“20 procent-regel is een politieke knip-en-plakdefinitie.”
De nieuwe meerwaardebelasting is nog maar net ingevoerd of ze ligt al onder vuur bij het Grondwettelijk Hof. Vijf Vlaamse kmo’s trekken naar de rechter omdat ze vinden dat de wet een karikatuur maakt van wat een ondernemer is. Of in mensentaal: wie te veel groeit, riskeert fiscaal afgestraft te worden. Wie toevallig juist groot genoeg blijft, krijgt korting.
Welkom in de wondere wereld van fiscale logica.
De 20 procent-regel: ondernemer ben je… tot je succesvol wordt
De wet, sinds april officieel van kracht, lijkt op papier eenvoudig. Kleine beleggers betalen 10 procent belasting op meerwaarden, met een vrijstelling van 10.000 euro per jaar. Wie “aanmerkelijk belang” heeft — lees: minstens 20 procent van een bedrijf bezit — krijgt een gunstiger regime, met lagere tarieven op winsten onder 10 miljoen euro en een stevige vrijstelling om de vijf jaar.
Klinkt als een beloning voor wie risico neemt. Tot je kijkt naar de details.
Want die 20 procent-drempel blijkt tegelijk een soort magische grens én een valstrik.
Volgens de klagers is het probleem simpel: wie groeit, verliest soms net zijn “ondernemersstatus” in de ogen van de fiscus. Wie investeerders aantrekt, fusioneert of aandelen spreidt, zakt onder die 20 procent en wordt plots behandeld als gewone belegger.
Met andere woorden: succes kan fiscaal nadelig worden.
“Een ondernemer die groeit, wordt afgestraft”
Het initiatief komt van opleidingsbedrijf BlackBird, samen met vier andere kmo’s zoals OrderBilly en IT-bedrijf Easi. Zij stellen dat de wet geen onderscheid maakt tussen actieve ondernemers en passieve investeerders.
“We vallen de wet niet aan, maar wel de nefaste effecten op ondernemerschap,” zegt oprichter Andy Coomans. “Wie groeit en dus aandelen moet delen met investeerders, verliest zijn statuut. Terwijl iemand met 20 procent zonder enige operationele rol wél als ondernemer wordt gezien.”
Dat klinkt als fiscale sciencefiction, maar het staat gewoon in de wet.
Werknemers als “hangmatbeleggers”
Bij Easi, waar werknemers mede-eigenaar zijn, valt het systeem nog zwaarder. CEO Thomas Van Eeckhout noemt de nieuwe regels ronduit contraproductief.
“Onze medewerkers bouwen mee aan het bedrijf. Maar door deze wet worden ze plots ‘hangmatbeleggers’ in plaats van medeondernemers.”
Het beeld is scherp, maar de frustratie nog scherper: wie mensen wil laten meedelen in het succes, botst op een systeem dat vooral kijkt naar percentages, niet naar engagement.
Juridische gok met politieke bijsluiter
De vijf bedrijven laten zich bijstaan door professor fiscaal recht Mark Delanote (UGent/KPMG). En volgens collega-professor Michel Maus (VUB) is de zaak zeker niet kansloos.
De kernvraag: is die 20 procent-grens redelijk te verantwoorden, of gewoon een arbitraire politieke kniplijn?
Een antwoord komt er niet meteen. Het Grondwettelijk Hof wordt pas in 2027 verwacht — ruim tijd dus voor de fiscale onzekerheid om rustig verder te rijpen.
Niet de enige strijd
En dit is niet eens de enige juridische aanval op de meerwaardebelasting. Eerder stapten al particuliere beleggers naar het hof, onder meer over:
- buitenlandse banken die de taks niet kunnen inhouden
- retroactieve toepassing van de wet
- en de manier waarop kosten niet aftrekbaar zijn
Kort gezegd: iedereen lijkt de wet anders te lezen, behalve de wet zelf.
Ondernemen in België: risico nemen, maar niet te veel graag
De ironie is moeilijk te missen. Politiek gezien wil men ondernemerschap stimuleren. Fiscaal gezien wordt het vervolgens netjes in categorieën geperst die vooral werken zolang je niet te hard groeit, te veel investeert of te creatief wordt met kapitaalstructuren.
Of anders gezegd: ondernemen is welkom. Maar alleen zolang het in het juiste vakje past.
En wie daaruit ontsnapt, mag straks eerst langs het Grondwettelijk Hof passeren.
(Foto: Didier Lebrun/Photo News)
