Yuri Podolyaka. Eén van de meest prominente Russische milbloggers (militaire bloggers), keert z’n kar. In 2022 was hij er nog van overtuigd dat Rusland Kiev in een paar weken ging innemen. In een podcast van enkele dagen geleden heeft hij het over de technologische vooruitgang in Oekraïne die veel sneller gaat dan in Rusland.
Over de voorsprong die Oekraïne intussen heeft. Hij zie de toekomst somber in en denkt dat Rusland er niet in zal slagen de huidige tendens om te keren. Rusland verliest op dit ogenblik op meerdere fronten. De logistiek is zwaar verstoord. Er zijn zwakke systemen voor elektronische oorlogvoering. Starlink ligt uit en de communicaties vallen weg. De Oekraïeners vernietigen systematisch de Russische logistiek en veroorzaken zware verliezen. Hoe zit dat met de “onoverwinnelijke" Russische beer?
Podolyaka staat niet alleen met z’n mening. Tot voor enkel weken of maanden waren de Russische militaire bloggers - journalisten of influencers die dichte banden hebben met het leger - nog unisono pro-oorlog. Ja er waren klachten over valse rapporten of fouten die her en der werden gemaakt. Maar overall was er toch de overtuiging dat de Oekraïeners deze uitputtingsoorlog aan het front gingen verliezen. Waren die Russische bronnen van mensen en materieel immers niet onuitputtelijk? Zowat 2 jaar geleden werd al ingeschat dat in het najaar van 2026 de Russen het moeilijk zouden krijgen op logistiek vlak en op vlak van personeel. De tactiek van de Russen berust immers op de gedachte van de onuitputtelijke reserves. Mensen en materieel opofferen voor een paar kilometer winst, is de basisgedachte die heerst bij het Russisch leger. De Oekraïners zijn met veel minder en gaan sowieso het onderspit delven. Intussen vervangen die Oekraïners hun personeel in een sneltempo door robots en drones. Heel het Oekraïense supplychain is gebouwd op innovatie. 2 weken duurt het voor een innovatief idee aan het front uitgerold is in toepassingen die op de Russische hoofden neerdalen. De Rus die nog met een sovjet-administratie kampt, kan daar niet tegenop.
Dat is één van de redenen waarom Podolyaka somber gestemd is over de Russische kansen op succes. Zelfs Maksim Kalashnikov, een Russische hardliner die voor een veel hardere oorlog was, draait bij. Zijn kritiek om harder oorlog te voeren is omgezet in een negatief beeld over wat er komen zal voor Rusland. Hij zegt openlijk dat Rusland niet kan winnen. Een economische ineenstorting wacht het land. Hij voorziet een zware crisis in 2026 en daarna. In een videoblog verwijst hij naar de periode van Gorbastjov en een pre-revolutionaire omgeving.
Konstantin Sivkov, een journalist en commentator met maar liefst 3 miljoen abonnees op z’n kanaal, zegt onomwonden dat de oorlog moet worden beëindigd. Wellicht met een beschamend compromis. Want het kan niet anders. Dat is voor hem nog de enige realistische oplossing. Jaren geleden beweerde hij nog dat Kiyv ging veroverd worden in 3 dagen. “We zijn gedoemd te verliezen. We moeten ons nu concentreren op het beëindigen van de oorlog.” Zijn redenering is glashelder. De economische macht van Europa overtreft vele keren die van Rusland. Die economische macht is nu ingezet in Oekraïne. Met honderden drones tegelijk valt Oekraïne Rusland aan. Rusland moet daartegenover raketten inzetten om die drones neer te halen, maar die zijn er niet meer voldoende. Om te kunnen concurreren met de productie van goedkope drones van Oekraïne moeten de Russen hopen dure raketten maken, maar dat geld is er niet meer. “Er zijn 2 manieren om de oorlog te beëindigen. Ofwel met een beschamende vrede waarop het Westen nu aanstuurt, en waarnaar ze ons leiden. Ofwel door een beslissende overwinning door het verslagen van het Oekraïens leger als een onderdeel van een strategische offensieve operatie. Het is duidelijk dat we niet in staat zijn de tweede optie te realiseren. De eerste optie is al onderweg."
Alexander Sladkov, een man met honderdduizenden abonnees en tot voor kort een grote believer in de overwinning van de Russen, is behoorlijk geschrokken door de aanval van de jongste dagen op Ust-Luga. De Oekraïners hebben daar de export van olie door aanvallen op de installaties in de haven zeer zware schade toegebracht. De rookpluimen waren te zien tot in Sint-Petersburg en Finland. Meerdere dagen hebben de Oekraïners deze installaties, die op 850 kilometer van de Oekraïense grens liggen, kunnen bombarderen. De Russische luchtafweer liet het afweten. In Sint-Petersburg, meer dan 100 kilometer verderop, hadden de mensen last van een donkere smog en een sterke brandlucht. Sladkov meldt dat het vertrouwen van de soldaten wegebt en de frustratie neemt toe omdat de leiding niet met oplossingen komt. Maar ook buiten het leger, bij de burgers, vertoont het vertrouwen scheuren.
Inderdaad. De citaten die we hier brengen waren enkele maanden geleden totaal ondenkbaar. Het gaat om militaire bloggers die een gigantisch bereik hebben in Rusland. Samen hebben ze meer dan 5 miljoen abonnees op hun kanalen alleen al. Uiteraard zijn er nog steeds andere stemmen die helemaal geloven in het succes van de oorlog. Maar het is absoluut betekenisvol dat bloggers die in Rusland zelf wonen en een zeer grote aanhang hebben, openlijk twijfelen aan de overwinning in Oekraïne.
Bij ons in het Westen zijn er tal van mensen - ik denk zelfs steeds meer in aantal - die ervan overtuigd zijn dat de Russen de oorlog niet kunnen verliezen. De Russische Beer is volgens hen onoverwinnelijk. Die gedachte stamt uit de oude Sovjetunie, waar de officiële communistische leer was dat Rusland inderdaad onoverwinnelijk was. De Russen hebben namelijk kernwapens - veel trouwens - en je kan niet winnen van een kernmacht. Voor de bloggers die we hier hebben geciteerd en die allemaal dicht staan bij het Russische leger, is er geen sprake van de inzet van kernwapens. Dat is voer voor politici als Medvedev. Of religieuzen als Doegin. Of nog presentatoren als de knotsgekke Vladimir Solvyov die met overheidsgeld en onder toezicht van Poetin zijn hyperbolen de lucht in stuurt. Gelukkig snappen ze in het Russische leger dat een kernoorlog beginnen absoluut geen oplossing is. Zelfs als de Russen die kernoorlog in beperkte mate beginnen in Oekraïne, weten ze dat ze de hele wereld op hun dak krijgen. Waarbij de grensgebieden van Rusland met Oekraïne voor lange tijd onleefbaar worden. Dat wordt een praktijk van verschroeide aarde waardoor er helemaal geen Russisch gezinde staat aan de grens met Rusland wordt gecreëerd, maar een woestenij in Rusland en in Oekraïne. Kernbommen inzetten is totaal geen optie.
Als zo’n oorlog uitbreidt wordt het nog erger. Russische milbloggers hebben al opgemerkt dat, als de Oekraïeners met hun raketten door de luchtverdediging van de Russen geraken, de Russische defensie een zeef is tegen kernraketten die op het land zouden worden afgeschoten. Een kernoorlog beginnen is ook voor de Russen geen optie. Kernraketten zijn vooral afschrikkingswapens die niet werken bij een grondoorlog die Rusland zelf is gestart. De Russische nucleaire beer is vooral een papieren beer.
Want wat precies is een overwinning tegen de Russen? De val van het ijzeren gordijn was in elk geval een overwinning van het kapitalisme op de USSR. Waarmee op zich al bewezen wordt dat het moederland zeker niet onoverwinnelijk is. Ook de nederlaag in Afghanistan is geen indicatie voor een onoverwinnelijke beer. Als Rusland Oekraïne moet verlaten, dan is dat zonder meer een overwinning voor de Oekraïeners. Ze moeten daarvoor niet heel Rusland bezet houden. Onder het huidige regime gaat dat niet zo snel gebeuren, want de schande kan Poetin politiek niet aan. Dat betekent zijn dood. Rusland is er goed in om verzwakte leiders het hoekje om te helpen. Een open raam, een tas thee. Maar als de economische problemen aanhouden, dan krijgen we het gemor van voor de Bolsjevistische revolutie en van voor de val van de muur. Kwakzalvers als Tucker Carlson die beweren dat de economie in Rusland prima werkt verspreiden wat dat betreft vooral fake news. Een groei die voor 300 % toe te schrijven is aan de oorlogsindustrie en overdreven overheidsuitgaven is geen basis voor een sterke economie.
De prijs van de cosmetica in Rusland is minstens verdrievoudigd. Fiere Russinnen vliegen intussen (via Turkije o.a.) naar het Westen om aldaar zakken cosmetica te kopen en met een forse winst te verkopen in Rusland. De kostprijs van de protserigheid is in het Rusland na de Sovjetunie altijd een goede graadmeter gebleken. Diezelfde protserigheid op sociale media heeft de voorbije weken ook een flinke knauw gekregen. Om één of andere “veiligheidsreden” ligt het Russisch internet namelijk plat. De vele Russische protserige influencersdames - inbegrepen opgespoten lippen en plastiek overal - klagen steen en been omdat ze hun inkomstenbron kwijt zijn. Maar vooral omdat ze het bijzonder lastig vinden niet te kunnen bewonderd worden op het internet. Dat brengt een storm van protest op gang ook bij mensen die op andere vlakken hinder ondervinden. Het betaalverkeer via het internet ligt plat. Professionele gebruikers hebben het moeilijk. In diverse Russische steden werden protesten aangekondigd en zijn mensen min of meer op straat gekomen. Met als gevolg dat de overheid publiek heeft gemaakt dat iedereen die durft op straat komen zal worden opgepakt. Intussen werd ook de daad bij dat woord gevoegd. Wat dan weer leidt tot nog meer gezaag op de sociale media. Want wie niet mag protesteren tegen het teloorgaan van zijn protserigheid, die weet al lang door de aankoop van Louis Vuittons in Europa dat men hier op straat mag gaan voor zowat om het even wat. Ook voor en tegen protserigheid. Russen overtreffen overigens Japanners in het maken van foto’s. Met dien verstande dat de Japanners vooral foto’s maken van de omgeving en Russen van zichzelf.
Als er in Rusland een regimewissel komt onder druk van de ingeperkte protserigheid en de verslechterde economie, dan zou dat alweer een andere vorm van een overwinning kunnen betekenen. De kans dat er een strenger regime aan de macht komt dat een nog hardere oorlog wil, wordt met de dag kleiner. Gewoon omdat die hardere oorlog de facto niet meer mogelijk is. Terwijl de “zwarte” ex-Sovjetstaten in het Zuiden meer en meer hun kans schoon zien om zich af te scheuren van de Russisch übermenschen. Niet in het minst in Siberië, waar China maar al te graag z’n klauwen in wil slaan. De machtsbasis van de Russen is immers het militair overwicht. Als dat wegvalt kan Rusland het moeilijk krijgen op z’n Zuidflank en dreigt het voorspeld uiteenvallen van het veel te grote land.
Intussen doen in het Westen nog steeds zelfverklaarde vredesduiven het in de broek voor het onoverwinnelijke Rusland. Volgens die Westerlingen heeft Rusland al lang gewonnen en zouden we beter braaf luisteren naar wat de bejaarde oorlogsmisdadiger in het Kremlin allemaal graag zou willen. Want zij weten het beter dan de Russische oorlogsbloggers. Die hebben immers een band met Rusland en die kunnen niet neutraal zijn. Dat zijn dus allemaal domoren. De Westerse klavierhelden die weten wat er gebeurt in Rusland. Zij hebben namelijk een uitzonderlijke geopolitieke kennis.