Vlaanderen krijgt opnieuw televisie over alles: van bizarre uitdagingen en moordzaken tot racen, reality en vijf duo's die hun laatste euro in een restaurant steken. VRT en VTM pakken uit met een stevig najaar, maar achter die overvloedige programmering schuilt een groter probleem: wie zit er vandaag nog braaf te wachten tot zijn favoriete programma begint?
De televisieoorlog is terug.
Alleen staat de televisie zelf niet meer centraal.
VRT heeft dit najaar onder meer Is ’t gelukt?, De laatste lach, Time, De twaalf – De botoxmoorden en Start to race klaarstaan. De twaalf is zelfs meteen volledig als boxset op VRT MAX te bekijken.
VTM gooit daar vanaf 6 oktober Mijn Restaurant tegenaan, met vijf duo’s die in Gent, Oostende, Hasselt, Halle en Mechelen een restaurant uit de grond stampen.
En dan is er nog Play, waar op 5 oktober een nieuw seizoen van De Slimste Mens ter Wereld begint, plus Streamz, Netflix, Disney+, YouTube en de rest van het digitale circus.
Iedereen wil uiteindelijk hetzelfde stukje van je dag: het moment waarop de smartphone eindelijk even opzijgaat en je hersenen bereid zijn zich ergens langer dan dertig seconden mee bezig te houden.
Succes daarmee.
VRT trekt alle registers open
VRT zet dit najaar sterk in op vertrouwde formats, nieuwe fictie en programma’s die vooral moeten bewijzen dat televisie nog altijd collectieve verhalen kan maken.
Sven de Leijer opent met Is ’t gelukt?, er is de tragikomische De laatste lach, Time brengt relationele chaos en De twaalf – De botoxmoorden gooit een nieuwe moordzaak voor een jury. In Start to race worden twaalf gewone Vlamingen in vier maanden klaargestoomd tot racepiloten.
Het is een opvallend klassieke televisiemix: emotie, competitie, bekende koppen, spanning en mensen die dingen doen waarvan je zelf waarschijnlijk liever vanuit de zetel getuige bent.
VRT weet bovendien dat het programma niet noodzakelijk meer op het moment van uitzending bekeken wordt. Daarom staat veel content meteen of snel op VRT MAX, waar de kijker zelf beslist wanneer het televisiemoment begint.
Dat lijkt een detail, maar het is een fundamentele verandering.
De zender bepaalt steeds minder wanneer je kijkt. De kijker bepaalt wanneer hij zin heeft.
VTM haalt de restaurantoorlog opnieuw uit de koelkast
Vanaf 6 oktober trekt VTM met Mijn Restaurant opnieuw de horecakaart. Vijf duo’s openen een zaak in vijf steden en moeten niet alleen lekker koken, maar ook personeel, klanten, financiën en de jury overleven.
Het format is bijna ouderwets in zijn eenvoud en precies daarom nog altijd televisie: mensen krijgen een droom, een deadline en een gigantisch probleem.
Bovendien kun je de restaurants zelf bezoeken. De kijker hoeft dus niet alleen vanuit de zetel te oordelen, maar kan letterlijk aan tafel schuiven.
Televisie wordt zo een verlengstuk van het echte leven, en omgekeerd.
Alleen zit niemand meer op één plek
De Vlaming kijkt nog altijd televisie, maar steeds minder volgens het oude ritme van “wat is er vanavond op?”
Een aflevering van De twaalf kan op VRT 1 bekeken worden, later op VRT MAX, een fragment verschijnt op sociale media en voor je het weet zit dezelfde kijker een halfuur later op YouTube naar iemand te kijken die uitlegt waarom Romeinse soldaten geen broek droegen.
Streaming heeft het televisiekijken niet afgeschaft.
Het heeft het versnipperd.
Netflix hoeft geen uurrooster te respecteren. YouTube heeft geen primetime. TikTok heeft zelfs geen programma's nodig. Een kat die van een kast valt is tegenwoordig voldoende concurrentie voor een fictiereeks van enkele miljoenen euro's.
Alles concurreert met alles.
De echte strijd speelt zich dus buiten het scherm af
Daarom is de najaarsprogrammering van VRT en VTM meer dan alleen een lijstje nieuwe programma’s. De zenders proberen opnieuw iets te creëren wat streaming moeilijker kan leveren: een gedeeld televisiemoment.
Mijn Restaurant werkt omdat mensen erover kunnen praten, de restaurants kunnen bezoeken en elkaar kunnen vertellen wie volgens hen compleet door de mand gaat vallen.
De Slimste Mens heeft dezelfde sociale reflex, met memes, fragmenten en discussies die zich vaak buiten de uitzending afspelen. En programma’s als De twaalf moeten ervoor zorgen dat je niet alleen kijkt, maar ook de volgende dag wilt weten wat anderen ervan vonden.
Dat is de nieuwe televisie: niet noodzakelijk het programma dat je het liefst bekijkt, maar het programma waarover je niet helemaal buiten de conversatie wilt vallen.
De zetel is nog vrij
De grote televisieoorlog gaat daarom niet meer over VRT tegen VTM.
Die twee vechten samen met Play, Netflix, Streamz, YouTube, TikTok, Instagram en zowat iedere andere app op je telefoon om hetzelfde schaarse goed: je aandacht.
Vroeger moest een programma beter zijn dan wat er op de andere zender liep.
Vandaag moet het interessanter zijn dan een Netflix-serie, een YouTube-video, 38 WhatsApp-berichten, drie Instagram-reels en iemand op TikTok die in zestig seconden uitlegt waarom je je vaatwasser al je hele leven verkeerd inlaadt.
Het scherm hebben ze allemaal al.
Nu nog de kijker.
