain na zijn ontslag.
De spanningen waren ook “ondraaglijk geworden": dit is de versie van voormalig minister Robert Urbain (PS) om zijn terugtrekking als commissaris-generaal van het Belgische paviljoen van de Wereldexpo in Shanghai in 2010 te rechtvaardigen. "Hij deed niet veel meer": dit is de versie van de man die al enige tijd de leiding heeft, in dit geval de voormalige minister van Defensie Leo Delcroix (CD&V). Als gevolg daarvan werd hij geflankeerd door een andere vertegenwoordiger van de PS, namelijk Luc Joris, een arts die de Stichting Rodin had geleid.
Maar ook Joris blonk daarna volgens de media niet meteen uit in aanwezigheid. "Luc Joris? Wie is dat? Die hebben we hier nooit gezien", klinkt het later bij het personeel.
"Joris is uit eigen beweging opgestapt", zegt het kabinet-Van Quickenborne dan. Volgens Abdoelrahman echter werden zowel Urbain als Joris weggewerkt door Delcroix. “Feit is dat Leo Delcroix, nadat hij Urbain en ook Joris uit het commissariaat heeft weggepest, ook mij heeft willen uitsluiten. Zo kan hij alleen beschikken over de pot van 14 miljoen euro. Er is geen enkel controlemechanisme op dat budget en het is duidelijk dat elke pottenkijker er eentje te veel is.”
P-magazine kon Luc Joris exclusief spreken. We vroegen hem ook zijn mening over dit project. Hij bevestigt het stroeve parcours bij het project. De voormalige vertrouweling van Di Rupo wijt dat aan het feit dat hij de rekeningen niet kon inkijken zoals hij wou. “Ik ben wel niet betaald voor het project“, stelt hij formeel. Dat laatste konden we niet controleren.
Samengevat bevestigt Joris dus wel wat er toen in de pers verscheen.
Budget
"Uiteraard beheer ik het budget", reageert Delcroix dan in de media, "want dat is mijn wettelijke taak." Dat er geen controle is, ontkent hij formeel in de media. “Het budget wordt gecontroleerd door een penningmeester, die aangesteld is door de minister van Economie. Er is eveneens controle door de Inspecteur van Financiën (FOD Economie) en door het Rekenhof. Verder wil ik er een erezaak van maken om geen deficit tot stand te brengen. Wellicht integendeel zelfs.”
Rekenhof kritisch
In 2013 kwam Delcroix in opspraak omtrent zijn rol als adjunct-commissaris (2008-2009) en daarna commissaris (2009-2010) van het Belgisch paviljoen op de wereldtentoonstelling in Shanghai in 2010, omdat er vragen waren over de manier waarop Delcroix de openbare aanbestedingen voor het paviljoen had beheerd. Hij werd hieromtrent in 2012 ondervraagd door het Rekenhof, dat in 2013 vaststelde dat 'zoveel regels met de voeten werden getreden dat controle van de financiën gewoon onmogelijk was'. Ondanks deze uitspraak werd hij in maart 2013 door de regering aangesteld als commissaris-generaal voor de Wereldexpo 2015 in Milaan. In 2017 gaf het Rekenhof andermaal kritiek op het beheer van het Belgische paviljoen op de wereldexpo onder Delcroix.
Delcroix overleed op 72-jarige leeftijd, na een langdurige ziekte
