22 miljoen weg, iedereen verrast behalve de fraudeurs.
België is een land waar je voor een verkeerd ingevuld parkeerformulier sneller problemen krijgt dan voor een internationale fiscale megafraude. Dat gevoel blijft toch hangen na een hallucinant dossier waarover De Tijd schrijft: twee Amerikaanse zakenmannen slaagden erin tientallen miljoenen euro’s uit de Belgische staatskas te trekken.
Jerôme L. en Matthew S. deden jarenlang alsof ze gigantische pakketten Belgische aandelen bezaten. Niet een paar aandelen van een lokale bakkerij, maar miljarden aan beursgenoteerde bedrijven. Alleen: die aandelen bestonden voor hen vooral op papier. Net als de dividenden. Net als de pensioenfondsen waarmee ze schermden. Maar de terugbetalingen van de Belgische fiscus? Die waren wél echt.
De Belgische fiscus als pinautomaat
Het systeem was tegelijk ingewikkeld én gênant simpel. De Amerikanen richtten nep-pensioenfondsen op in de Verenigde Staten. Daarmee deden ze alsof ze recht hadden op terugbetaling van Belgische roerende voorheffing via internationale belastingverdragen.
In mensentaal: ze vroegen belastingen terug op dividenden die ze nooit kregen van aandelen die ze nooit hadden gekocht.
En België? Dat betaalde gewoon.
Volgens het arrest vloeide uiteindelijk liefst 22,8 miljoen euro uit de Belgische staatskas richting het netwerk. Geld van de belastingbetaler dus. Jouw geld. Ons geld. Geld waarvoor zelfstandigen kapot worden gecontroleerd en werknemers tot op de laatste euro belastingen betalen.
Alles fake, behalve het geld
De constructie was zo absurd dat ze bijna bewondering oproept. De zogenaamde pensioenfondsen hadden amper middelen. Er waren geen echte transacties. Geen echte investeringen. Geen echte economische activiteit.
Maar er waren wél indrukwekkende documenten, ingewikkelde financiële schema’s en een bank die het geheel een geloofwaardig sausje gaf.
En daar loopt het in België blijkbaar nog altijd fout: zodra fraude genoeg Engelstalige vaktermen bevat en via een internationale financiële instelling passeert, lijkt iedereen spontaan zijn gezond verstand kwijt te raken.
CumEx: de legale oplichting die nét illegaal genoeg bleek
Wie het dossier volgt, kent de term ondertussen: CumEx. De fameuze “duivelse geldmachine” waarmee financiële spelers jarenlang Europese staten leegzogen via fiscale achterpoortjes, schimmige aandelenconstructies en administratieve mistbanken.
Het Verenigd Koninkrijk had België al in 2015 gewaarschuwd voor die praktijken. Maar zoals wel vaker in dit land duurde het nog jaren voor de wetgeving werd aangepast.
Resultaat? Volgens eerdere schattingen kostten dergelijke constructies België meer dan 200 miljoen euro.
Tweehonderd miljoen.
Dat is ongeveer het moment waarop een doorsnee Belg zich begint af te vragen waarom hij eigenlijk nog braaf belastingen betaalt terwijl internationale financiële acrobaten de staatskas behandelen als een all-you-can-eatbuffet.
Twee jaar cel… met uitstel
En dan komt natuurlijk het klassieke Belgische slothoofdstuk: de straf.
De twee Amerikanen kregen twee jaar cel. Met uitstel.
Waarom? Omdat de procedure te lang duurde. De “redelijke termijn” was overschreden. Ook dat is stilaan een vaste waarde geworden in grote financiële dossiers: eerst jarenlang procederen, dan vaststellen dat het allemaal veel te lang aansleepte, en uiteindelijk quasi symbolische straffen uitdelen.
Ondertussen draait de Belgische belastingbetaler gewoon verder op voor de factuur.
België blijft het braafste jongetje van de fiscale klas
Het meest hallucinante aan dit dossier is misschien nog hoe kwetsbaar België blijft voor dit soort georganiseerde financiële roofbouw. Drugscriminelen wassen hier geld wit via vastgoed en horeca. Internationale fraudeurs sluizen miljoenen weg via schimmige beursconstructies. En de overheid? Die reageert meestal pas jaren later, met nieuwe regels, commissies en veel persberichten.
Maar het geld is dan al lang verdwenen.
En ergens in New York of Dubai zit vermoedelijk alweer iemand naar België te kijken zoals inbrekers naar een huis zonder alarmsysteem.
(Foto: Shutterstock)
