Wie door de mist van de dagelijkse bombardementen in het Midden-Oosten kan kijken, ziet een kinderlijk eenvoudig geopolitiek patroon verschijnen. De gevolgen zijn wel uitermate negatief voor Oekraïne en Europa.
Rusland levert inlichtingen aan Teheran, maar doet eigenlijk het minimale in Iran en Trump heeft die boodschap begrepen. Hij heeft door dat de Russen Teheran niet voluit steunen. Ze lieten eerder ook al Venezuela vallen.
Dat heeft een nadelig effect op Oekraïne. De Finse president zei tijdens een bezoek aan Londen dat hij geloofde dat de oorlog in het Midden-Oosten "de aandacht wegneemt, denk ik, van de vredesonderhandelingen in Oekraïne" terwijl de economische en militaire positie van Rusland is versterkt.
Door Venezuela en Iran aan Trump over te laten, kan Poetin vrij manoeuvreren in Oekraïne en in hun invloedssfeer. Moskou heeft bovendien het mondiale zuiden tegen het Westen opgezet, te beginnen met Afrika.
Volgende stap voor de VS: Cuba. Ook hier zal Poetin niet ingrijpen, hoewel het zeker een symbooldossier is voor de Russen. We hebben in onze analyse bewust de rol van China weggelaten. Dat levert een bijkomende complexiteit op.
Grote beschermer en betaler kwijt
Een belangrijk element in die geopolitieke verschuiving is dat we de VS als grote beschermer en betaler kwijt zijn. De meeste Europese politici hebben dat vandaag nog steeds niet door. Het is dan ook een groot verschil met de politiek van Ronald Reagan in de jaren 80.
Steven Sokol, voorzitter van de American Council on Germany, zei het onlangs zo in Der Spiegel: “We zien nu dat Donald Trump niet de uitzondering was op de normale staat. Het was Joe Biden. Sommigen beweren dat hij de laatste echte trans-Atlanticist was. (…) Biden was de laatste Amerikaanse president die echt nog gevormd werd door de Koude Oorlog. Trump is ongeveer even oud als zijn voorganger, maar werd anders gesocialiseerd. Voor de nabije toekomst zullen we geen Amerikaans staatshoofd hebben dat zoveel geeft om de trans-Atlantische relatie. Het Amerikaans-Europese partnerschap gaat een nieuwe fase in met Trump. Dit is meer dan pure nostalgie.“
