We dachten dat we het allemaal mooi onder controle hadden: je stapte over van een klassieke benzineslurper naar een plug-in hybride, je deed een halfzachte poging om de planeet te redden, en je behield tegelijk de vrijheid om te tanken én te laden wanneer je dat zelf wilde. Een gulden middenweg. Je drukt niemand tegen de borst, ook Greta niet. Maar kijk, zelfs compromissen zijn tegenwoordig niet meer goed genoeg.
In Duitsland, en reken dus maar dat de rest van Europa volgt, ligt een plan op tafel dat in essentie zegt: “Laad je niet genoeg? Dan gaat je auto in straf.” Jawel. Geen boete. Geen belerende sticker op je achterruit. Nee: je wagen verliest motorvermogen tot je vooruitgaat alsof je via de drive-in van een rusthuis probeert te ontsnappen. Het is autorijden in ‘slow motion’, een mechanische walk of shame, omdat Big Brother vindt dat je batterij niet vol genoeg zit.
Dit idee komt niet van een verwarde kabinetsmedewerker met te weinig CO₂ in zijn brein, maar van de VDA: de machtige Duitse autolobby. De club die normaal gezien de benzinemotor beschermt alsof het een panda in uitsterven is. Maar als je uitstootdoelstellingen belooft die je enkel haalt op papier en niet op straat, dan moet je trucjes beginnen verzinnen. En dus is het plan: obligate oplaad-dwang. Zo kan men blijven beweren dat plug-ins ‘lage uitstoot’ hebben, ook al klopt dat vooral in folders en presentaties.
Want ja, de waarheid die niemand graag luidop zegt: in de praktijk stoten veel PHEV-rijders vijf keer meer CO₂ uit dan opgegeven. Niet omdat de technologie slecht is, maar omdat mensen nu eenmaal mensen zijn. De meesten laden wanneer het uitkomt. En soms komt het gewoon níét uit, omdat alle laadpalen al bezet zijn door half opgeladen lease-Tesla’s die hun bestuurders achterlieten op zoek naar falafel.
Maar in plaats van het probleem op te lossen door meer laadpalen te zetten, kiest men dus voor een ‘whip and chain’-aanpak: het gaspedaal vier niveaus degraderen en hopen dat je de volgende keer braaf inplugt, zoals een hond die terugkeert naar zijn voederbak omdat het baasje fluit.
Het idee dat een overheid of lobbyclub kan beslissen hoe snel jij mag rijden afhankelijk van je gehoorzaamheid? Dat is geen mobiliteitsbeleid meer. Dat is gedragscontrole.
Het meest ironische van allemaal: jarenlang werden plug-ins aangeprezen als dé verstandige stap. Subsidies, lagere belastingen, applaus van de buren met zonnepanelen. En nu straks wellicht diezelfde overheid zegt: “Wel, we gaan je verplichten dat ding ook effectief te gebruiken zoals het bedoeld was. Anders gaat de kraan dicht.”
Hoeveel controle kan een mens verdragen voor hij denkt: “Weet je wat? Geef mij maar gewoon opnieuw een degelijke benzineauto, een gratis parkeerplaat en een Bicky Burger.”
Het is altijd hetzelfde liedje: wie braaf meedoet met de nieuwste groene hype, eindigt dubbel gestraft. Eerst betaal je extra voor een plug-in hybride. En zodra je hem hebt, behandelen ze je alsof je een stout kind bent dat zijn speelgoed moet delen.
Er zit een grens tussen klimaatbeleid en vrijheidsbeperking. En die grens staat nu blijkbaar op een laadpaal.
