Politiek houdt koppig vast aan 1 januari voor meerwaardebelasting.
De federale ploeg houdt vast aan 1 januari 2026 als startdatum voor de meerwaardebelasting. Dat gebeurt ondanks het feit dat de wet pas later volgend jaar door het parlement geraakt. Dat leek juridisch onmogelijk, — banken die een belasting moeten inhouden zonder wettelijke basis — maar niet voor het Arizona-clubje. Zij komen met een politiek handigheidje - zo lezen we in ‘De Tijd’ - en lossen een en ander op met een overgangsconstructie die zelfs door specialisten als “creatief, maar risicovol” wordt bestempeld.
De kern van het probleem is eenvoudig. De meerwaardebelasting wordt technisch geïnd via de roerende voorheffing. Die moet in principe al vanaf nieuwjaarsdag door banken aan de bron worden ingehouden. Alleen: zonder gestemde wet kan dat niet. Toch heeft minister van Financiën Jan Jambon een regeling in elkaar gezet waardoor de belasting retroactief kan worden toegepast, zodra het parlement de wettelijke basis heeft goedgekeurd.
Hoe de overgang werkt
Verkopen tussen 1 januari en de uiteindelijke inwerkingtreding van de wet worden niet automatisch belast. Alleen wie de bank expliciet vraagt om de taks toch al af te houden, krijgt een inhouding aan de bron. Zodra de wet in voege gaat, wordt die logica omgedraaid: banken vragen dan standaard of de klant kiest voor opt-in (bank houdt taks in) of opt-out (klant regelt het zelf via de aangifte).
Anonimiteit op de helling
Die constructie heeft een opvallende keerzijde. In het klassieke systeem geeft de belegger zijn anonimiteit enkel op wanneer hij bewust kiest voor opt-out. In de overgangsregeling gebeurt exact het omgekeerde: anonimiteit verdwijnt automatisch, tenzij de klant zelf opt-in vraagt. Fiscale experten waarschuwen dat daarmee een fundamenteel principe wordt omgedraaid. In 2026 dreigen beleggers zo onbedoeld hun anonimiteit te verliezen, zeker wanneer banken de vrijwillige dienstverlening niet tijdig kunnen aanbieden of wanneer meerdere rekeninghouders niet bereikbaar zijn.
Gelijke behandeling?
Dat alles kan volgens juristen uitmonden in ongelijke behandeling tussen belastingplichtigen — wie toegang heeft tot opt-in blijft anoniem, wie dat niet heeft, verliest die bescherming. Een mogelijke schending van het gelijkheidsbeginsel hangt boven de markt.
Daarnaast geldt dat wie een beroep wil doen op de vrijstelling van 10.000 euro meerwaarde sowieso verplicht is die via de aangifte aan te vragen. Wie dus via opt-in anoniem blijft, kan die vrijstelling niet benutten.
Politieke koppigheid
Volgens fiscalisten had de regering deze juridische gymnastiek kunnen vermijden door de belasting simpelweg pas in te voeren wanneer de wet gepubliceerd is. Maar politiek blijkt dat niet bespreekbaar. De meerderheid houdt vast aan 1 januari, ook al vereist die keuze een reeks technische noodgrepen die het systeem nodeloos complex maken — een terugkerend patroon in het dossier van de meerwaardebelasting.
(Foto: Philip Reynaers/ /Photo News)
