Jambon zet meerwaardebelasting op losse schroeven: stoere sprint wanneer het hem uitkomt, kruipend tempo zodra zijn eigen belangen spelen.
De federale regering wilde ze nog snel door duwen: vanaf 1 januari de nieuwe meerwaardebelasting innen, inclusief terugwerkende kracht. Maar nauwelijks een week na die forse aankondiging staat de stoere timing al te wankelen. Minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) laat nu onderzoeken of het überhaupt juridisch houdbaar is om die belasting in werking te laten treden zonder dat er een wet gestemd is.
Een klassiek Belgisch tafereel: wél ambitieuze deadlines communiceren, maar het fundament — de wet zelf — laten liggen in de overvolle lade van aanslepende begrotingsgesprekken.
De belasting die er is, maar toch ook niet echt is
Volgens de oorspronkelijke planning zou de Kamer nog vóór 31 december stemmen over de invoering van de meerwaardebelasting. Dat plan is intussen even levenloos als de begrotingsdiscipline zelf. Toch besliste de regering-De Wever vorige week om de taks per 1 januari in te voeren, mét terugwerkende kracht.
Die constructie oogt stoer, maar is juridisch een kaartenhuis. Zelfs binnen Jambons eigen kabinet klinkt het dat je weinig wint door een belasting te lanceren waarvan niemand zeker weet of die standhoudt.
De banken: operationele chaos verzekerd
Terwijl de regering politiek theater produceert, kijken de banken aan tegen het praktische werk. Zij moeten vanaf Nieuwjaar de taks aan de bron inhouden — een opdracht die in de huidige juridische mist onmogelijk is.
Bankenkoepel Febelfin is duidelijk: zonder wet, geen inhouding. De sector vreest “chaos”, “juridische onmogelijkheid” en vooral klanten die geen idee hebben welke regels nu gelden. Wanneer zelfs banken — niet meteen het toonbeeld van emotionele communicatie — aangeven dat ze klanten niets meer durven zeggen uit vrees voor verkeerde informatie, weet je dat het beleid zwalpt.
Administratieve overuren en politieke onderprestatie
Achter de schermen draaien IT-teams van de banken overuren om systemen aan te passen aan een belasting waarvan niemand weet wanneer ze ingaat, of ze verandert, of ze überhaupt rechtsgeldig is. Een insider verwoordt het in de krant ‘De Tijd’ als volgt: “Vraag dit aan een federale administratie en ze eisen twee jaar voorbereidingstijd. Maar wij moeten het ‘gewoon doen’ tegen Nieuwjaar.”
Ondertussen is de relatie tussen regering en bankensector verder bekoeld door een nieuwe aanvullende taks van 150 miljoen euro per jaar, opgelegd om de begroting te stutten. De meerwaardebelasting wordt door veel bankiers ervaren als de spreekwoordelijke druppel die het respectbekertje doet overlopen.
En Jambon? Rennen, strompelen, kruipen— afhankelijk van voor wie het is
Het patroon is inmiddels bekend. Wanneer het over ambitieuze fiscale deadlines, stoere communicatie en symbolische daadkracht gaat, loopt Jambon sneller dan zijn eigen administratie kan volgen. Maar zodra juridische onderbouw, operationele verantwoordelijkheid of politieke consequenties in het vizier komen, wordt dat tempo behoorlijk trager. En wanneer het dan om zijn eigen posities en structuren gaat — denk aan het krampachtig verdedigen van de Senaat en de bijbehorende partijbelangen — wordt er probleemloos overgeschakeld naar kruipsnelheid.
Een belasting als symptoom van een dieper probleem
De trammelant rond de meerwaardebelasting toont opnieuw hoe politieke profilering in dit land primeert op degelijk bestuur. De regering wil fiscale bouwstenen leggen zonder fundering. Banken moeten een belasting innen die (voorlopig) niet bestaat. Burgers moeten vertrouwen op een systeem dat zelf niet weet wat het beslist.
En Jambon? Die illustreert perfect hoe Belgische politiek werkt: lopen als er applaus te verdienen valt, struikelen wanneer het complex wordt, kruipen zodra eigen belangen in de weg staan.
(Foto: Bert Van Den Broucke/ /Photo News)
