Er zijn vonnissen die je leest en meteen weer vergeet. En er zijn er die blijven hangen omdat ze iets blootleggen dat je eigenlijk niet wil zien. Dit is er zo één. Want achter alle grote woorden en simplistische krantenkoppen schuilt een redenering die veel verder gaat dan deze ene zaak. Een redenering die neerkomt op iets bijzonder ongemakkelijks: dat niet iedereen nog op dezelfde manier als slachtoffer wordt bekeken. Dat je verleden plots begint mee te spelen. Niet als achtergrond, maar als argument. En dat verandert alles.
Er was eens… een gevallen pornokoning die voor de correctionele rechtbank zeven jaar cel kreeg voor de verkrachting van een resem vrouwen. Hij ging echter in beroep tegen deze uitspraak, en dat legde hem niet bepaald windeieren: hij werd namelijk vrijgesproken voor… verkrachting.
Bij Vlaanderens grootste krant knalden de champagnekurken. Hun grote held was vrijgesproken. Hij was immers onschuldig, net als hijzelf in hun krant altijd had geroepen. De ‘slachtoffers’ kwamen één voor één voor een pornocasting en ze wisten dus donders goed waar ze aan begonnen, en wat er van hen verlangd zou worden. Volwassen mensen die vrijwillige keuzes maakten dus.
Alleen wringt het. Want wie dieper kijkt, wie effectief leest wat er in het dossier en het arrest staat, botst op redeneringen die een pak minder comfortabel zijn. Redeneringen die niet zozeer zeggen dat alles vrijwillig was, maar wel dat bepaalde dingen… blijkbaar minder zwaar doorwegen. Dat sommige situaties anders worden beoordeeld, afhankelijk van wie je bent en wat je in het verleden gedaan hebt. En daar duikt plots een element op dat alles kantelt: OnlyFans.
Niet één keer, niet één slachtoffer, maar meerdere keren wordt verwezen naar het feit dat vrouwen ooit actief waren op dat platform. Alsof dat detail plots mee bepaalt hoe hun verhaal moet gelezen worden. Alsof dat verleden een soort filter wordt waardoor hun ervaring anders wordt geïnterpreteerd.
En dan kom je uit bij verhalen die bijzonder moeilijk te rijmen vallen met dat eenvoudige frame van “ze wisten waar ze aan begonnen”.
We nemen dit als voorbeeld. Een jonge vrouw neemt deel aan een wedstrijd waarbij ze een fotoshoot kan winnen. Geen erotiek, geen verborgen agenda. Gewoon een stijlvolle shoot, iets waar je als jonge vrouw trots op kan zijn. Die wedstrijd staat gewoon publiek: iedereen kan zien wie meedoet. Kort daarna wordt ze gecontacteerd door een man die zich voordoet als CEO. Iemand met connecties, iemand die deuren kan openen. Hij dringt erop aan dat ze zo snel mogelijk langskomt om alles te bespreken.
Wat begint als een kans, eindigt in een afgesloten appartement op de hoogste verdieping van een gebouw in Genk. Ze krijgt een koffie aangeboden. Die smaakt vreemd. Niet veel later voelt ze zich ijl, alsof haar lichaam en hoofd niet meer helemaal meewerken. Terwijl zij probeert te begrijpen wat er gebeurt, blijft hij praten. De fotoshoot waar het allemaal om begonnen was, verdwijnt volledig naar de achtergrond.
In de plaats komt een veel groter verhaal. Hij begint over internationale carrières, over catwalks in Milaan en Parijs, over covers van Vogue. Hij kan haar zelfs binnen krijgen bij Victoria’s Secret. Hij schildert een toekomst die plots veel groter is dan wat zij ooit had verwacht. Hij zou dat allemaal kunnen regelen. Hij, de man met de connecties. Hij, de sleutel tot een wereld waar zij alleen maar van kon dromen.
Maar daar staat iets tegenover. Ze moet haar kleren uitdoen. Daar. Op dat moment. Met hem naar bed. Ze zit alleen met hem in dat appartement, ’s avonds laat, hoog boven de straat. Hij is op dat moment de enige die controle lijkt te hebben. Zij voelt zich slecht, verward, en vooral bang. Met het gevoel dat dit fout zal aflopen als ze niet doet wat er van haar gevraagd wordt.
En dus doet ze het. Niet omdat ze dat wil. Niet omdat ze daarvoor gekomen is. Maar omdat ze denkt dat ze geen andere keuze heeft.
Het Antwerpse Hof van Beroep kijkt naar datzelfde verhaal en haalt er één element uit dat plots zwaar begint door te wegen. In het verleden had deze vrouw een OnlyFans-account. Ze had daar filmpjes op geplaatst. En dus, zo staat het er letterlijk en het arrest van het Hof, was de “erotische wereld” haar niet onbekend.
Lees dat nog eens. Want wat daar eigenlijk staat, is dat een verleden op een online platform plots meespeelt in hoe zo’n situatie wordt beoordeeld. Dat dat verleden suggereert dat zij had kunnen weten waar dit naartoe ging. Dat het idee van een zogenaamde “pornocasting” voor haar geen compleet onbekend terrein zou zijn geweest. Omdat ze ooit een OnlyFans-account had, had ze maar moeten weten dat het niet om een (deftige) fotoshoot ging, maar om een pornocasting.
En daar begint het echt te wringen. Want wat betekent dat concreet? Dat iemand die ooit seksuele content heeft gemaakt, anders moet reageren in een situatie waarin ze onder druk wordt gezet? Dat die persoon sneller moet doorhebben wanneer iets fout loopt? Dat er impliciet minder sprake kan zijn van misleiding of dwang, omdat er “ervaring” is?
Het is een redenering die niet alleen in deze ene situatie opduikt, maar in meerdere gevallen terugkomt. Telkens opnieuw wordt datzelfde element naar voren geschoven. Niet als detail, maar als iets dat mee bepaalt hoe het geheel wordt bekeken.
En plots wordt het beeld dat publiek werd geschetst een pak minder evident. Want dit gaat niet over vrouwen die “perfect wisten waarvoor ze kwamen”. Dit gaat over situaties waarin iemand ergens instapt met een bepaald idee, en terechtkomt in iets totaal anders. Waar beloftes verschuiven, waar druk wordt opgebouwd, waar angst een rol speelt. En waar achteraf wordt teruggegrepen naar het verleden van die persoon om te suggereren dat ze dat misschien had moeten zien aankomen.
Dat is geen detail. Dat is een fundamentele verschuiving. Want als dat de logica wordt, dan stel je een bijzonder ongemakkelijke vraag. Niet over deze zaak alleen, maar over het principe erachter.
Vanaf wanneer zorgt je verleden ervoor dat je minder bescherming krijgt? En misschien nog belangrijker: wie beslist waar die grens ligt?
