Of hoe linkiewinkie-politici en mainstream media jonge Vlamingen zo bang maken, dat ze er ziek van worden. Een wereld die draait op angst en geld…
In het Limburgse Borlo, ver weg van files, facturen en het geschreeuw van talkshows, leeft Elise (26) in wat ze haar veilige haven noemt: Het Abtshof, een ecodorp waar de bewoners samenleven met de natuur, kippen en hun collectieve geweten. Ze wast er haar kleren in een gedeelde wasmachineruimte, plukt haar groenten rechtstreeks van het veld en probeert, zoals ze zelf zegt, “de moed niet te verliezen”.
Want Elise lijdt aan klimaatangst. Jawel, angst voor het klimaat: dat brengt de VRT in het groot. Geen regenfobie of stormtrauma, maar een moderne zenuwziekte gevoed door krantenkoppen vol onheil, smeltende poolkappen, brandende bossen en huilende ijsberen op smeltende ijsschotsen.
Een angst met een afzender
De ironie wil dat die angst niet van Moeder Natuur komt, maar van Vader Media.
Dagelijks krijgen we van kranten en zenders te horen dat we nog maar negen jaar hebben, acht jaar, zeven winters, zes zomers, om de planeet te redden, want er zijn nog maar vijf ijsberen en een halve poolkap over door de dikke, vette schuld van de vleeseter die zijn woonst met gas verwarmt en met een benzinewagen rijdt. Door zijn schuld volgt de hel: hittedoden, pandemieën, droogte, tsunami’s, stijgende zeespiegels en... hogere taksen.
Want achter elk rampenbericht schuilt dezelfde oude logica: angst verkoopt, en schuldgevoel betaalt goed.
De marketing van schuldgevoel
De ‘klimaatangst’ die bij Elise en veel andere jongeren toeslaat, is voor veel politici en consultants vooral een verdienmodel. CO₂-compensatie, klimaatbonussen, biodiesel, plastictaks, stikstofquota, vleestaks, warmtepompsubsidies, zonnepanelen-certificaten… De wereld is zó verduurzaamd dat niemand nog weet wie er eigenlijk duurzaam beter van wordt.
Wat wel zeker is: angst is de motor. Angst voor smeltende ijskappen, voor stijgende zeeën, voor koeien die winden laten, voor alles met een uitlaat. En nu ook: angst voor angst. Want klimaatangst is intussen een erkend fenomeen. We hebben therapieën, studies, en zelfs subsidies om erover te praten.
Elise en haar groene bubbel
In Het Abtshof zoekt Elise haar rust tussen de moestuin en de meditatiecirkel. Ze leeft duurzaam, eet lokaal en wast ecologisch. Op zich allemaal prachtig. Alleen jammer dat ze zich schuldig voelt bij elke zonnestraal.
De bewoners praten samen over hun ‘klimaatgevoelens’, een soort groepsyoga voor het geweten. Ze proberen conflicten op te lossen via ‘themagroepjes’ en dromen van duurzame watervoorziening. Alles met de beste bedoelingen, alleen jammer dat je er een brochure van de Vlaamse overheid voor nodig hebt om het te begrijpen.
Klimaat als religie
Het is een soort moderne geloofsgemeenschap, met Moeder Aarde als heilige en de klimaattop als hoogmis. De zonden heten CO₂, de biechtstoel is een composttoilet en de absolutie komt in de vorm van een herbruikbare drinkbus. En wie zijn geloof niet belijdt, is meteen een ongelovige, een ‘klimaatontkenner’.
Toch is Elise oprecht in haar missie. Ze wil geen wereldverbeteraar zijn, enkel een mens die de moed niet verliest. En dat verdient respect.
Maar misschien, heel misschien, zou ze nog beter slapen als de media haar wat minder nachtmerries verkochten.
De echte klimaatramp
Want de grootste ramp van allemaal is misschien niet het klimaat zelf, maar de permanente paniektoestand waarin we collectief gehouden worden. Een maatschappij waarin elke storm ‘historisch’ is, elke zomer ‘dodelijk heet’ en elke koude winter ‘een bewijs van klimaatontregeling’.
Terwijl Elise haar ecovelden wiedt, draait de wereld vrolijk verder op gas, olie en algoritmes. En de enige die écht duurzaam blijkt, is de angst.
