Over de vakbondsbetoging, het geweld, en een regering die doet alsof er niets aan de hand is.
Een dag na de feestvreugde in Florennes omdat de miljarden-speeltjes van N-VA waren geland, komen er in Brussel tachtigduizend man op straat. Doch, niet voor een feestje. De vakbonden en de PVDA deden er nog een schep bovenop en spraken over 120.000. Hoeveel het er echt waren, is van geen belang. Wat wél van belang is dat Brussel rood en groen kleurde, dat de slogans waren luid waren en de woede voelbaar. De regering-De Wever deed alsof het een file op de Kleine Ring betrof. Ook dat is van belang.
De boodschap van de betogers was nochtans niet zo ingewikkeld. Ze willen dat de federale regering haar besparingsdrift tempert en dat de geplande pensioenhervorming — met haar straf voor wie vroeger wil stoppen — wordt ingetrokken. “Arizona: het moet anders”, stond er op het spandoek van de vakbondsleiders. Een slogan die niet zozeer dreigde als wel smeekte: luister, of het kookt over.
De straat roept, de Wetstraat geeuwt
De regering, die al sinds de start balanceert op één been, liet weten zich “niet te laten opjagen”. Geen enkele coalitiepartner heeft zin om het kaartenhuisje omver te gooien. Vooruit blijft vriendelijk knikken naar de bonden, de N-VA gooit met cijfers over de rentelast, en CD&V doet wat het al jaren doet: proberen niet op te vallen.
Maar zelfs wie niet luistert, hoort het grommen. De pensioenmalus — dat woord alleen al — voelt voor veel werknemers als een klap in het gezicht. Dezelfde mensen die de economie rechtop hielden tijdens pandemie, inflatie en energiecrisis, krijgen nu te horen dat ze best wat langer doorbuffelen. “We moeten saneren”, zegt de premier droog. Hij spreekt de taal van de spreadsheet, niet die van mensen.
Geweld hoort niet, maar woede komt niet uit het niets
Zoals altijd eindigde de betoging in chaos. Maskers, kasseien, politiecharges, waterkanon, amokmakers. Ramen aan diggelen, een hotel in puin. Iedereen verontwaardigd, iedereen wijst naar elkaar. De bonden zeggen: “Dat zijn geen van ons.” De regering zegt: “Onaanvaardbaar geweld.” En de burger denkt: “Misschien allebei.”
Maar verontwaardiging is een vreemde emotie. Ze werkt pas als ze oprecht is. En daar wringt het schoentje. Want ja, geweld is verwerpelijk. Geen discussie over. Maar wat dachten ze in de Wetstraat eigenlijk? Dat tienduizenden mensen blijven glimlachen terwijl de spelregels worden herschreven — halverwege de wedstrijd?
Wie de realiteit voortdurend hertekent in Excel-tabellen, moet niet verbaasd zijn als de straat op een dag in hoofdletters antwoordt.
De stille arrogantie van macht
De federale regering hoopt dat het protest vanzelf uitdooft. Dat het volk wel moe wordt, dat de volgende loonbrief het geheugen wist. Ze vergist zich. Deze betoging was geen plotse opstoot, maar het symptoom van iets diepers: een kloof die jaar na jaar groeit tussen beleid en werkelijkheid.
In 2014 dachten ze ook dat de storm zou overwaaien. Toen werd de pensioenhervorming gedeeltelijk teruggedraaid. Nu doen ze alsof de geschiedenis zich niet herhaalt. Maar woede is net als rente: ze stapelt zich op. Een vergelijking die ze in de Wetsstraat wellicht beter begrijpen.
De vraag blijft
Wie is er vandaag eigenlijk verontwaardigd? De regering, omdat het volk zich laat horen? De vakbonden, omdat ze niet gehoord worden? Of de burgers, die tussen beiden gekneld zitten en elke maand meer betalen voor minder zekerheid? Hoeveel betogingen, hoeveel relletjes, hoeveel lege woorden nog, voor iemand in de Wetstraat eindelijk beseft dat stilte niet hetzelfde is als rust?
(Foto: Romain Sciacca / Photonews)
