Eén van de Russische eisen ten aanzien van Oekraïne is dat er nieuwe verkiezingen komen. Ook de Amerikanen staan daar achter. Pro-Russische schrijfkoren op sociale media juichen al dat Zelensky de baan zal moeten ruimen. De theorie aan Russische kant is dat de Oekraïners de oorlog moe zijn, en dat zij dus zullen kiezen voor een kandidaat die coulanter zal zijn tegenover Russische eisen. Really? Mis poes.
Zelensky geldt in Oekraïne als een tegenstander van Rusland, maar is verre van een havik. Zijn twee grootste tegenkandidaten, generaal Valerii Zaloezjny – nomen est omen – en de Oekraïense 007-baas Kyrylo Boedanov, zijn dat wel. Beiden hebben een zeer belangrijke rol gespeeld in deze oorlog. Het is een evidentie dat zij hun mannen, die zich ongelofelijk hebben opgeofferd voor het vaderland, niet in de steek zullen laten door een stuk daarvan aan de gehate Russen te geven.
Zaloezjny is een populaire generaal die niet bang was om keihard op te treden tegen de Russen. Momenteel is hij ambassadeur in Londen, maar zijn zogenaamde “ballingschap” heeft nauwelijks aan zijn populariteit geknaagd. Integendeel zelfs: hem op een zijspoor zetten heeft hem alleen maar meer aanzien gegeven. Er is geen haar op zijn kortgeschoren hoofd dat eraan denkt om veel toegevingen te doen aan Rusland. Voor hem is de inzet van technologie en een veelheid aan wapensystemen de beste manier om de Russen een toontje lager te laten zingen. Hij verzette zich openlijk tegen “haastige” onderhandelingen en wantrouwt de Amerikanen.
Boedanov is een even grote hardliner. De legende wil dat hij als kind in een vat botox is gevallen, waardoor zijn gezicht vrijwel uitdrukkingloos is. Zonder verpinken heeft hij aangekondigd dat alle Russen die verantwoordelijk zijn voor de gruwelijkheden in Oekraïne zullen worden opgejaagd over de hele wereld. Hij is mede-auteur van een aantal gedurfde acties tegen Rusland en draait er zijn hand niet voor om de “licence to kill” ook in de praktijk te brengen. Vandaag zit Boedanov mee aan de onderhandelingstafels. Hij is voorzichtig optimistisch, maar wel vanuit het uitgangspunt dat eventuele akkoorden voordelig moeten zijn voor Oekraïne en gepaard moeten gaan met stevige veiligheidsgaranties.
Bij de outsiders zijn er Denys Prokopenko, commandant van het 1ste Azov-korps, en Yulia Svyrydenko, mogelijk de eerste vrouwelijke premier van Oekraïne. Het hoeft geen betoog dat Prokopenko, met zijn Azov-achtergrond, het bloed van de Russen kan drinken. Svyrydenko komt uit de Zelensky-stal en is vooral begaan met de uitbouw van de binnenlandse productie van eigen wapens.
Mogelijke Russischgezinde kandidaten maken volstrekt geen kans. Ze zitten ofwel in de gevangenis op verdenking van hoogverraad — dat gaat zo in oorlogstijd — ofwel leven ze in ballingschap in het buitenland. Bovendien heerst er in Oekraïne een bijzonder sterk anti-Russisch sentiment. Tegenover de helden van deze oorlog maken pro-Russische figuren simpelweg geen schijn van kans.
De Russische propaganda, gesteund door westerse spreek- en schrijfkoren, leeft nog altijd met de naïeve gedachte dat de Oekraïners de oorlog beu zijn en daarom bereid zouden zijn tot verregaande onderwerping aan Poetin. Ja, de Oekraïners zijn de oorlog beu. Maar nee, ze zijn totaal niet bereid tot verregaande toegevingen — laat staan onderwerping. Land afstaan is daarbij een absolute rode lijn, zelfs al gaat het maar om een halve morzel.
Wie de Oekraïense mentaliteit een beetje kent, weet dat dit een bijzonder koppig volk is, snel heetgebakerd en niet geneigd om te buigen. Elke bom die Poetin op Oekraïens grondgebied dropt, veroorzaakt meer woede. Meer vermoeidheid ook, maar vooral meer woede. De stunt van het Kremlin om op kerstdag in Tsjerkasy 150 graven aan stukken te bombarderen zal daar allerminst bij helpen. Als Zelensky de verkiezingen zou verliezen, dan zal dat niet zijn omdat hij te hard is, maar omdat hij te zacht is voor Poetin en te veel het slaafje van Trump uithangt.
Intussen gelooft men in Moskou nog altijd dat er een grote groep Russischtalige Oekraïners zal opstaan die de Russische militairen met open armen zal ontvangen. Het is dezelfde illusie die de Russen ertoe bracht om in 2022 de “Speciale Militaire Operatie” te starten. Drie dagen zou het duren voor Russische tanks met confetti en slingers zouden worden onthaald in Kyiv. Die overtuiging leeft nog altijd — tegen beter weten in — dat Russischtaligen kunnen worden gemobiliseerd om een nieuwe Yanukovitsj te verkiezen.
In werkelijkheid hebben zowat alle Russischtalige Oekraïners die ik ken hun sympathie voor Poetin ingeruild voor regelrechte haat. Ze blijven Russisch spreken, maar waag het niet hen nog Russen te noemen.
Natuurlijk hopen de Russen het land te destabiliseren via verkiezingen. In Rusland gelooft men immers dat dictatuur de beste garantie is voor stabiliteit. Men denkt dat electorale strijd tot verdeeldheid zal leiden en dat de legerleiding daardoor fouten zal maken. Wel, laat hen dat vergeten. Elk van de potentiële kandidaten heeft meer dan genoeg ervaring om samen met de legerleiding te zorgen dat het Oekraïense leger blijft functioneren — ook tijdens verkiezingen.
Ook zonder dictator kan een oorlogsmachine zoals het Oekraïense leger en de bijhorende oorlogsindustrie blijven draaien.
Alles bij elkaar is de eis om verkiezingen vooral symbolische propaganda. Zonder verkiezingen kan men Zelensky gemakkelijk afschilderen als een dictator — een belachelijke hyperbool van projectie, maar eentje die wel werkt bij westerse Poetin-adepten. Zij scheppen er genoegen in Zelensky af te schilderen als de baarlijke duivel. Maar hun acties zouden er wel eens toe kunnen leiden dat hun geliefde dictator in Moskou zelf met steeds meer tegenstand zal worden geconfronteerd.
