Waarom onze staatsomroep panikeert nu ergens anders de leugens wél worden aangepakt. Het was enkele dagen geleden smullen bij de openbare omroep. De BBC ontslaat twee mensen omdat journalisten een toespraak van Donald Trump knipten en plooiden tot een compleet andere boodschap. Wereldwijd noemen ze dat ‘manipulatie van nieuws’. Alleen bij de VRT noemen ze dat blijkbaar een ‘banale fout’. En erger nog: ze vinden het angstaanjagend dat de daders ontslagen zijn, omdat ze het ‘nieuws’ naar hun eigen hand hadden gezet.
Volgens de VRT is het schokkend en zorgwekkend dat een openbare omroep verantwoordelijkheid neemt wanneer de waarheid doelbewust vervalst wordt. Het artikel leest zo’n beetje alsof een kruimeldief verontwaardigd is dat hij niet langer gratis chocolade mag meenemen.
De redenering is simpel: als de BBC niet meer straffeloos mag liegen, dan kunnen Vlaamse redacties straks misschien ook niet meer ongehinderd aan halffabricaten sleutelen. Het zou zomaar kunnen dat nieuws eindelijk weer nieuws moet worden in plaats van een ideologisch sausje. En dat, welja, dat is natuurlijk een ramp voor wie gewend is dat het andersom mag.
Want de VRT zegt dat de BBC in een crisis van zelfvertrouwen zit. Maar wie hier werkelijk in crisis zit, is onze eigen staatsomroep, die plots beseft dat er redacties bestaan die fouten toegeven én consequenties trekken.
Tijdens corona zagen we dat al: framing boven feiten
Het artikel probeert wantrouwen weg te wuiven als ‘gif dat in redacties sluipt’. Alsof wantrouwen uit het niets ontstaat, en niet omdat vele media tijdens de coronaperiode liever het politieke narratief volgden dan de werkelijkheid.
Destijds moest iedereen geloven dat het coronavirus per se van een vleermuis kwam. Dat was afgesproken werk. Dat het ondertussen in bijna heel de wereld wordt aangenomen dat het wél uit een labo kwam, wordt hier nog altijd als ‘complot’ weggezet. Dat hele periodes vol paniek, overdreven modellen en selectieve framing achteraf gewoon fout bleken, daar hoort je bij de VRT uiteraard nooit excuses over.
Wie toen kritische vragen stelde, was gevaarlijk, ongeïnformeerd extreemrechts of gewoon oerdom.
Vandaag blijkt dat veel van die vragen gewoon terechte vragen waren, en dat heel wat ‘complottheorieën’ de waarheid waren.
Maar goed: excuses zijn voor gewone mensen. Niet voor gesubsidieerde wereldverbeteraars.
“Journalisten moeten tegen een stootje kunnen”… maar vooral niets terugkrijgen
Het stuk op de VRT fulmineert dat het ‘gevaarlijk is voor de democratie’ als journalisten te veel kritiek krijgen. Maar de echte zorg van de openbare omroep is niet geweld, niet polarisatie…
maar het risico dat zijzelf ooit eens onder het vergrootglas komen te liggen.
De VRT schrikt bij het idee dat ook hier iemand zou zeggen:
“Ho, dat knip- en plakwerk, dat mag eigenlijk niet.”
“Ho, dat selectief informeren is misschien niet zo neutraal.”
“Ho, die framing is misschien niet helemaal toevallig.”
Want stel je voor dat waarheid opnieuw het hoogste criterium wordt.
Dan zou de journalistiek plots moeten werken zoals de journalistiek bedoeld is. En dat, zo lijkt het, vinden sommige redacties pas echt ondraaglijk.
De echte crisis is niet bij de BBC, maar bij ons
De BBC maakte een fout, ontdekte de fout, erkende de fout en pakte de fout aan. Dat heet: volwassenheid.
De VRT zag dezelfde fout… en schreef een klaagzang over hoe oneerlijk het is dat je niet meer ongestraft mag knoeien.
De ironie kan met de lepel uit de soep geschept worden. De openbare omroep verdedigt eigenlijk het idee dat journalistiek moet mogen kiezen hoe er met de ‘waarheid’ geknoeid wordt, zolang het maar allemaal politiek-correct blijft. En als de echte werkelijkheid daar niet in past, dan zijn dat “banale fouten”. Tot iemand in Londen bewijst dat het wel degelijk fouten met gevolgen zijn.
