Geen mobilisatie, wel rekrutering: Rusland voert druk stilaan op.
Officieel is er niets aan de hand. Rusland heeft sinds de grootschalige mobilisatie van 2022 geen nieuwe oproep gelanceerd. Maar in de praktijk wijst alles op het tegendeel.
Onder de radar wordt de druk opgevoerd om nieuwe rekruten aan te trekken voor de oorlog in Oekraïne. Universiteiten en bedrijven spelen daarin een steeds actievere rol.
Universiteiten als rekruteringskanaal
Verspreid over het land worden studenten aangesproken om zich aan te melden bij het leger. Onderwijsinstellingen krijgen de opdracht om een deel van hun studenten richting militaire dienst te begeleiden. Volgens verschillende bronnen gaat het om een concreet percentage dat universiteiten moeten aanleveren.
De focus ligt daarbij onder meer op gespecialiseerde eenheden, zoals drone-operatoren. Die worden voorgesteld als technisch en relatief veilig werk, maar de realiteit blijkt minder voorspelbaar.
Na een korte opleiding kunnen rekruten alsnog worden ingezet in andere eenheden, inclusief infanterie aan het front. Contracten die initieel beperkt lijken, kunnen bovendien verlengd worden tot het einde van het conflict.
De aanpak is pervers
Enerzijds worden studenten gelokt met financiële voordelen, hogere lonen en beloftes rond studievoordelen. Anderzijds wordt druk uitgeoefend op wie kwetsbaar is binnen het systeem. Studenten met studievertraging, schulden of zwakke resultaten krijgen te horen dat militaire dienst hun situatie kan “oplossen”. In sommige gevallen wordt gesuggereerd dat weigering gevolgen kan hebben voor hun academische toekomst.
Ook bedrijven betrokken
De rekrutering beperkt zich niet tot onderwijsinstellingen. In bepaalde regio’s krijgen bedrijven quota opgelegd om werknemers aan het leger te leveren. Het aantal te leveren rekruten wordt afgestemd op de grootte van het bedrijf. Welke gevolgen het heeft voor bedrijven die niet voldoen aan die verwachtingen, blijft onduidelijk. Laten we dat typisch Russisch noemen.
Nood aan nieuwe manschappen
De verhoogde rekruteringsdruk komt niet uit het niets. Het Russische leger kampt met aanzienlijke verliezen aan het front. Volgens westerse schattingen lopen de verliezen op tot tienduizenden per maand. Die verliezen moeten worden opgevangen, maar zonder een nieuwe, open mobilisatie — die politiek gevoelig blijft.
Een strategie van geleidelijke druk
De huidige aanpak wijst op een strategie van geleidelijke mobilisatie, zonder het label zelf te gebruiken. Door rekrutering te spreiden over verschillende sectoren en doelgroepen, probeert de overheid de impact te beperken en weerstand te vermijden.
Het zijn allemaal tekenen van een systeem dat onder druk staat. De nood aan nieuwe soldaten groeit, terwijl de bereidheid om zich vrijwillig aan te melden beperkt blijft.
De oplossing wordt gezocht in indirecte druk, incentives en institutionele betrokkenheid.
Oftwel: een mobilisatie, zonder ze zo te noemen.
(Foto: Shutterstock)
