Geld maakt niet gelukkig, zeggen ze weleens. Bij Manchester City heeft het de voorbije jaren vooral voor veel prijzen gezorgd. Landstitels, peperdure sterren en Europese topavonden: de club uit Manchester groeide onder leiding van de steenrijke eigenaars uit tot een absolute grootmacht. Alleen hangt er boven die sportieve successen inmiddels een bijzonder donkere wolk. De financiële constructies waarmee City jarenlang zou hebben gewerkt, staan centraal in een van de grootste tuchtzaken uit de geschiedenis van het Engelse voetbal.
Een onafhankelijke commissie oordeelde dat Manchester City zich schuldig had gemaakt aan 114 van de 115 aanklachten. De club betwist de bevindingen en heeft beroep aangetekend. Een definitieve straf is nog niet bepaald. Maar de vraag die iedereen bezighoudt, is duidelijk: hoe hard durft de Premier League haar eigen goudhaantje aan te pakken?
Leroy Deltour volgt de Engelse competitie op de voet voor Play Sports en bespreekt die ook wekelijks in de podcast KICK&RUSH samen met Jelle Tack en Tim Wielandt. Voor P-magazine maakt hij uitzonderlijk tijd om dieper in te gaan op het dossier. En dat blijkt een stuk ingewikkelder dan simpelweg de geldkraan dichtdraaien.
Een miljard euro en een hoop lastige vragen
De aanklachten hebben betrekking op de periode tussen 2009 en 2018. Manchester City zou in die jaren financiële informatie verkeerd hebben voorgesteld en via sponsorconstructies meer financiële middelen hebben kunnen inzetten dan volgens de regels was toegestaan. Ook de naleving van de financiële voorschriften en de medewerking aan het onderzoek vormden belangrijke onderdelen van het dossier.
Volgens de bevindingen van de onderzoekscommissie was een groot deel van de onderzochte sponsorinkomsten uit Abu Dhabi niet rechtstreeks door de betrokken sponsors gefinancierd. Van ongeveer 1,11 miljard euro zou slechts 139,6 miljoen euro daadwerkelijk door die sponsors zijn betaald. Het resterende bedrag zou indirect afkomstig zijn van clubeigenaar sjeik Mansour.
Terwijl andere clubs hun uitgaven zorgvuldig moeten afwegen, bouwde City intussen aan een elftal vol wereldsterren. Denk maar aan Haaland, De Bruyne, Agüero en Kompany. De vraag is nu in hoeverre die sportieve opmars mogelijk werd gemaakt door financiële constructies die niet door de beugel konden.
Puntenaftrek, degradatie of een financiële tik op de vingers?
Een stevige geldboete zou voor een club met de financiële slagkracht van Manchester City misschien niet eens de grootste nachtmerrie zijn. Puntenaftrek zou sportief veel harder aankomen. En degradatie? Dat zou de voetbalwereld pas echt op zijn kop zetten. Voorlopig is het echter wachten op de definitieve uitkomst van de procedure.
Deltour pleit ervoor om de sanctie niet lukraak te bepalen. “De vraag die vaak terugkomt, is wat de ideale straf is. Die bestaat volgens mij niet.”
Hij verwijst daarbij naar Everton en Nottingham Forest, die eerder puntenaftrek kregen wegens overtredingen van de financiële regels. “Je moet kijken naar wat je bij Everton en Forest hebt gedaan. Die clubs kregen op basis van één seizoen een straf. Ik zou bij City ook per seizoen bekijken wat er is gebeurd.”
Volgens Deltour moet de straf vervolgens worden afgestemd op de vastgestelde overtredingen. “Je zou kunnen uitrekenen hoeveel puntenaftrek gerechtvaardigd was geweest in dat seizoen. Dat pas je dan toe. Het jaar daarna bekijk je opnieuw hoeveel de club de regels heeft overtreden en welke straf daarbij hoort.”
Een straf in schijven dus, in plaats van één gigantische sportieve atoombom. Of de Premier League die redenering zal volgen, is voorlopig koffiedik kijken.
Het Engelse voetbal is niet zo eensgezind als het lijkt
Buiten Engeland lijkt de redenering eenvoudig: wie de financiële regels overtreedt, moet worden gestraft. Maar wie denkt dat de Engelse voetbalfans allemaal met hooivorken achter Manchester City aanzitten, onderschat de onderlinge rivaliteiten.
Volgens Deltour speelt er in Engeland veel meer dan alleen de vraag of City de regels heeft geschonden. “Ik heb het gevoel dat de meningen in Engeland anders liggen dan in de buitenwereld. Wij onderschatten soms hoe onpopulair Arsenal, Manchester United en Liverpool bij andere supporters zijn.”
Bij een deel van de fans leeft het gevoel dat de traditionele topclubs de opmars van City liever zien verdwijnen. Deltour verwijst daarbij naar het idee van een ‘Rood Kartel’, waarbij de gevestigde clubs zoals hierboven vermeld worden gezien als een machtsblok dat zijn positie wil beschermen.
“Er zijn supporters die het gevoel hebben: kijk, het zijn weer die drie clubs die Manchester City proberen te saboteren. Dat betekent niet dat City de regels niet heeft overtreden. Maar er zitten veel meer nuances en lagen in dit verhaal.”
Dat maakt de discussie bijzonder gevoelig. De financiële feiten moeten worden beoordeeld, maar de rivaliteit tussen clubs kleurt onvermijdelijk hoe supporters naar de zaak kijken. “We moeten opletten dat we niet zomaar één mening op iedereen plakken. Je moet begrijpen hoe die rivaliteiten werken.”
“De spelers en supporters zijn de slachtoffers”
Moeten de titels uit de betrokken periode worden afgenomen? Het is een vraag die City-supporters liever niet horen, maar die bij een zaak van deze omvang onvermijdelijk op tafel komt.
Deltour is alvast geen voorstander van het schrappen van de prijzenkast. “Alleen de titels afnemen, daar zou ik tegen zijn. De doelpunten zijn immers gevallen. De spelers hebben de wedstrijden echt (faire) gespeeld en gewonnen.”
Hij maakt daarbij een duidelijk onderscheid tussen de prestaties op het veld en de financiële beslissingen achter de schermen. “Het is ook niet eerlijk om spelers van vandaag te straffen voor wat er zich achter de schermen heeft afgespeeld. De spelers waren niet op de hoogte van de praktijken. De spelers en de supporters zijn de slachtoffers.”
Dat betekent volgens hem niet dat Manchester City zomaar vrijuit moet gaan. Wel moet een sanctie rekening houden met wie verantwoordelijk was voor de mogelijke overtredingen. Een voetballer die een wereldgoal scoort, heeft daarom niet automatisch iets te maken met de financiële constructies van zijn werkgever.
“Het geld heeft mijn club mooier gemaakt”
Toch is het verhaal niet zwart-wit. De investeringen in Manchester City hebben niet alleen de ploeg veranderd, maar ook een impact gehad op Oost-Manchester. De omgeving van het stadion en het trainingscomplex onderging een grondige metamorfose, met nieuwe woningen en voorzieningen.
Deltour verwijst naar een City-supporter die hem ooit vertelde: “Het geld heeft mijn club mooier gemaakt. Zonder die buitenlandse investeerders hadden we misschien nooit het Agüero-moment gehad, geen Champions League gewonnen en geen Europese topavonden beleefd. Zonder die investeringen bestond City misschien nog wel, maar zag de club er waarschijnlijk helemaal anders uit.”
Dat is een belangrijk deel van de controverse. Voor sommige supporters hebben de investeringen hun club naar een niveau gebracht waar ze vroeger alleen van konden dromen. Voor andere voetballiefhebbers roept de zaak vooral de vraag op of iedereen in de Premier League wel volgens dezelfde financiële spelregels heeft gespeeld.
De vernieuwing van een buurt kan mogelijke financiële overtredingen uiteraard niet goedpraten. Maar de maatschappelijke impact van de club valt evenmin zomaar uit te wissen.
Wat als Agüero nooit had gescoord?
De geschiedenis van Manchester City hangt dan ook aan een reeks iconische momenten. De late goal van Sergio Agüero tegen Queens Park Rangers in 2012, de landstitel die op de laatste speeldag werd binnengehaald en de prestaties van De Bruyne en Kompany: ze zijn deel geworden van het collectieve geheugen van de supporters.
Sergio Aguero. Man City v QPR, 2012. Ultimate drama 🍿 https://t.co/CXQsDkHOPE
— Premier League (@premierleague) July 28, 2024
Maar wat als Steven Gerrard destijds niet was uitgegleden tegen Chelsea? Wat als Haaland voor Manchester United had gekozen? En wat als Agüero die bal niet tegen de netten had getrapt?
On this day: 2014 - Steven Gerrard let the title 'slip' away as Chelsea beat Liverpool 2-0 at Anfield. https://t.co/fyLmjxYZEm
— Chelsea Transfers (@CFCTransfers) April 27, 2016
Het zijn hypothetische vragen waarop niemand een sluitend antwoord heeft. Ze tonen wel hoe dun de lijn tussen sportieve geschiedenis en financiële realiteit soms is. Voor de buitenwereld kan de zaak een smet werpen op de successen van City. Voor supporters die de club al jaren volgen, verdwijnen de herinneringen niet zomaar.
De Premier League moet uiteindelijk een sanctie bepalen die recht doet aan de vastgestelde overtredingen en tegelijk de geloofwaardigheid van de competitie bewaart. Een eenvoudige opdracht wordt dat niet. De zaak raakt immers niet alleen aan de toekomst van Manchester City, maar ook aan de vraag hoe eerlijk de rijkste voetbalcompetitie ter wereld werkelijk is.
Deltour blijft voorzichtig wanneer het over de ideale oplossing gaat. “De ideale straf bestaat niet.” Wanneer die straf effectief wordt uitgesproken, is voorlopig nog onzeker.
Hopelijk komt er tegen het einde van het seizoen duidelijkheid, zodat Manchester City en de Premier League met een propere lei aan het seizoen 2027-2028 kan beginnen. Al is ‘proper’ misschien een vreemd woord in deze context. Dat het de komende maanden nog stevig zal stormen in Manchester, ongeacht de sportieve prestaties van de club, staat buiten kijf. Hoe groot de gevolgen uiteindelijk zullen zijn, dat zal dan weer de tijd moeten uitwijzen.
