Druk om uitgeprocedeerde asielzoekers effectief terug te sturen neemt toe.
Het Europees Parlement heeft een belangrijke stap gezet richting een strenger Europees terugkeerbeleid voor mensen die geen recht hebben op asiel of verblijf in de Europese Unie. In de commissie Binnenlandse Zaken stemde een meerderheid van de parlementsleden voor een hervorming die ervoor moet zorgen dat afgewezen asielzoekers ook daadwerkelijk worden teruggestuurd.
De cijfers tonen waarom het debat zo gevoelig ligt. Vandaag wordt slechts ongeveer 20 procent van de terugkeerbesluiten effectief uitgevoerd. Met andere woorden: vier op de vijf mensen die volgens de regels de EU moeten verlaten, blijven uiteindelijk toch.
Meer druk op uitgeprocedeerde asielzoekers
De voorgestelde hervorming bevat verschillende maatregelen om dat probleem aan te pakken. Zo komt er een juridisch kader voor zogenaamde terugkeerhubs: centra buiten de Europese Unie waar afgewezen asielzoekers tijdelijk kunnen worden opgevangen in afwachting van hun terugkeer naar het land van herkomst.
Daarnaast voorziet het voorstel strengere regels voor mensen die weigeren het grondgebied te verlaten. Lidstaten zouden meer mogelijkheden krijgen om detentie toe te passen en langere inreisverboden op te leggen. Ook wordt het mogelijk dat EU-landen elkaars terugkeerbesluiten automatisch erkennen, zodat uitgeprocedeerde asielzoekers zich niet langer eenvoudig naar een andere lidstaat kunnen verplaatsen.
Politieke breuklijn in het parlement
De stemming toont tegelijk de groeiende politieke spanning rond migratie in Europa. Het voorstel werd goedgekeurd dankzij een meerderheid waarin de centrumrechtse Europese Volkspartij steun kreeg van rechtse en conservatieve fracties.
Voorstanders zien het voorstel als een noodzakelijke correctie op een systeem dat volgens hen zijn geloofwaardigheid heeft verloren. Tegenstanders vrezen dat de maatregelen te ver gaan en dat sommige voorstellen — zoals het onderbrengen van gezinnen met minderjarige kinderen in terugkeerhubs — juridisch en ethisch problematisch zijn.
Migratie blijft Europees strijdpunt
De hervorming is nog niet definitief. Het parlement moet eerst onderhandelen met de lidstaten van de Europese Unie voordat de regels effectief kunnen worden ingevoerd.
Toch toont de stemming aan dat het politieke klimaat rond migratie in Europa duidelijk verschuift. Steeds meer partijen pleiten voor een strenger terugkeerbeleid, vooral omdat het huidige systeem er volgens hen niet in slaagt om uitgeprocedeerde asielzoekers daadwerkelijk te laten vertrekken.
De komende maanden zal moeten blijken of die politieke wil ook wordt omgezet in concrete Europese regels. Eén zaak staat alvast vast: het debat over migratie en terugkeer blijft een van de meest explosieve dossiers in de Europese politiek.
(Foto: Shutterstock)
