Wie de technologiesector de afgelopen jaren een beetje heeft gevolgd, kent het ondertussen wel. Eerst moest alles in de cloud, daarna moest alles blockchain worden en tegenwoordig kan een broodrooster nauwelijks nog op de markt komen zonder dat iemand er AI op kleeft.
Op Tectonic, dat gisteren in Gent startups, investeerders, bedrijven en beleidsmakers samenbracht, leek de volgende fase zich stilaan aan te dienen. Artificiële intelligentie hoeft niet langer alleen indruk te maken. Ze moet nu vooral iets nuttigs gaan doen: liefst iets waar bedrijven vandaag tijd, geld en personeel aan verliezen.
Dat zag je misschien nog het duidelijkst bij de Innovation Challenges. Daar werd niet gevraagd om de zoveelste chatbot te bouwen die een gedicht over je kat kan schrijven, maar kregen startups concrete problemen voorgeschoteld van bedrijven en overheid.
Een verzekeringsclaim zonder halve papierwinkel
Baloise bijvoorbeeld verwerkt jaarlijks ongeveer 60.000 schadedossiers na onder meer water-, storm- en brandschade. Achter zo'n dossier zit een hele keten: oorzaak bepalen, polis controleren, expertiseverslagen lezen, offertes vergelijken, prijzen nakijken en ontbrekende informatie opvragen.
Daar kruipt veel tijd en dus ook geld in. De verzekeraar ging daarom op zoek naar startups die AI een flink deel van dat werk kunnen laten overnemen. Foto's bekijken en expertiseverslagen lezen, nagaan of de schade gedekt is, offertes controleren en eventueel automatisch beslissen of een vergoeding kan worden uitbetaald: dát is plots het soort werk waarvoor artificiële intelligentie wordt klaargestoomd.
Minder spectaculair dan een robot die een driedubbele salto maakt, misschien. Maar voor iemand die na een storm drie weken op antwoord van zijn verzekeraar zit te wachten vermoedelijk een stuk nuttiger.
Vlaanderen heeft data. Heel veel data
Ook de Vlaamse overheid kwam met een probleem naar Gent waar vermoedelijk weinig Vlamingen van wakker liggen, hoewel ze er dagelijks mee te maken krijgen: Vlaanderen beschikt over gigantische hoeveelheden openbare geodata.
Percelen, gebouwen, mobiliteit, luchtkwaliteit, geluid, overstromingsrisico, natuur, sociale dienstverlening: ergens zit het allemaal in een databank. Alleen moet je soms ongeveer cartograaf, ambtenaar én archeoloog tegelijk zijn om eruit te halen wat je wilt weten. Daar moet AI verandering in brengen.
Het idee is eigenlijk simpel. In plaats van zelf door kaartlagen en databanken te graven, zou je straks gewoon kunnen vragen: hoe groot is het overstromingsrisico van dit huis? Hoeveel lawaai is er in deze buurt? Welke scholen en kinderopvang liggen in de buurt? Mag ik die boom op mijn perceel omhakken?
De computer zoekt de juiste overheidsdata bij elkaar en vertaalt ze naar een antwoord waar je geen handleiding van 84 pagina's voor nodig hebt. Kijk, dáár beginnen wij warm voor te lopen.
Van speeltje naar werknemer
En misschien was dat wel de interessantste conclusie van Tectonic 2026. De AI-hype is uiteraard nog lang niet verdwenen. Wie vandaag een technologieconferentie organiseert zonder de letters A en I prominent op de affiche te zetten, kan waarschijnlijk net zo goed een beurs rond faxmachines en semafoons organiseren.
Maar de vragen veranderen wel. Een paar jaar geleden was de grote vraag nog wat generatieve AI allemaal kon. Teksten schrijven, beelden maken, programmeren, samenvatten en antwoorden geven op vragen waarvan je vroeger niet eens wist dat je ze wilde stellen.
Nu wordt de vraag steeds vaker: welk vervelend probleem kunnen we ermee oplossen?
En daar wordt het interessanter, want een bedrijf heeft uiteindelijk weinig aan een spectaculaire AI-demo waarmee het op LinkedIn 300 likes verzamelt. Het heeft wél iets aan software die duizenden documenten kan verwerken, fouten eruit haalt, repetitief werk automatiseert of een werknemer drie uur per week bespaart.
Hetzelfde geldt voor de overheid. Niemand wordt bijzonder opgewonden van het feit dat Vlaanderen miljoenen datapunten bezit. Wanneer je straks gewoon kunt vragen of dat goedkope bouwperceel dat je op Immoweb hebt gevonden toevallig ieder decennium onder water staat, wordt het plots wél interessant.
De hype moet zichzelf beginnen terugbetalen
Dat is misschien ook onvermijdelijk. Er zijn inmiddels miljarden in artificiële intelligentie gepompt en bedrijven kunnen niet eeuwig blijven investeren omdat iemand tijdens een presentatie zegt dat AI “transformative” is. Op een bepaald moment wil de boekhouder weten wat het heeft opgebracht.
Tectonic liet gisteren vooral zien dat die fase begonnen is. Startups moesten er niet alleen een leuk idee komen verkopen. Bij de Innovation Challenges lag expliciet een mogelijke pilot, klant of zakelijke deal op tafel. De technologie moet dus uit de pitchdeck en de echte wereld in. En eerlijk gezegd is dat misschien wel het beste nieuws dat we uit Gent kunnen meenemen.
We weten ondertussen dat AI een foto van de paus in een donsjas kan maken, je liefdesbrief kan schrijven en binnen enkele seconden een vraagstuk kan oplossen waar vroeger een scholier een halve zondag voor opofferde.
Mooi. Nu nog onze verzekeringsclaim afhandelen, zeggen of ons huis gaat overstromen en ervoor zorgen dat we nooit meer zelf door een website van de overheid hoeven te zoeken: dán beginnen we echt onder de indruk te raken.
