Sekswerk in contractvorm blijft uitzonderlijk: systeem loopt stroef, maar sector ziet voorzichtige vooruitgang.
Een jaar nadat België als eerste land ter wereld sekswerk officieel mogelijk maakte in loondienst, valt de balans opvallend mager uit. Slechts een handvol uitbaters heeft de administratieve stap gezet richting een vergunning, en nog minder kregen effectief groen licht om sekswerkers formeel tewerk te stellen. Toch klinkt vanuit de sector geen ontgoocheling, maar eerder voorzichtige tevredenheid: het beperkte aantal aanvragen past volgens hen in een logisch groeipad na decennia van grijze zone.
Weinig vergunningen, grote terughoudendheid
De juridische mogelijkheid om sekswerkers onder contract te plaatsen moest de sector uit de schimmigheid halen en voorziet sekswerkers in dezelfde basisrechten als werknemers elders: sociale zekerheid, pensioenopbouw en formele bescherming tegen ongewenste handelingen of druk van klanten. In de praktijk blijkt het animo voorlopig klein.
Uit een inventarisatie van het Staatsblad blijkt dat nauwelijks zestien werkgevers een vergunning hebben aangevraagd. Slechts vier kregen die ook werkelijk. De aanvragen komen vooral uit Wallonië; in Vlaanderen is er voorlopig maar één dossier goedgekeurd. De rest blijft werken zoals vroeger: onder de radar.
Strenge voorwaarden, hoge drempels
De lage instroom heeft meerdere oorzaken. De procedure om erkend te worden is complex en tijdrovend. Naast een blanco strafregister moeten kandidaten voldoen aan bijkomende organisatorische voorwaarden, waaronder het verplicht samenwerken met een tweede zakelijke partner. In een sector waar vertrouwen geen evidentie is, schrikt dat velen af.
Bovendien wordt het statuut voor werkgevers als financieel en administratief zwaarder ingeschat dan hun huidige praktijk. Een contract betekent controles, papierwerk en extra kosten — elementen die in een sector zonder traditie van transparantie snel als hinder worden gezien.
Ook langs de kant van de sekswerkers zelf is het enthousiasme beperkt. Anonimiteit en flexibele werktijden wegen voor velen zwaarder dan formele bescherming. De vrees dat hun vrijheid ingeperkt wordt of dat hun identiteit zichtbaar wordt in officiële systemen blijft een rem op instroom.
Onzekerheid en hardnekkig stigma
Hoewel het wettelijke kader bescherming moet bieden, bestaan in de sector nog vragen over praktische kwesties zoals loonberekening, arbeidstijd en de manier waarop weigeringen van bepaalde handelingen in een contractuele relatie beoordeeld worden.
Daarnaast blijft het maatschappelijke stigma rond sekswerk voelbaar. Sekswerkers botsen nog te vaak op financiële instellingen die terughoudend zijn bij het openen van rekeningen of het toekennen van diensten, ondanks de officiële regularisering.
Voorzichtige groei en toenemende interesse
Toch ziet de belangenvereniging voor sekswerkers een andere beweging ontstaan. De voorlopige cijfers zouden hoger liggen dan wat men vooraf durfde in te schatten. De lange geschiedenis van criminalisering maakt dat vertrouwen traag op gang komt. Uitbaters kijken de kat uit de boom, maar tonen wel interesse in een stabieler en transparanter model, zeker nu zelfstandige sekswerkers vaker vragen naar juridische zekerheid.
Volgens de sector schuift de markt langzaam op richting meer professionalisering. Ervaren sekswerkers zouden steeds vaker overwegen om zelf legaal werkgever te worden, vooral in segmenten zoals escortes, waar structurele organisatie een voordeel is. Niet iedereen zal die stap zetten, maar de verwachting is dat het aantal aanvragen in de komende jaren stijgt, naarmate de drempels dalen en de voordelen van een officieel statuut zichtbaarder worden.
Een verschuivende balans
De kern is duidelijk: het systeem staat nog in zijn kinderschoenen, maar er beweegt wel degelijk iets. Werkgevers krijgen legale opties en meer houvast, terwijl sekswerkers kunnen kiezen tussen de oude grijze zone of volledige transparantie mét sociale bescherming.
De sector spreekt voorzichtig over een verschuiving, niet als explosieve doorbraak, maar als een geleidelijke hertekening van een beroepsgroep die decennialang tussen tolerantie en strafbaar terrein in laveerde.
(Foto: PD/VRT)
